Sağlık Çalışanlarının Cezai Sorumluluğu

Suçlar ve cezalar geriye yürütülemezler. Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz; kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez.

Fiilin işlendiği tarihte, o fiilin işlenmesi karşılığında verilecek ceza, sonra çıkan ceza kanunlarında öngörülen cezadan az ise önceki kanun uygulanır. Eğer, sonra çıkan kanunda aynı fiile daha az ceza öngörülmüş ise sonraki kanun uygulanır.

Kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. Kanunda yazılı cezalardan ve güvenlik tedbirlerinden başka bir ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunamaz. İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz. Kanunların suç ve ceza içeren hükümlerinin uygulanmasında kıyas yapılamaz. Suç ve ceza içeren hükümler, kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz.

Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur. Ceza Kanunu'nun uygulamasında kişiler arasında ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, siyasal veya diğer fikir yahut düşünceleri, felsefi inanç, milli veya sosyal köken, doğum, ekonomik ve diğer toplumsal konumları yönünden ayrım yapılamaz ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınamaz.

Ceza kanunlarının suç saydığı bir fiili gerçekleştiren kişinin, fiilinin suç olup olmadığını bilmemesi nedeniyle sorumluluktan kurtulma olanağı bulunmamaktadır. Ceza kanunları bir fiili suç olarak düzenledikten sonra failin bunu suç olmadığı düşüncesiyle işlemiş olması, ceza almasını engellemez.

Bazı suçlar bakımından suçu gerçekleştiren fail olmak için belirli vasıflar aranabilir. Bu suçlara özgü suç adı verilir. Örneğin zimmet, irtikâp, görevi kötüye kullanma gibi bazı suçları, yalnızca kamu görevlileri işleyebilirler.

Ceza kanunlarının suç saydığı bir fiilden dolayı, fiili gerçekleştirenin (failin) bu suçu kasten işlemiş olması gerekir. Kast, suçun manevi unsuru olarak değerlendirilir. Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Ceza kanunlarında suç sayılan fiiller, kural olarak kasten işlenirler. Bu kuralın istisnası olarak bazı suçlar taksirle de işlenebilirler. Taksirle işlenebilecek suçlar bakımından bunun kanunda açıkça yazılı olması gerekir.

Taksirle işlenen fiiller, kanunun açıkça belirttiği hallerde cezalandırılır. Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir. Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi halinde bilinçli taksir vardır; bu hâlde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.

Bir suç işlemek kastıyla hareket eden kişinin, fiilinin kastedilenden daha ağır veya başka bir neticenin oluşumuna sebep olması, neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç olarak değerlendirilmektedir.

Kanun’un bir netice aradığı suçlarda, suçun icrasına başlanmış ancak failin iradesine aykırı olarak suç fiili tamamlanmamış ya da netice ortaya çıkmamış olabilir. Böyle hallerde suça teşebbüs söz konusudur.

Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır.

Devlet memuru olan sağlık personelinin ceza mahkemelerinde görevleri sırasında işledikleri suçlara ilişkin yargılama, ilgili kamu kurumunun iznini içeren özel bir prosedür gerektirmektedir. Bu husus, memurların sürekli dava tehdidi altında iş yapamaz hâle gelmelerini engellemeye dönük bir önlemdir.

4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun, memurların yargılanabilmesi bakımından özel usuller getirmektedir. Bununla birlikte, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu da üniversite personeli kamu görevlilerinin yargılanması bakımından özel usullere yer vermektedir.

Kasten öldürme, ihmali davranışla kasten öldürme , intihara yönlendirme, taksirle öldürme, kasten yaralama, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, taksirle yaralama,insan üzerinde deney,organ veya doku ticareti,işkence ve eziyet, koruma, gözetim, yardım ve bildirim yükümlülüğünün ihlali, çocuk düşürtme suçu, kısırlaştırma suçu, zimmet, irtikâp, denetim görevinin ihmali, rüşvet, görevi kötüye kullanma, kamu görevinin terki veya yapılmaması suçları sağlık personelinin sıklıkla karşılaştığı bazı suçlardır.