Sponsorluk Türleri II: Kültür -Sanat Sponsorluğu

Kuruluşlar hemen her alanda sponsorluk faaliyetlerinde bulunabilmektedirler. Bu alanlardan biri de kültür -sanat alanında yürütülen sponsorluk faaliyetleridir. Sanatın ve sanatçının desteklenmesi her ne kadar çok eski tarihlerde bile görülen bir uygulama ise de sanat ile iş dünyası arasındaki ilişkinin sponsorluk ilişkisi bağlamında profesyonelleşmesi günümüz dünyasının bir özelliğidir.

Kültür-Sanat Sponsorluğunun Tarihsel Gelişimi

Kuruluşların hedef kitleleriyle iletişim kurmak için kullandıkları araçlardan biri olan sponsorluk en genel tanımıyla belli bir kişi, olay veya kuruluşun, karşılığında doğrudan maddi bir getiri beklemeksizin karşılıklı yarar sağlama amacıyla ayni veya nakdi olarak desteklenmesidir.

Her ne kadar kültür -sanat etkinliklerinin desteklenmesi çok eski tarihlere kadar gitse de sponsorluk türündeki destekler 1990’lı yıllardan sonra ivme kazanmıştır. Bu dönemle birlikte kültür -sanat sponsorluğu gittikçe artan bir şekilde kuruluşlar için pazarlama araçlarından biri hâline gelmiştir. Yine aynı dönemde başlayan küreselleşme süreci sanat ile kuruluşlar arasındaki sponsorluk ilişkisini güçlendirmiştir.

Kültür-Sanat Sponsorluğu ve Uygulama Alanları

Kültür -sanat sponsorluğu, kültür ve sanat alanlarında çeşitli faaliyetlerin kuruluşlar tarafından hizmet sağlamadan ziyade maddi olarak desteklendiği sponsorluk türüdür. Kuruluşlar, hedef kitlelerine ulaşmak, kurumun tanınırlığını artırmak ve imajını olumlu yönde etkilemek, kuruluşa yönelik toplumda iyi niyet oluşturmak, kuruluş çalışanlarını motive etmek, medyada olumlu şekilde yer almak, kurum itibarını yükseltmek veya onarmak, alanlarında yetenekli potansiyel çalışanları -özellikle yönetici kademesinde uzman olanları -etkilemek, kanaat önderleri nezdinde güven kazanmak amacıyla kültür -sanat alanındaki etkinliklere sponsor olmaktadırlar.

Kültür -sanat sponsorluğunda hedef kitleler çoğunlukla spesifiktir. Genellikle toplumun varlıklı ve eğitimli kesimlerinden oluşan bu kitleler homojen bir yapı arz etmekte ve bu kitlelere yönelik gerçekleştirilen etkinlikler belli bir yaşam tarzına sahip kişileri hedef almaktadır. Diğer sponsorluk türlerinde olduğu gibi kültür -sanat sponsorluğunda da genellikle kuruluşun dış hedef kitleleri dikkate alınarak sponsorluk faaliyetleri yürütülmektedir. Oysa uygun bir sponsorluk seçimi yapılması hâlinde iç hedef kitleler de dış hedef kitleler kadar olumlu şekilde etkileneceklerdir.

Kültür -sanat sponsorluğunda kimi zaman bireyler, kimi zaman belli bir grup ve kuruluş kimi zaman da sadece tek bir proje sponsorluk bağlamında desteklenmektedir. Farklı etkinlikler farklı bireylerin dikkatini çektiğinden kültür -sanat sponsorluğu çerçevesinde farklı alanlarda sponsorluk faaliyetinde bulunulabilir. Hangi alanlarda sponsorluk yapılacağı kararı ise verilmek istenen mesaja göre saptanmaktadır.

Müzik Sponsorluğu

Konser, orkestra, koro, turne ve festivaller müzik sponsorluğu çerçevesinde desteklenen etkinliklerden ilk akla gelenlerdir. Müzik etkinlikleri ile sponsorluk arasında karşılıklı bir ilişkiden söz edilebilir. Özellikle müzik festivalleri için sponsorluk, en önemli gelir kaynaklarının başında gelmektedir. Benzer şekilde kuruluşlar için de müzik festivalleri belli bir hedef kitleye mesaj iletmenin en etkili yollarından biridir. Müzik sponsorluğunda hangi tür müzik alanında sponsorluk yapılacağı ulaşılmak istenen hedef kitlelerin müzik alışkanlıkları dikkate alınarak kararlaştırılmaktadır.

Gösteri Sanatları Sponsorluğu

Tiyatro, bale, opera, operet, yerel, ulusal ya da uluslararası film festivalleri, gösteri amaçlı festivaller, yöresel festival organizasyonları gösteri sanatları kapsamında sponsorluğu yapılan alanların başında gelmektedir. Müzik sponsorluğunda olduğu gibi gösteri sanatlarında da tek bir kişi ya da gruba maddi veya malzeme, teçhizat, hizmet ve mekân desteği sağlanabilir ve sponsorluğu üstlenen kuruluş yapmış olduğu desteği etkinlik programları, davetiyeler, afişler, ilanlar ve basın bildirileri gibi çeşitli iletişim ortam ve araçlarında hedef kitlelerine duyurabilir.

Sergi Sponsorluğu

Sergi sponsorluğu müzelerin, galerilerin ve buralardaki resim, grafik, fotoğraf veya heykel türündeki sanat eserlerinin sponsor kuruluşun bu tür etkinlikler için kurduğu kendi binasında sergilenmesi veya yine aynı kuruluş tarafından başka mekânlarda bu tür eserlerin sergilenmesi için mekân, malzeme ve maddi katkı şeklinde belli bir kişi ve kuruluşun desteklemesi şeklinde gerçekleşmektedir. Sergi sponsorluğunda en önemli sponsorluk alanı müzelerdir. Müzeler yayın, sergi, etkinlik ve restorasyon gibi çeşitli şekillerde desteklenebilirler.

Basım -Yayım Sponsorluğu

Basım -yayım sponsorluğunda müze sponsorluğunda olduğu gibi başta kitap olmak üzere seyahat rehberleri, atlaslar, kültürel varlık haritaları ve yıllıklar gibi çeşitli basılı materyallerin sponsorluğu gerçekleştirilmekte ve sponsor kuruluş yapmış olduğu desteği başta eserin kendisinde olmak üzere çeşitli iletişim ortamlarında belirtebilmektedir.

Program Sponsorluğu

Program sponsorluğu bir radyo veya televizyon programının ya da bir filmin yapımı ve yayınında bir kuruluş tarafından mali, malzeme, teçhizat veya hizmet türünden destek sağlanması şeklinde gerçekleşmektedir. Program sponsorluğu özel televizyon kanallarının artmasıyla birlikte büyük bir ivme kazanmış ve magazin, belgesel, yemek, kadınlara yönelik sabah kuşağı, açık oturum, talk show programları, diziler ve ana haber bültenleri gibi çok sayıda program türü çerçevesinde uygulanmaya başlamıştır.

Program sponsorluğunda en çok tercih edilen yöntemlerden biri de ürün yerleştirmedir. Ürün yerleştirme bir program veya film sahnesine belli bir ürünün veya markanın izleyiciler tarafından farkına varılması, hatırlanması ve tüketim alışkanlıklarında kendine yer bulması amacıyla planlı olarak yerleştirilmesidir. Ürün yerleştirme çalışmaları filmlerde ve televizyon ortamında farklı stratejiler çerçevesinde gerçekleştirilmektedir.