Yiyecek İçecek Maliyet Kontrolü
Maliyet, mal ve hizmet üretiminde işletme tarafından yapılan çeşitli giderlerin (ham madde, işçilik, genel üretim giderleri), uğranılan kayıpların (amortisman, fire) ve para ile ölçülebilen fedakârlıkların (sosyal sigorta işveren payı, sosyal yardımlar) toplamıdır.
Maliyet, belirli bir amaca ulaşabilmek için katlanılan fedakârlıkları ifade etmektedir. İşletmeler için bu fedakârlıkların bütünü toplam maliyetleri ifade etmektedir. Toplam maliyetler, sabit ve değişir maliyetlerin toplamından oluşur.
Bir işletmede mal ve hizmetlerin elde edilmesi için harcanan çeşitli üretim faktörlerinin para ile anlatımı maliyettir.
İşletmelerde maliyetler, bütçeleme (plan-program), strateji geliştirme, yenilikçi girişimcilik yaklaşımları geliştirebilme, pazar seçme, ürün geliştirme ve benzeri uygulamalar için önemlidir.
Yiyecek-içecek maliyet kontrolü, satın alınan ürünün tüketiciye servis edilmesine kadar geçen aşamalarda oluşabilecek maliyetlerin kontrolünü amaçlar. Bir diğer ifade ile yiyecek-içecek maliyet kontrolü, satın alma işleminden satış sonrasına kadar kurulan denetim mekanizmasıdır.
Yiyecek-içecek maliyet kontrolü, menü planlaması ile başlar. Satın alma, teslim alma, depolama, depodan malzeme çıkarma, üretim ve servis aşamaları ile devam eder.
Yiyecek-içecek maliyetlerinin seyrini takip edebilmek için kontrollerinin yapılması çok önemlidir. Bu kontroller tam ve etkin biçimde yapılmaz ise işletme karlılığı, bütçeleme, yatırım planlama, büyüme ve gelişme gibi hedefleri gerçekleştirebilmek ve sürdürebilmek mümkün olamayacaktır.
Yiyecek-içecek maliyetlerinin kontrol edilmesi amacıyla geliştirilmiş çok sayıda maliyet kontrol yöntemi bulunmaktadır. Ancak burada, uygulamada sıkça kullanılan yöntemlerin bazılarına yer verilmiştir. Bunlar: basit maliyet kontrol yöntemi, ayrıntılı maliyet kontrol yöntemi, standart maliyet kontrol yöntemi ve potansiyel maliyet kontrol yöntemidir.