Bedensel Engelli Çocukların Gereksinimlerine Uygun Araç-Gereç Tasarlama

Bedensel yetersizlikler; hastalıklar, kazalar, yaşanılan travmalar, vücut içerisinde oluşan tümörler veya doğumsal anomaliler nedeniyle kas, kemik, eklem ve dokulardan oluşan iskelet sisteminin görevini yerine getirememesi sonucunda meydana gelen yetersizlikler olarak tanımlanmaktadır. Bedensel yetersizliğe sahip olan çocuklar aynı zamanda ortopedik veya nöromotor yetersizliklere de sahip olabilir. Bu tür yetersizlikler merkezi sinir sistemini etkileyen yetersizliklerdir. Merkezi sinir sisteminin etkilenmesi sonucu bu kişiler bedensel hareketleri yerine getirmede, el-ayak gibi organları kullanmada, hissedebilme veya bedeni kontrol edebilme durumlarında zorluklar yaşarlar. Ortopedik ve nörolojik yetersizlikler iki farklı grup olmasına rağmen iki grup birbiriyle yakından ilişkilidir ve çocuğun eğitsel performansını olumsuz etkileyen hareket ile ilgili benzer kısıtlıklara neden olabilirler.

Bedensel yetersizliklerin nedenleri; doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası nedenler olmak üzere 3 başlık altında incelenir.

Bedensel ya da sağlık yetersizlikleri; genel olarak sinir sistemi ile ilgili yetersizlikler ve kas iskelet sistemi ile ilgili yetersizlikler olmak üzere iki başlık altında toplanmaktadır.

Sinir sistemi ile ilgili yetersizlikler; Serabral Palsi, Spina Bfida,Çocuk Felci, Multiple Sklerozis, Amyotrofik Lateral Sklerosis (ALS), Omurilik Zedelenmesi, Travmatik beyin yaralanmaları, Rett Sendromu

Kas İskelet Sistemi ile İlgili Yetersizlikler; kas hastalığı, kol bacak eksikliği, doğuştan şekil bozukluğu, gelişimsel kalça çıkıklığı, romatoid artrit, doğuştan şekil bozukluğu, ateşli romatizma

Çocukların gelişimlerini olumlu ve olumsuz yönde etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Çocukta görülen bedensel yetersizlikler veya sağlıkla ilgili problemler çocuğun gelişimini de yakından ilgilendirir. Yaşanılan bedensel yetersizliğin veya sağlık sorunun şiddeti arttıkça çocukta gelişimsel olarak bir durağanlığa veya geriliğe girer. Bedensel ya da sağlık sorunu yaşayan çocuk sosyal, dil, bilişsel ve fiziksel becerilerde akranlarından daha geri de bir gelişimsel performans sergileyebilirler. Bu durumlara ek olarak bu özellikteki çocuğun ailesinin eğitim düzeyi, kardeş sayısı, yaşadıkları çevre ve sosyoekonomik düzeyde çocuğun gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır.

Bedensel yetersizlik türlerindeki farklılık, bu yetersizliklerden etkilenme derecesi, kişinin mevcut yaşam olanakları ve bireysel farklılıkları neticesinde bedensel yetersizliği kişiler farklı farklı fiziksel, dil-konuşma, sosyal ve duygusal özellikler sergilerler. Bedensel yetersizliği olan çocuklarda hareket sınırlılığı ve denge bozuklukları sıklıkla görülür. Bedensel yetersizliği olan çocukların sık sık doktora veya fizyoterapiste gitmesi, bağışıklıklarının düşük olmasından dolayı sık sık hastalanma nedeniyle evde veya hastanede yatması çocukların eğitim yaşamlarından geri kalmalarına neden olmaktadır. Normal zekâ düzeyinde olsa dahi bu durumlarından dolayı okul başarıları düşüktür. Yürüme, koşma, tırmanma, sıçrama gibi hareketleri sergilemek istemezler. Hem motor koordinasyonları hem de özgüvenleri düşük düzeydedir. Bu durum haliyle sosyal uyum problemlerine de neden olmaktadır. Yaşanan bu uyum problemleri yetersizlikten ziyade toplumun yetersizliği olanları nasıl algıladığı, toplumun onlara yönelik tutum ve davranışlarından kaynaklanmaktadır. Sınıf içi motor aktivitelerde (yazı yazma, silme, boyama, çizim vb) zorlanırlar. Bedensel yetersizliği olan çocukların toplumda yaygınlık oranı kesin olarak bilinmemekle birlikte toplumda yaygınlığı % 0,5 ile %2 arasında değişmektedir.

Bedensel yetersizliği olanların topluma daha fazla katılabilmeleri, bulundukları ortamda daha rahat hareket edebilmeleri için mimari engellerin azaltılması gerekmektedir. Günümüzde kamuya ait yeni yapılmakta, kullanılan binalarda engellilerin kullanmasına elverişli olacak şekilde düzenlemelere gidilmektedir. Eski binalarda engellilere uygun rampalar bulunmamakla birlikte yapılması maddi açıdan çok yük getirmemektedir. Her çocuk için okuluna kolayca gidebilmesi önemlidir. Yetersizliği olanlar için örneğin tekerlekli sandalye ya da koltuk değneği gibi araçlar kullananlar için bu önem daha da fazladır.