Yiyecek İçecek İşletmelerinin Kuruluşu

Yiyecek içecek işletmeleri, birincil ihtiyaç olarak da adlandırdığımız zorunlu mal ve hizmetleri arz ederler.

Ülkemizde turizm işletmeleri 2634 Sayılı Turizmi Teşvik Kanunu’nda sınıflamaya tabi tutulmuştur. Buna göre turizm işletmeleri, konaklama işletmeleri, yiyecek içecek işletmeleri ve yan hizmet kuruluşları biçiminde üçlü bir ayrıma tabi tutulmuştur.

Yiyecek içecek işletmeleri, müşterilerin yeme içme ihtiyaçlarını belirli bir bedel yardımıyla karşılayan işletmeler olarak tanımlanmaktadır.

Yiyecek içecek işletmeleri belgelerine, ekonomik şartlarına ve faaliyet alanlarına göre sınıflandırılabilir.

Yiyecek içecek işletmeleri aynı zamanda, konaklama tesisi bünyesinde hizmet veren üniteler ile bağımsız olarak hizmet veren restoranlar biçiminde sınıflandırılmıştır.

Restoranlar, 2634 Sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nda Lokantalar olarak isimlendirilmekte ve ikinci sınıf, birinci sınıf ve lüks lokantalar olarak üç sınıfa ayrılmaktadır.

Yiyecek içecek işletmeleri kurulurken birtakım aşamalardan geçmektedir. Bu aşamalar işletme kurma fikri, ön araştırmalar, değerlendirme ve yatırım kararı, kesin proje, projenin uygulanması ve işletme aşamalarından oluşur.

Piyasa analizi olarak da adlandırılan bu aşamada kurulması düşünülen yiyecek -içecek işletmesi tarafından üretilecek mal ve hizmetlere yönelik, olası talep belirlenmeye çalışılır. Bu amaçla müşterilerin kimlerden oluşacağı ve muhtemel rakiplerin kimler olduğu veya olabileceği sorularının cevabı aranır.

Ekonomik analiz; talep tahmini, işletme kapasitesinin belirlenmesi ve kuruluş yerinin seçimi çalışmalarını kapsamaktadır.

İşletme kapasitesinin belirlenmesi: Bu aşamada, potansiyel talebe bağlı olarak günlük, haftalık ve yıllık kapasitenin ne olacağı sorusuna cevap aranır.

Kuruluş yerinin seçimi: Kuruluş yerinin seçimi hayati bir öneme sahiptir. Kuruluş yeri işletme kaynaklarının uzun dönemde bir yere bağlanmasıdır. Bu da hangi faaliyet olursa olsun kuruluş yerinin önemini artırmaktadır. Bu durum doğal olarak yiyecek -içecek işletmeleri için de öncelikli bir konudur.

İşletmeler için ham maddeye yakın olmak çok önemli olmakla birlikte, eğer pazara uzaksa bir anlam taşımayacaktır. Çünkü üretime konu malı pazara götürmektense, ham maddeyi pazara yakın fabrikaya getirmek daha avantajlı olabilir. Bazen de şartlar ham maddeye yakın olmayı zorunlu kılabilir. Bir kibrit fabrikasını sırf pazara yakın diye çölün ortasına yapmak doğru bir yaklaşım olmaz.

Teknik araştırma: Mühendislik bilgisi ve deneyimi gerektiren bu aşamada, projenin teknik açıdan yapılabilirliği analiz edilir.

Finansal araştırma: İşletmenin projenin yatırım aşamasında ihtiyaç duyduğu finansmanın ne olacağı ve kaynağı araştırılır. İşletme üçüncü şahıslardan fon bulmak düşüncesinde ise en uygun kredi kaynakları değerlendirilir.

Hukuki araştırma: Bu aşamada öncelikle kurulacak işletmenin teşekkül tarzına karar verilir. İşletme bir şahıs firması veya sermaye şirketi biçiminde kurulabilir. Buna karar verilirken vergilendirme, ortakların sorumlulukları, şirketleşmenin avantaj ve dezavantajları, kredibilite ve benzeri durumların analiz edilmesi gerekir.

Değerlendirme ve Yatırım Kararı: Doğru bir yatırım yapabilmek için farklı projeler değerlendirilmeli ve rasyonel karar alınmalıdır. Doğal olarak girişimci öncelikle yatırımının kârlı olmasını düşünecektir. Ancak makro bakış açısıyla bu durum tek başına anlamlı olmaz.