Sağlık Mevzuatına Göre Hastalara Karşı Sorumluluk

Hasta haklarının hem mevzuatta tanınması hem de bu konudaki bilincin artırılması ile hasta haklarının ihlal edilmemesi için gerekli önlemlerin alınması gerekmiştir. Öncelikli amaç, hasta haklarının ihlal edilmemesidir.

Hasta Hakları Yönetmeliği’ne Göre Hasta Hakları İhlalleri, Başvuru Yolları ve Sorumluluk

15.5.1987 tarihli ve 3359 Sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'na ve 11.10.2011 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 355'inci ve 508'inci maddelerine dayanılarak hazırlanan Hasta Hakları Yönetmeliği 01.08.1998 tarih ve 23420 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Hasta Hakları Yönetmeliği’nde Temel İlkeler

Yönetmeliğin “İlkeler” başlıklı 5. maddesinde sağlık hizmetlerinin sunulmasında burada belirlenen ilkelere uyulmasının şart olduğu düzenlenmiştir.

Hasta Hakları Yönetmeliği’nde hasta hakları listelenmiştir. Bunlar

Sağlık hizmetlerinden faydalanma hakkı,
Sağlık durumu ile ilgili bilgi alma hakkı,
Hasta haklarının korunması,
Tıbbi müdahalede hastanın rızası,
Tıbbi araştırmalar,
Diğer haklar,

Sorumluluk ve hukuki korunma yolları başlıkları altında düzenlenmiştir.

Hasta Hakları Yönetmeliği’ne Göre Hasta Hakları İhlallerinde Başvurulabilecek Yollar

Hasta Hakları Yönetmeliği’nin sekizinci bölümü incelendiğinde hasta haklarının ihlali hâlinde başvurulabilecek yollar; müracaat, şikâyet ve dava yolu olarak karşımıza çıkmaktadır.

Hastanın Uyması Gereken Kurallar

Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 42/A maddesinde, hastanın sağlık hizmeti alırken uyması gereken kurallar belirtilmiştir.

Hasta, kurum içinde ve haklarının ihlal edildiğini düşündüğünde bu düzenlemelere göre hareket etmelidir. Aksi takdirde hak ihlaline uğraması dolayısıyla hak ihlalinden söz etmesi anlam taşımamaktadır.

Hasta Hakları İhlali Nedeniyle Müracaat ve Şikâyet Sonucunda Sorumluluk

Hasta haklarından birinin ihlal edildiği gerekçesi ile yapılacak başvuru yollarından ilki müracaat hakkıdır.

Hasta Hakları Kurulu

İl sağlık müdürlüğü tarafından hasta hakları kurulu oluşturulur.

Hasta hakları kurulunun başkanı, il sağlık müdürü veya müdürlük temsilcisidir.

Aynı il içerisinde ihtiyaç görülür ise, birden fazla hasta hakları kurulu oluşturulabilir.

Hasta Haklarının İhlali Nedeniyle Açılacak Davalar ve Sağlık Kurum ve Kuruluşlarının Sorumluluğu

Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 43. maddesi ile açılacak davalar ve sağlık kurum ve kuruluşlarının sorumluluğu düzenlenmiştir.

Personelin Sorumluluğu

Hasta Hakları Yönetmeliği, hasta haklarının ihlalinden doğan personelin sorumluluğunu, 44. maddede Devlet Memuru ve Diğer Kamu Görevlisi Personelin Sorumluluğu ve 47. maddede Kamu Görevlisi Olmayan Personelin Sorumluluğu olarak ayırmaktadır.

Hasta Hakları Uygulamaları Genelgesi'ne Göre Hak İhlalleri, Başvuru Yolları ve Sorumluluk

2014/32 numaralı Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Hasta Hakları Uygulamaları Genelgesi, hasta hakları uygulamalarının HBBS üzerinden nasıl yürütüleceği hususunu düzenlemektedir. Genelge’de bazı birimlerin görevleri, başvuru yolları ve sorumluluk hususu düzenlenmiştir.

Hasta Hakları İl Koordinatörlüğü

İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde; hasta hakları uygulamalarını il genelinde koordine etmek, denetlemek, hasta hakları kurullarının kurulması ve çalışması ile internet tabanlı hasta başvuru bildirim sisteminin çalışmasını sağlamak amacıyla hasta hakları il koordinatörlüğü kurulur.

İl Koordinatörü

Hekim, sosyal hizmet uzmanı ya da psikolog öncelikli olmak üzere lisans mezunları arasından İl Sağlık Müdürü'nün teklifi, Valiliğin uygun görüşü ve Bakanlığın onayı ile belirlenir.

Hasta Hakları Kurulu

Genelge’de Hasta hakları kurulu ile ilgili açıklamalar, Hasta Hakları Yönetmeliği kapsamında yapılmıştır. Kurul’un sekreterya hizmetleri il koordinatörlüğü bünyesinde yürütülmektedir.

Hasta Hakları Birimi

Genelge’ye göre, hasta hakları uygulamalarının yürütülmesi amacıyla, kamu sağlık tesisleri, üniversite sağlık tesisleri, askerî hastaneler, kamu ve özel ağız diş sağlığı tesisleri, özel hastaneler, tıp merkezleri, poliklinikler ve toplum sağlığı merkezlerinde hasta hakları birimi kurulur.

Genelgeye Göre Hasta Hakları İhlali Başvuru Yolları ve Sonuçları

Hasta ve yakınları tarafından, sağlık hizmet sunucularına ilişkin başvurular https://hastahaklari.saglik.gov.tr internet adresine, doğrudan hasta hakları birimine veya İl Sağlık Müdürlüğüne yapılabilir.

Şikâyet ve Sorun Çözme Başvuruları

Hasta hakları birimine ulaşan başvurular, değerlendirildikten sonra varsa ilgilinin mağduriyeti giderilerek ve başvuru sahibine gerekli açıklama yapılarak yerinde çözümlenmeye çalışılır. Yapılan işlem, HBBS’ye kaydedilir.

Görüş-Öneri Başvuruları

Görüş ve öneri başvuruları, sağlık tesisi yöneticisi/askeri hastane başhekimi/mesul müdürü veya yetki devrettiği yönetici imzasıyla klinik/birimin sorumlularına gönderilir.

Teşekkür Başvuruları

Hasta ve yakınları memnuniyetlerini, internet ortamında veya hasta hakları birimine kimlik bilgileriyle başvurarak sağlık tesislerine bildirebilirler. Teşekkür bildirimleri hasta başvuru bildirim sistemine kaydedilir.

Hasta Hakları Uygulama Genelgesine Göre Sorumluluklar ve Müeyyideler

Hasta başvuru ve taleplerinin çözülmesi ve hasta hakları birimlerinin işleyişinin sağlanmasından sağlık kuruluşu yöneticisi/askerî hastane başhekimi/mesul müdürü birinci derecede sorumludur.