Sponsorluk Türleri III: Sosyal Sponsorluklar

Başarılı bir sosyal sponsorluk çalışması öncelikle kuruluşların neden bu türden uygulamalara ihtiyaç duyduğunu, dolayısıyla sosyal sponsorluğun ardındaki düşünceyi anlamak ve hangi durumlarda ne tür konular çerçevesinde sponsorluk uygulaması yapılabileceğini bilmekle mümkün olabilir.

Bir Sosyal Sorumluluk Aracı Olarak Sosyal Sponsorluk

Sosyal sponsorluğun temelinde sosyal sorumluluk anlayışı bulunmaktadır. Nitekim kuruluşlar toplumun bir parçası olarak sosyal katılıma verdikleri önemi ve sosyal sorumluluk bilincine sahip olduklarını göstermek amacıyla sosyal sponsorluk faaliyetlerinde bulunmaktadırlar.

Sosyal sorumluluk anlayışının dolayısıyla sosyal sponsorluğun tarihsel kökenleri her ne kadar çok eskilere götürülse de bugünkü anlamıyla sosyal sorumluluk ve sosyal sponsorluk uygulamalarının 1950’li yıllardan itibaren görülmeye başlandığı söylenebilir.

Sosyal sorumluluk kavramı en yalın hâliyle herhangi bir kuruluşun hem iç hem de dış çevresindeki tüm paydaşlara karşı “etik” ve “sorumlu” davranması, bu yönde kararlar alması ve aldığı kararları uygulaması şeklinde tanımlanabilir.

Sosyal sorumluluk anlayışının bir yansıması olarak kuruluşların eğitim, sağlık ve çevre gibi toplumun duyarlı olduğu konularla ilgili etkinliklere destek olması şeklinde ortaya çıkan sosyal sponsorluk öncelikle kuruluş ile hedef kitleler arasında bir güven duygusunun oluşmasına katkıda bulunmaktadır.

Sosyal sorumluluk kavramının “sorumlu” boyutuna karşılık gelen sosyal sponsorluk uygulamaları toplumun ihtiyaçları doğrultusunda ortaya çıkan sorun veya konuların iyileştirilmesi amacıyla yürütüldüğünden kuruluş ile çevresi arasında duygusal bağ kurulmasına öncülük eden bir araç olarak kuruluş-çevre iletişiminde ve ilişkisinde çok önemlidir.

Kuruluşlar, gönüllü sorumluluk alanında yürütülen sosyal sorumluluk girişimlerini kendileri yürütmedikleri zaman bu tür girişimlere nakit para yardımı veya bağış, reklam ve tanıtım ücretlerini karşılama, teknik uzmanlık hizmeti verme, ücretsiz ürün sağlama (bilgisayar ve yazıcı vb.) ve sponsor olma gibi çeşitli şekillerde destek sağlamaktadırlar.

Kuruluşların gönüllü sorumluluk alanında yürütülen sosyal sorumluluk girişimlerine destek olmak amacıyla yapmış oldukları sponsorluk çalışmaları sosyal sponsorluk olarak adlandırılmaktadır. Başka bir deyişle sosyal sponsorluk, kuruluşların sosyal sorumluluk alanındaki girişimlerinde kullanmış oldukları araçlardan biridir.

Sosyal Sponsorluk Biçimleri ve Kategorileri

Sosyal sorumluluk anlayışının bir yansıması olarak ortaya çıkan sosyal sponsorluk çalışmaları çeşitli şekillerde uygulanabilmektedir. Sosyal sponsorluğun en yaygın uygulanış biçimi belli bir sosyal konuyla ilgili projelere doğrudan maddi destek sağlamaktır. Bu maddi destek doğrudan parasal yardım şeklinde veya amaca yönelik sponsorluk da olduğu gibi bir kuruluşun bir ürününün veya hizmetinin satışından elde ettiği gelirlerinin tamamını veya bir bölümünü sosyal bir konudaki projeye aktarması şeklinde de gerçekleştirilebilir. Kuruluşlar sosyal sponsorluk çerçevesinde doğrudan maddi destek sağlama dışında sosyal içerikli projelere yer, araç-gereç, hizmet, çalışan ve uzmanlık desteği sağlayarak da destek olmaktadırlar.

Kuruluşlar kimi zaman bir sivil toplum kuruluşu tarafından yürütülen projelere sadece maddi yardım veya yer, araç-gereç temini şeklinde destek olurken kimi zaman ise projeler ortaklaşa yürütülür. Bazı durumlarda ise kuruluşlar doğrudan kendi kurdukları vakıflar aracılığıyla sosyal sponsorluk çalışmalarında bulunurlar.

Sosyal sponsorluk faaliyetlerinin yürütüldüğü alanları; sağlık sponsorluğu, eğitim sponsorluğu, çevre sponsorluğu ve macera-seyahat sponsorluğu şeklinde dört başlık altında ele almak mümkündür.

Sağlık Sponsorluğu

Sağlık sponsorluğu, sağlıkla ilgili projeleri, kuruluşları ve kişileri destekleme, sağlık politikalarının ve çevresel değişikliklerin uygulanması yönünde talep yaratmak için destek sağlama olarak tanımlanabilir.

Eğitim Sponsorluğu

Sosyal sponsorluk faaliyetlerinin gerçekleştirildiği bir diğer alan eğitimdir. Kuruluşlar çeşitli düzeylerdeki okullara, araştırma enstitülerine maddi yardım sağlayarak veya yer ve araç gereç temin ederek, eğitim bağlamında dezavantajlı kişilere burs imkânı sağlayarak sponsorluk çalışmalarında bulunmaktadırlar.

Çevre Sponsorluğu

Çevrenin kirlenmesi ve doğal kaynakların sorumsuzca kullanılması konusunda toplumun büyük bir kesimi tarafından suçlamalara maruz kalan kuruluşlar başlıca çalışma alanları çevre sorunları olan sivil toplum kuruluşlarının küresel ölçekteki tepkileri ve bunun sonucunda çevre konusunda toplumsal bilincin artması nedeniyle topluma karşı sorumluluklarını kanıtlamak ve böylece toplum nezdinde olumlu bir imaj elde etmek veya var olan imajlarını güçlendirmek üzere çevre sponsorluğu uygulamalarına ağırlık vermektedirler.

Macera-Seyahat Sponsorluğu

Çok eski çağlardan beri insanlar, içlerinde taşıdıkları merak duygusunu tatmin etmek üzere yeni yerleri ve kültürleri keşfetmek ve yeni deneyimler yaşamak için çeşitli seyahatlerde bulunmuşlardır. Günümüzde bu istek ulaşım olanaklarının iyileşmesi ve kültürler arası iletişimin önem kazanması sonucunda daha da artmış ve insanlar bu türden girişimlere karşı daha ilgili olmaya başlamışlardır. İnsanların macera ve seyahatlere olan bu ilgisi kuruluşları da bu tür etkinliklere sponsor olarak isimlerini duyurma konusunda teşvik etmektedir.