Görme Engelli Çocukların Gereksinimlerine Uygun Tasarlanan Araç-Gereci Hazırlamak
Gözler, insan yaşamında önemli bir yere sahiptir. Gözler aracılığıyla birçok bilgi, beceri vs. öğrenmekteyiz. Bu nedenle, görme engelli çocuklar için hazırlanacak veya geliştirilecek araç-gereçlerin, çocukların bütün duyularına hitap etmesi önemlidir. Öncelikli olarak görme becerilerini dikkate alarak araç gereçlerin planlanması gerekmektedir. Ancak görmenin yanı sıra, özellikle dokunsal ve işitsel öğeler yer verilmesi ayrıca önem arz etmektedir.
Araç gereçler eğitimin zenginleştirilmesi, kalıcı öğrenmelerin sağlanmasında önemli bir yere sahiptir. Öğrenciler araç gereçler ile öğrendiklerini daha iyi organize edebilmektedirler. Görme engelli çocuklar söz konusu olduğunda, materyal kullanımı daha da işlevsel hâle gelebilmektedir. Bu çocuklar görsel sınırlılıklarından dolayı, birçok nesneyi, konuyu kavramı öğrenme de problemler yaşayabilmektedirler.
Hazırlanacak araç gereçler, görme engelli çocukların gelişimsel ve akademik özelliklerine uygun bir şekilde planlanmalıdır. Çocukların gelişimsel ve akademik gereksinimlerinin dikkate alınması, işlevsel araç gereçlerin seçilmesinde önemli bir role sahip olacaktır. Ancak görme becerilerini yanı sıra dinleme, konuşma ve dokunma gibi diğer becerilerinde desteklenmesi, materyal seçiminde dikkat edilmesi gereken önemli hususlardandır.
Görme Engelli Çocuk İçin Yapılmış Araç Gereç Örneklerini İnceleme
Görme yetersizliği olan öğrenciler için malzemenin dokunsal veya alternatif medya aracılığıyla sağlanması, öğrencinin potansiyelini ortaya çıkarmasını kolaylaştıracaktır. Ayrıca eğitim ortamlarında kullanılan materyaller, araç gereçler görme yetersizliği olan bireylerin gereksinimleri dikkate alınarak seçilmeli, gerekli durumlarda uyarlanmalı ve yardımcı teknoloji araçları (assistive technology) ile entegre edilmelidir.
Görme yetersizliği ile ilgili alanyazın taraması yapıldığında çok sayıda ve çeşitte materyal ve araç gereçle karşılaşılmaktadır. Konuları anlamlandırmada dokunsal grafikler, zaman şeritleri, tarih şeritleri gibi birçok uyarlanmış materyal bulunmanın yanısıra bu araçlar akademik, gelişimsel, bağımsız yaşam gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Örneğin; sesli kitaplar, dokunsal haritalar, sesli yazılımlar, büyütücü araçlar, ölçüm araçları, renk ayırt ediciler, para tanımlayıcılar, konuşan cihazla, oyun eğlence araçları, spor araçları vs.
Tasarlanacak Araç Gereç İçin Amaç ve Kazanım Belirleme
Görme engelliler için geliştirilmesi veya tasarlanması planlanan araç gereçlerin öncelikle amaçlarının belirlenmesi gerekmektedir. Amaçların sadece bilişsel olarak değil, duyuşsal ve psikomotor olarak da özel hedefler şeklinde oluşturulmalıdır. Araç ve gereç geliştirmede önemli olan diğer bir unsur ise, amaç ya da amaçlar doğrultusunda çocukların kazanacağı kazanımların planlanması veya belirlenmesi gerekir. Yani; araç - gereç veya materyal, görme engelli çocuklara neyi kazandıracak? Hangi becerileri kazandıracak? Hangi alanlara katlı sağlayacak? Bu ve buna benzer sorulara öncelikli olarak cevap aranması amaç ve kazanımların belirlenmesinde yol gösterici olacaktır.
Materyali Seçme
Görme becerilerini destekleyebilecek araç gereçlerin seçilmesi, az gören çocuklar için önemli bir avantaj olacaktır.
Taslak Çalışmalar Oluşturma
Görme engelli öğrenciler için taslak çalışmalar oluşturulurken, materyalin amacı, kazanım ya da kazanımları, gerekli malzemeler planlandıktan sonra aracın oluşturulması, görme durumuna göre oluşturulun amacın görsel ya da dokunsal malzemelerle desteklenmesi gerekmektedir.
Taslak araç-gereçler eğitimciler tarafından hazırlanabildiği gibi, görme yeterliliğinden etkilenmiş öğrenci ile birlikte de oluşturulabilir. Öğrencinin ek bir yetersizliği (ellerini kullanamaması vb.) yoksa birlikte oluşturulan araç gereçler, görme yetersizliği olan bireyin araç gelişgereçle yapılan etkinliği içselleştirmesini ve kalıcı izli öğrenmesi sağlayacaktır.