Gram Pozitif Bakteriler

Stafilokoklar

Stafilokoklar; tek tek, çiftler veya üzüm salkımına benzeyen düzensiz kümeler gibi görülen, yaklaşık olarak 1 µm çapında Gram pozitif bakterilerdir. Temel besiyerinde oldukça hızlı ürerler. %10’a kadar NaCI içeren ortamlarda üreyebilirler. Koyun kanlı agarda hemoliz oluştururlar. Genellikle S. aureus'un neden olduğu stafilokok mastitisi, dünya çapında yaygın bir sığır mastitisidir. Kene piyemisi, S. aureus'un neden olduğu bir kuzu enfeksiyonu olup Ixodes ricinus türü keneler hastalığın ortaya çıkmasında etkindirler. Klinik örneklerde, Sitafilokok türleri Streptokok ve Mikrokok türlerinden ayırt edilmelidir. Stafilokoklar genellikle katalaz-pozitif, streptokoklar katalaz negatiftir. S. aureus'un sığır ve insan suşlarının kolonileri altın sarısıdır.

Streptokoklar

Streptokoklar birçok hayvan türünü enfekte edebilen, mastitis, metritis, poliartrit ve menenjit gibi süpüratif hastalıklara neden olabilen bakterilerdir. Sıvı besi yerinde üretildiklerinde zincirler oluştururlar. Streptokok türlerinin neden olduğu Veteriner Hekimlik açısından önemli olan infeksiyonlar atlarda Gurm (su sakağısı), bir insan patojeni olan S. pyogenes, bazen sığırlarda mastitis, köpeklerde tonsillit ve taylarda lenfanjite neden olur. Streptokokların meydana getirdiği infeksiyonlar hem ekzojen hem de endojen kaynaklı olabilir. Atlarda S. equi (S. equi subsp. equi)’nin neden olduğu Gurm (Su sakağısı) akut ve irinli lenfadenitisle karekterize bir hastalıktır.

Özellikle subklinik olarak seyreden mastitisin tanısı amacıyla Strip-cup, Whitesidei California mastitis test (CMT) gibi testler ve sütteki somatik hücre sayısındaki değişiklikleri ölçebilen cihazlar ile teşhis yapılabilmektedir.

Enterokok

Bunlar fırsatçı patojenlerdir ve streptokok türlerinden fenotipik olarak iki önemli açıdan farklılık gösterirler; safra tuzlarını tolere ederler ve bazı suşları MacConkey agarda kırmızı, pin-point (iğne ucu, nokta) kolonileri olarak görülürler. Vankomisine dirençli enterokoklar, hastane infeksiyonlarına neden olan önemli nozokomiyal patojenlerdir ve E. faecium'un hayvan izolatlarındaki vankomisin direnci, önemli bir halk sağlığı sorunudur. Örnekler genel izolasyon amacıyla kullanılan kanlı agar gibi besi yerlerine ekilebilecekleri gibi bazen enterokoklar için özel olan Bile Esculin gibi besi yerlerine ekilerek 37 C°’de 24saat inkübe edilirler. Etkenin özellikle antibiyotik direnci ve virulens faktörlerinin belirlenmesi amacıyla PCR temelli moleküler yöntemler kullanılabilir.

Basillus

Basillus türleri, katalaz-pozitif, aerobik veya fakultatif olarak anaerobiktir ve çoğu türler, en önemli patojen olan B. anthracis hariç hareketlidir.B. anthracis'in endosporları toprakta 50 yıldan uzun bir süre canlı kalabilir. B. anthracis’in insan ve hayvanlarda oluşturduğu hastalığa ‘’şarbon’’ (antraks) adı verilir. Bu cins içerisinde yer alan diğer hastalık etkenleri arasında B. cereus ve B. licheniformis yer alır. İnsanlarda daha çok antraks hastalığının deri formu görülür. İhbari zorunlu bir hastalık olan antraks en önemli zoonozlardan biridir. Etken dokudan hazırlanan preparatlarda sporsuz, kısakalın ve köşeleri belirgin çomaklar şeklinde görülür.

