Görüşmeyi Sonlandırma

Giriş

Mesleki ilişkilerin tümü belli bir noktada mutlaka sonlanır. Müracaatçıların verilen hizmete gereksinimi kalmadığı zaman, ilişki beklendiği üzere sonlanır. Sonlandırma, sosyal hizmet uzmanları ile müracaatçılar arasındaki çalışma ilişkisinin sonudur. Sonlandırma; planlanmış, beklenmedik, başarılı ya da başarısız olabilir.

Görüşmeyi Sonlandırma Düşüncesi

Sosyal hizmet görüşmeleri; amaçlara ulaşılması, müracaatçının sorununun çözülmesi, müracaatçının kendine veya başkalarına zarar verme riskinin ortadan kalkması, müracaatçının kabul edilebilir oranda işlevselliğinin artması, müracaatçının sosyal hizmet uzmanına ve kurumun sunduğu hizmetlere bağımlı hâle gelmesi, müracaatçının havale edilmesi ile sunulan hizmetten yüksek düzeyde fayda sağlayabileceğinin düşünülmesi gibi durumlarda sonlandırılmalıdır.

Çalışmayı Sonlandırma Görüşmesi ve Sonlandırma Teknikleri

Öncelikle ideal bir sosyal hizmet görüşmesini sonlandırmada sosyal hizmet uzmanı ve müracaatçının ortak karar vermesi ve bir hazırlık yapılması beklenir. Görüşmenin “iki kişi arasında cereyan eden bir etkileşim süreci olduğu unutulmamalı, görüşmeye son verirken karşı tarafın duygu ve düşünceleri” de dikkate alınmalıdır. Sosyal hizmet uzmanı müracaatçıya, “sorununun çözümü için gerekli bilgileri elde ettiğini ifade edip verdiği bilgiler, görüşmelere sağladığı devam, gösterdiği dikkat, yansıttığı hassasiyet ve ayırdığı zaman adına” teşekkür etmelidir. Müracaatçının görüşmeden olabildiğince keyifli ve memnun kalarak ayrılmasına özen gösterilmelidir. Sonlandırma görüşmesinde bütün görüşmeler boyunca ele alınan konu dışında gündelik pratiklere yönelik bir sorunun sorulması, kapıya yakın yerde her zamankinden biraz daha fazla müracaatçı ile ilgilenilmesi görüşmenin sonlandırıldığını açıklayan araçlar olabilir. Müracaatçıya “hoşçakalın, kendinize dikkat edin, görüşmek üzere” gibi kısa cümleler kurmak, “dostça bir gülümseme, ufak bir nezaket göstergesi” eylemler sunmak bile görüşmeyi sonlandırırken olumlu izlenimler bırakır.

Görüşmeyi Özetleme ve Değerlendirme

Tecrübeli bir sosyal hizmet uzmanı, görüşmenin sonuna doğru, müracaatçı ile çözmeye çalıştığı sorunun en önemli noktalarını tartışır. Diğer taraftan sosyal hizmet uzmanının, her görüşmenin sonunda, görüşmeyi yeniden değerlendirmesi de yararlı olacaktır. Sonlandırma yaparken müracaatçının geçirdiği değişimin ne seviyede olduğu ve uzmanın sürecin başarısı üzerine analizleri bir araya getirilir. Sosyal hizmet görüşmelerinde sonlandırma adımıyla birlikte kısa bir değerlendirmenin yapılması doğru olur. Bir yardım ilişkisi sona ererken ortaya çıkabilecek her meseleye hassasiyetle yaklaşmanın gereği olarak sonlandırma aşamasında değerlendirme yapılmasına ihtiyaç vardır.

Görüşmenin Sonlandırma Aşamasında Ortaya Çıkan Tepkiler

Sonlandırma genellikle sosyal hizmetin pratik becerilerindendir. Kayıplar, ayrılıklar ve sonlandırmalar bireyin yaşamı boyunca yüzleştiği yinelenen temalardır. Sonlandırma, bir ayrılık ve bir kayıp hissi yarattığı için müracaatçı ile kurulan yardım ilişkisinde düşünülmesi gereken bir konudur. Bu yönüyle sonlandırmanın insan davranışı üzerine mutlaka etkisi olacaktır.

Sonlandırmaya Yönelik Diğer Açıklamalar

Sosyal hizmet görüşmelerinde sonlandırma aile ve grup dinemiği içinde gerçekleşir ise buna ayrılma adı verilir. Gruplarla sosyal hizmet uygulamasına katılan bir üyenin gruba duygusal yatırımı, yakınlığı ve bağı ne kadar fazlaysa, kaybetme duygusu ve öfke hissiyatı o kadar çok olacaktır. Sosyal hizmet görüşmesinde sonlandırma bir başka bakış açısıyla makro uygulama sürecinin de bitişini haber verir.