Örgütsel İletişimi Etkileyen Unsurlar
Örgüt Kültürü
Örgüt kültürü, örgütün birimlerini bir arada tutan ve onlara kimlik kazandıran, örgüt üyelerinin tutum ve davranışlarını şekillendiren normlar, inançlar, tutumlar, efsaneler, semboller, kahramanlar, adetlerden oluşur. Örgüt kültürü, örgütün kişiliğidir. Onu diğer örgütlerden ayırır.
Örgüt kültürüyle ilgili çalışmalar Japon şirketlerin uluslararası piyasalarda etkili olmasıyla hızlandı. 1980’lerde örgütlerde yaşanan sorunlara genel bir çözüm olarak örgüt kültürü sunuldu.
Örgüt Kültürünün Unsurları: Örgüt kültürünün oluşmasına farklı derece ve şekillerde etki eden 4 önemli öge vardır: Bunlar; temel değerler, kahramanlar ve hikâyeler, tören ve toplantılar, örf ve adetlerdir.
Temel değerler, varsayımlar, inançlar, değerler, kurallar ve normlardan oluşur. Temel değerler örgüt kültürünün alt yapısını oluştururken kahraman ve hikâyeler bu değerleri yansıtan model ya da temsillerdir. Semboller, dil ve sloganların da örgüt kültürünün oluşmasında rolü önemlidir.
Tören veya toplantılar özel bir olay için yapılan planlanmış etkinliklerdir. Örgütün kültürel değerlerini pekiştirmeyi, üyeleri arasındaki bağlılığı arttırmayı hedefler. 4 kategoride ele alınır. Bunlar geçiş töreni, değer düşürme töreni, geliştirme ve yüceltme töreni ile bütünleşme törenidir.
Örfler alışkanlık hâline gelmiş, benimsenmiş faaliyetlerdir. Kuruluş yıl dönümü partileri, yeni yıl, bayram gibi özel günlerde düzenlenen eğlenceler bu faaliyetlere örnektir.
Örgüt Kültürünün Özellikleri: Örgüt kültürü, örgüt üyelerinin düşünce ve davranışlarından ortaya çıkar. Üyelerin birbirleriyle etkileşimleriyle öğrenilir. Üyelerinin davranışlarını şekillendirir. Örgüt içinde geçmiş ile gelecek arasında köprü işlevi görür. Sosyal nitelik taşır. Statik değil, dinamiktir. Örgütleri birbirinden ayıran bir özellik taşır.
Örgüt Kültürü ve Etkileri: Örgütlerin etkinliği ile örgüt kültürü arasında pozitif ilişki vardır. Güçlü örgütsel kültür çalışan performansına olumlu yansır.
Örgüt kültürü, üyelerin örgüte uyumunu etkiler. Örgütün kültürünü özümsemiş, değerlerine bağlı üyelerin örgüte intibakı daha hızlıdır.
Üyeler arasındaki birlik, örgütün faaliyetini ve üretimini olumlu etkiler. Ancak üretim her zaman grup bağlılığının bir sonucu değildir. Bilakis örgüt içinde oluşacak şebekeler verimi olumsuz etkiler.
Örgüt kültürü moral ve motivasyonu arttırır. Kişisel performansı yükselterek kurumsal performansın artmasını sağlar.
Örgüt Kültürünün Önemi, İşlev ve Yararları: Örgüt kültürün önemi, örgüt üyelerinin ilişkilerini biçimlendirme ve yönlendirmesindeki güçten gelir. Örgüt kültürünün güçlü olması; üyelerin örgüt amaçlarını kendi amaçları gibi görmesi, örgütün kural, norm, değer ve davranışlarını benimsemesini sağlar. Güçlü kültüre sahip işletmelerde, çalışanların davranışlarını şekillendiren normlar oluşur. Zayıf örgütsel kültür iş süreçlerinde zaman kaybına neden olur.
Örgüt Kültürünün Temel Fonksiyonları: Örgüt kültürünün koordinasyon, farklılaşma ve bütünleşme, motivasyon ve dolaylı fonksiyonları vardır.