Giemsa boyama etkenin kendisi mavi basilin çevresinde ise pembe renkli olarak kapsül görülür. Kültür ortamında B.anthracis’i diğer benzer görünümlü basillerden (antrakoid) ayırmak için bazı testler yapılır.

Listeria

Listeria türlerinin çoğu, 2 µm uzunluğunda küçük, Gram-pozitif, çomak şeklinde katalaz-pozitif, oksidaz-negatif, hareketli, fakültatif anaerob bakterilerdir.Bu cins, üçü hayvanlar için patojen olan 6 türden oluşur. Bu patojenlerin en önemlisi olan L. monocytogenes, dünya çapında birçok hayvan türünün ve insanların hastalıklarında rol oynamaktadır. L. monocytogenes, düşük kaliteli 5.5'in üzerinde pH değerine sahip silajın yüzey tabakalarında üreyebilir. Etkenin üretilmesi amacıyla kanlı agar, seçici kanlı agar, MacConkey agar gibi besi yerleri kullanılır. Ekim yapılan besi yerleri 24- 48 saat aerobik koşullarda inkübe edilir. Listeria türlerinin ayrımında oldukça yaygın olarak kullanılan bir test olan CAMP testi ismini testi geliştiren araştırmacılardan (Christie, Atkins ve Munch-Peterson) alır. Bu testte kanlı agara ekilen test edilecek suşlar ve kontrol suşlarının kesişme noktasında oluşacak artmış beta hemoliz alanının gözlenmesi pozitif reaksiyon olarak değerlendirilir.

Rodokok

Doğada yaygın olarak bulunan Rhodococcus cinsi içerisinde sadece R. equi hayvan patojenidir. R. equi Gram pozitif, hareketsiz, kapsüllü, koktan çomağa kadar değişen şekillerde görülen aerobik bir bakteridir.Etken Nutrient agar gibi zenginleştirilmemiş besi yerinde karekteristik mukoid ve somon rengi koloniler oluşturur. Etken, NANAT (Nalidiksikasit-novabiosin, siklohekzimidpotasyum tellürit) adı verilen selektif besi yerinde 37 °C’de 24-72 saatte grisiyah renkli, mukoid koloniler oluşturur. Rhodococcus equi toprak bakterisi olup infeksiyonda en önemli bulaşma kaynağı topraktır. Taylarda enfeksiyon temel olarak solunum yoluyla alınım sonrası şekillenir. Rhodococcus equi, trakeobronşial sıvıdan hazırlanan preparatlarda pleomorfik çomaklar şeklinde görülür. Tanıda bu görünüm önemlidir. NANAT besiyerinde siyah renkli koloniler oluştururlar.

Korinebakteri

Korinebakteri cinsinin üyeleri Gram pozitif, genellikle kokoid veya çomak görünümlü, sporsuz, kapsülsüz, aerobik veya fakültatif anaerobik, hareketsiz (Corynebacterium aquaticum hariç) bakterilerdir.Mikroskobik bakıdaki çin alfabesine (V, X, Y biçimli bakteri görünümleri) benzer tarzda görünümleri tanıda önemlidir. C. diphtheriae, çocuklarda difteri hastalığının etkenidir. Kazeöz lenfadenitis, C. pseudotuberculosis’in nitratı indirgemeyen tipinin neden olduğu koyun, keçi ve nadiren sığırların kronik süpüratif bir infeksiyondur. C. pseudotuberculosis’in nitrat indirgeyen biyotipi, at ve sığırlarda sporadik olgularda ülseratif lenfanjite neden olur. Kuyruk kesimi, kırkım, kontamine banyo veya artropod ısırıkları infeksiyonun bulaşmasında önemli faktörlerdir. Alınan örneklerden hazırlanan preparatların Gram boyama sonrası direkt mikroskobik incelenmesi sonucunda tipik korinebakteriler görülebilir. Etkenin izolasyonu için kullanılan besi yerleri kanlı agar, selektif kanlı agar ve MacConkey agardır.