Dağcılık ve Doğa Sporları Turizmi

Hassas ekosistem olan dağlar; yeryüzünün %25’ini kaplamakta, dünya nüfusunun %12’sini barındırmaktadır. Temiz su kaynaklarının hemen hemen %70-80’ini sağlayan dağlar, karasal biyoçeşitliliğin yaklaşık %25’ine sahiptir. Bitkiler ve hayvanlar için öneme sahip dağlar biyosfer alanlarının yaklaşık yarısına, dünya miras alanlarının üçte birine ev sahipliği yapmaktadır. Son yıllarda küresel turizm hareketlerinin yaklaşık %15-20’si dağlık alanlarda gerçekleşmektedir.

Dinlenme ve sıhhatli olmak amacıyla yaz sezonlarında yer değiştirme isteğinde olan kişi veya kişiler, bu isteklerini kış sezonu sürecinde de devam ettirmeye çaba göstererek, sağlıklı bir yaşam olanaklarına sahip olmak için, farklı yüksekliklerdeki doğal bölgelere yönelme isteği duymuşlardır. Tatil amacıyla bu yer değiştirme süreci, zamanla doğayı araştırma, seyahatler, tırmanma ve kış sporları gibi sportif gaye için hareketliliği de kapsayan ve farklı kişi veya kişiler tarafından yapılan ve gelişmekte olan doğa turizmi ile doğadaki sportif etkinliklerin ilerlemesine olanak sunmuştur.

Dağların doğal çevre özellikleri ve çekicilikleri, yaşattıkları kültür, gelişen ulaşım olanakları ve teknoloji dağcılık sporunun gelişmesine, buna ilişkin organizasyonların ve dağcılık kulüplerinin artmasına, turizmin gelişmesine neden olmuştur. 1857 yılında Alpler’de ilk dağcılık kulübü kurulmuş, bunu 1862’de Avusturya, 1863’de İsviçre ve İtalya, 1869 yılında Almanya, 1874 yılında ise Fransa Dağcılık Kulüpleri izlemiştir.

Doğa Sporları Turizmi

Doğal ve kültürel özellikler esas alınarak gerçekleştirilen turizm faaliyetleri; genel olarak turizm faaliyetinin şekline (rafting, kuş gözleme, sörf), mevsime (kış, yaz turizmi), mekana (dağ turizmi, kırsal turizm, kent turizmi) ve amaca (tatil, eğlenme, termal, sağlık, inanç, kültür vb.) göre adlandırılabilmektedir.

Uluslararası turizm endüstrisi bünyesinde macera amaçlı turizm, hızlı gelişme gösteren bir alandır. Macera sporları bu alanda önemli bir yer teşkil etmektedir. Macera sporları yapanlar sıra dışı ve heyecan verici aktiviteler yaşamak istemektedirler. Bu tür aktiviteler için doğal, etkileyici ve ilginç alanları tercih etmektedirler. Farklı deneyimler yaşayıp kişisel becerilerini keşfetmek ve geliştirmek isterler.

Bu turizmine ilişkili olarak ortaya çıkan dağ sporlarının gelişmesi, iki unsura dayanmaktadır. Birinci unsur, toplumların sanayi ve kentselleşme sonucunda ortaya çıkan sıkıcı ve yorucu yaşam biçiminden belirli süre uzaklaşabilme veya kurtulma isteğidir. İkinci unsur ise, doğal olarak var olan veya ortaya çıkan dağlık bölgelerin farklı sezonlarda sahip oldukları sağlıklı yaşam biçimi sağlamasının etkisidir. Belirtilen unsurundan kaynaklanan dağ turizm aktivitelerinin turizm amaçlı olması, farklı spor branşları açısından spor uygulamaları etkin biçimde istek ve hareketleri ön plana çıkartmaktadır.

Doğa Sporları Turizminin Alt Dalları

Doğa turizmi, alt dalları açısından çok farklılıklar göstermekte ve her bir alt dal yine bünyesinde farklı alt dalları da içermektedir. Örneğin; termal turizm, doğa turizminin ve sağlık turizminin de alt dalı olmaktadır.

Dağ turizmi, yayla turizmi, mağara turizmi, trekking/doğa yürüyüşü, tarım ve çiftlik turizmi, kuş gözlemciliği (ornitoloji), karayolu seyahati (overland tourism), kano ve rafting turizmi, olağanüstü doğa olaylarını izleme, buharlı lokomotif turizmi, yaban hayatı (fauna) gözlemciliği, atlı doğa yürüyüşü, bisiklet turizmi, sualtı dalış turizmi bunlara örnek verilebilir.