Koordinasyon, örgüt birimlerinin amaca yönelik olarak uyumlu çalışmasıdır. Örgüt bütünlüğü ve sürekliliği için bölümler arasında koordinasyonun sağlanması zorunludur.
Farklılaşma, örgütü meydana getiren bölümler ile bu bölümün yönetici ve üyelerinin davranışsal farklılıklarını ifade eder.
Bütünleşme örgütün görevinin başarıya ulaşması için çeşitli alt birimler arasında amaç birlikteliği şeklinde tanımlanabilir. Farklılaşma ve bütünleşme arasında orantı terstir.
Motivasyon, insanları belirli amaçları gerçekleştirmek için harekete geçiren güçtür. Davranışın altında yatan faktörlere etki ederek bireyleri belli bir yöne kanalize eder.
Örgüt kültürünün dolaylı fonksiyonları ortak değer, norm ve davranışların sonucu ortaya çıkar. Üyelerinin örgüt amaçları doğrultusunda birleşmesi, aralarındaki bağlılık duygusunun artması, plan ve projelerin hızlı bir biçimde uygulanabilmesi örgüt kültürünün dolaylı fonksiyonları arasında yer alır.
Örgüt İklimi
Örgüt iklimi, örgüt kültürünün örgütte yarattığı hava veya ortam olarak tanımlanabilir. Örgüt iklimi, örgüt içindeki bireylerce hissedilip algılanabilen ve örgütü diğer örgütlerden ayıran özellik veya nitelikleri ifade eder. Örgüt iklimi, örgüt kültürüne göre daha kısa sürelidir. Zaman içinde farklılık gösterebilir.
Örgüt iklimi, örgüt içi ve dışı faktörler tarafından belirlenir. Bu faktörler yönetimsel değerler, liderlik tipi, ekonomik şartlar, örgüt yapısı, üyelerin özelikleri, örgütün hacmi, işin niteliğidir.
Örgüt İklimi Tipleri: Örgütler üzerine yapılan çalışmalarda örgüt iklimi 6 farklı şekilde sınıflandırılmıştır. Bunlar, ast üst ayrımının keskin olmadığı açık iklim, sosyal doyum ve gereksinimleri ön plana çıkaran bağımsız iklim, görev odaklı kontrollü iklim, örgüttü “aile” gibi değerlendiren samimi iklim, yöneticilerin çalışanları kontrol ettiği baba erkil iklim, yöneticilerin emredici pozisyonda olduğu kapalı iklimdir.
Örgüt iklimini liderlik nitelikleri de etkiler. Liderlik özelliklerine göre örgütler otokratik, demokratik ve başarıya yönelik olarak sınıflandırılır.
Örgüt İkliminin İşletme Açısından Önemi: Örgüt iklimi, örgüt üyelerinin beklentileriyle bu beklentinin gerçekleşme durumuna dair algılarının sonunda oluşan havayı yansıtır. Örgüt içinde hâkim olan olumlu hava, örgütsel bağlılık, motivasyon, verimlilik ve iş doyumuna pozitif katkı yapar.
Örgüt Kimliği
Kimlik, kişi veya toplumun kendisini nasıl gördüğü, tarih ve toplumsal süreçler içine nasıl konumlandırdığını açıklayan bir kavramdır. Kişiler için olduğu kadar örgütler için de önemlidir. Kişi üyesi olduğu örgütle kimlik ve kişilik kazanır.
Örgüt İmajı
İmaj, duyu organları tarafından algılanan nesnelerin zihindeki karşılığı; kişi, kurum ya da durumun birey ve toplumda uyandırdığı etkidir. Kişiden kişiye farklılık gösterebilen sübjektif bir olgudur. Örgütsel imaj, örgüt üyeleri ve kamuoyunun örgütü algılama biçimidir. Kurumun görsel, işitsel ve davranışsal boyutları örgütsel imajının temellerini oluşturur. İyi bir imaj oluşturmak, kurumun devamlılığını etkiler.
Örgütsel İmaj Yönetimi: İmaj; stratejik yönetimin temel unsuru, örgütler için cazibe noktasıdır. İmaj oluşturma uzun soluklu faaliyettir.