Örgütlerde Çatışma Yönetimi
Çatışma, bireyler arasında algılanan farklılıklar ile ortaya çıkan ve tarafların olumsuz değerlendirdiği bir durumdur. Bu genellikle olumsuz durumlara ve davranışlara neden olur.
Çatışmanın Doğası
Çatışmalar, kaynakların varlığında veya birbirine bağlı olan tarafların isteklerindeki farklılıklardan ortaya çıkmaktadır.
Çatışma Türleri
Bir kişi belirli bir durumda istediği gibi hareket edemediğinde ve zıt ihtiyaçların gerginliğini içeren bir durumla karşı karşıya kaldığında yaşadığı üç çatışma türü vardır:
Bir kişi, iki şeyi yapmak isterse, ancak yalnızca birini yapma şansına sahip olduğunda,
Kişi, hiçbirinden hoşlanmadığı yalnızca iki şey yapma seçeneğine sahipse,
Kişi, sevdiği bir şeyi yapmayı seçtiğinde, ancak ceza riski altındaysa.
Yapıcı ve Yıkıcı Çatışma
Örgüt içinde çatışma ve çatışma yaklaşımı yapıcı veya yıkıcı olabilir. Genellikle olumsuz, önleyici, rekabetçi bir yaklaşım veya tutum çoğu zaman yıkıcıdır. Yapıcı çatışmalar her iki tarafın uyumlu hedefler taşıdığı dayanışmacı, teşvik edici ve yönlendirici bir türdür.
Çatışmanın Sınıflandırılması
Mitchell’in Çatışması modeli; çatışmanın üç bölümden diğer bir deyişle davranışlardan, durumlardan ve tutumlardan oluştuğunu belirtir. Bu özellikler birbiriyle ilişkilidir, bireyler veya gruplar arasında bir çatışma yaratır.
Örgütlerde Çatışma ve İletişim Yönetimi
Çatışma, insanların kazan-kazan, kazan-kaybet, kaybet- kaybet ilişkisi içinde birbirleriyle takas ettikleri iletişim davranışıdır. Aslında insanlar bireysel çatışmalarda birbirleriyle iletişim kurarken farklılıklarını müzakere ederek kendi hedeflerine ulaşmaya çalışır.
Çatışma Yönetimi Stratejileri
Çatışma yönetimi, olumsuz etkilerin sınırlandırılması ve olumlu etkilerin arttırılması hedefleriyle bir çatışmanın üstesinden gelmek için tercih edilen stratejilerin kullanılması sürecini ifade eder. Çatışma yönetimi iş yönetimi, pazarlama, halkla ilişkiler, kişilerarası ilişkiler (örneğin aile, evlilik ve arkadaşlık gibi) ve örgütsel iletişim bağlamında kullanılmaktadır.
Çatışma Çözümü İlkeleri
Çatışma yönetimi, bir çatışmadaki olumsuz durumları çatışmaya çözüm bulunmasına izin veren duygusal durumlarla değiştirmek için kullanılan bir iletişim sürecidir.
Bu süreçte müzakere, tarafların farklılıklarına ilişkin bir sonuca ulaşmalarını sağlamak için kullanılmaktadır. Çatışma; kazan / kazan veya işbirlikçi strateji, müzakere ve ilgi alanına dayalı özel bir yaklaşım gerektirir. Bu yaklaşım, farklı tarafların çıkarlarını karşılayan bütünleştirici bir anlaşma geliştirmek için kullanılmaktadır. Bu bağlamda çatışmaları çözmek için iki unsur önemlidir:
- Çatışma yönetimi
- Müzakere
İlk unsur olan çatışma yönetimi, genellikle çatışma durumuyla ilişkili tutum ve olumsuz duygularla ilgilenir. Eşlik eden duygusal durumu etkisiz hâle getirmeyi ve farklılıkları kabul etmeyi içerir. Buna çatışma çözümü denir. Çatışma çözümü, yıkıcı davranışlar azaldığında ve düşmanca tutumlar azaltıldığında ortaya çıkar. Çatışma azaldıktan sonra, bir sonraki adım her iki tarafı da tatmin eden bir sonuca varmak için müzakere veya problem çözme tekniği kullanmaktır.
Başarılı bir çatışma çözümü aşağıdaki prensiplere dayanmaktadır:
- Çatışmanın çözümü, algılanan farklılıkların etrafındaki durumdur.
- Çatışmanın çözümü, durumun etkisizleştirilmesi ve karşılıklı farklılıkların anlaşılmasıdır.
- Çatışmanın çözümü genellikle karşılıklı olarak tatmin edici bir sonuç ortaya çıkarmak için müzakere etmeyi içerir.