Para Politikası Hedefleri

Bu ünitede para arzı ve faiz oranları hedefleri, enflasyon hedeflemesi, nominal gelir hedeflemesi ve döviz kuru hedeflemesi üzerinde duruldu. Bundan önceki ünitede para politikası amaçları üzerinde durmuştuk. Ayrıca para politikası genel ve özel araçlarından söz etmiştik. Para politikası araçları ile nihai amaçlar arasındaki ilişkiler genellikle doğrudan değildir.

Para arzı ve faiz oranı, para politikasının kullandığı hedeflerden ikisidir. Para arzı hedefi içinde para arzı ve para arzıyla ilgili değişkenler varken faiz oranı içerisinde değişik faiz oranları vardır. Para arzı ve faiz oranı hedefleri toplam talebin istikrarına yönelik olarak kullanılır. Adı geçen iki hedefin kullanılmasının arkasında nihai amaçlara toplam talebe istikrar kazandırarak ulaşma stratejisi vardır.

Bu ünitede üzerinde durulan konulardan biri de enflasyon hedeflenmesidir. Enflasyon hedeflenmesi, merkez bankasının en önemli nihai amacı olarak bilinir. Merkez bankası bu hedefi kesin bir değer olarak belirleyebileceği gibi bir aralık şeklinde de belirleyebilir. İstikrarlı bir fiyat düzeyi ekonomideki belirsizlikleri azaltır, tasarruf ve yatırımların optimum bir şekilde dağılımını sağlar. Enflasyon hedeflenmesi ile para politikası yurt içi sorunlara odaklanmakta ve ekonomiye yönelik şoklara cevap verebilmektedir. Enflasyon hedeflenmesinde bir şeffaflık vardır; herkes para politikası neticesinde belli bir fiyat düzeyinin hedeflendiğini bilmektedir. Bu şekilde bir sayısal hedefin olması durumunda zaman tutarsızlığı problemi de olmaz. Enflasyon hedeflenmesi durumunda ertelenmiş sinyaller, aşırı rijidite, hasıladaki dalgalanmaların artma potansiyeli ve düşük iktisadi büyüme gibi dezavantajlar da söz konusudur.

Döviz kurunun hedeflenmesi, tarihi çok eski olan bir para politikası stratejisidir. Geçmişte ulusal paranın değerinin altın gibi bir mala göre belirlenmesi bunun örneklerinden biridir. Daha yakın zamanlarda, sabit döviz kuru rejimleri, ulusal paranın, ABD ve Almanya gibi düşük enflasyonlu bir ülkenin parasına bağlanması biçiminde uygulanmıştır. Döviz kurunun hedeflenmesini basit bir şekilde şu nedensellik zinciri ile açıklayabiliriz: m e P, y . Buna göre para politikası döviz kurunu, döviz kuru da fiyat ve gelir düzeylerini belirler. Döviz kuru hedeflemesi, iki gözlemden ileri gelir: Döviz kurunda meydana gelen dalgalanmaların dış ticareti, yatırımları ve millî geliri etkilediği düşünüldüğünde böyle br hedef koyma durumunda riskin azalacağı açıktır. Ancak döviz kruru hedeflemesinde bazı dezavantajlar söz konusudur. Bunlar:

(1) Sermaye hareketliliği durumunda döviz kuru hedefleyen ülkenin bağımsız para politikası uygulayamaması,

(2) Spekülatif ataklara açık hâle gelinmesi ve

(3) politika otoritelerinin hesap verilebilirliğinin zayıflamasıdır.

Döviz Kuru Hedeflemesinin Avantajları

Döviz kuru hedeflemesinin birkaç avantajı vardır. Bunlardan ilki nominal döviz kuru hedefinin enflasyonun kontrolüne katkıda bulunmasıdır. Ülke bu suretle enflasyon oranını, parasına bağlandığı ülkenin uluslararası ticarete konu olan mallarının enflasyon oranına endekslemiş olur. Çünkü bu malların dış fiyatları dünya piyasasında belirlenirken yurtiçi fiyatları döviz kuru hedefi tarafından belirlenir.İkinci olarak döviz kuru hedefi, para politikasının yürütülmesinde zaman tutarsızlığı sorununu hafifletebilecek otomatik bir kural gibi görülebilir. Döviz kuru hedefi, merkez Bankasını, ulusal parada değer kaybetme eğilimi olduğu zaman para politikasını sıkılaştırmaya, değer kazanma eğilimi olduğu zaman da gevşetmeye zorlar. Böylece keyfî, zaman tutarlı politikaların uygulanması ihtimali zayıflar. Üçüncü olarak döviz kuru hedefi, halk tarafından kolayca anlaşılabilecek şekilde basitlik ve şeffaflığa sahiptir. “Sağlam para” para politikası için son derece kolay anlaşılır bir hedeftir.

Döviz Kuru Hedeflemesinin Dezavantajları

Merkez bankası