Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Hakkı

Toplantı Ve Gösteri Hakkı: Kişilerin duygu ve düşüncelerini bir araya gelerek dış dünyada serbestçe ifade edebilme amacıyla toplanabilmeleri ve yürüyüş ya da başka yöntemlerle gösteri yapabilmeleri anlamına gelen haktır. Bireylerin maddi ve manevi gelişimlerini sağlama noktasında en temel hak ve özgürlüklerin başında gelen toplantı ve gösteri hakkı bir başka evrensel temel haklardan düşünce özgürlüğünü tamamlayıcı bir niteliktedir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 11. maddesine göre, bu hakların kullanılması, yasayla öngörülen ve demokratik bir toplum içinde ulusal güvenliğin, kamu güvenliğinin korunması, kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli olanlar dışındaki sınırlamalara tabi tutulamaz.

Toplantı ve gösteri hakkı, kişilerin düşüncelerini serbestçe ifade edebilme amacıyla toplanabilmeleri ve yürüyüş ya da başka yöntemlerle gösteri yapabilmeleri anlamına gelen haktır. Temel hak ve özgürlüklerin en klasik örneklerinden olan bu hakkın, düşünce özgürlüğünü tamamlayıcı bir nitelikte olduğu kabul edilmektedir.Toplantı ve gösteri hakkı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde düzenlenerek güvence altına alınmıştır. Bunun yanında Anayasamızın 34. maddesinde de “Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı” olarak anayasal teminata sahip kılınmıştır.

Anayasaya göre; herkes, barışçıl yöntemlerle önceden herhangi bir merciden izin almaksızın toplantı ve gösteri yürüyüşü yapma hakkına sahiptir Bu hak yalnızca, millî güvenliğin sağlanması, kamu düzeninin korunması, suçluluğun önlenmesi, toplum sağlığının ve ahlâkının veya diğer kimselerin temel hak ve hürriyetlerinin korunması sebepleriyle ve ancak kanunla sınırlanabilir.

Yapılabileceği Yerler: Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme kurulu, toplantının ya da yürüyüşün yapılacağı il ve ilçelerde birden fazla toplantı ve gösteri yürüyüşü yer ve güzergâhı belirlenmişse, kamu güvenliğini ve düzenini bozmamak ve vatandaşların günlük yaşamını zorlaştırmamak kaydı ile belirlenen yer ve güzergâhlardan birisini seçme hakkına sahiptir (TGYK m.6). Toplantı ve gösteri yürüyüşünün yapıldığı yerler, toplantının veya gösteri yürüyüşünün devam ettiği süre boyunca umuma açık yer sayılır.

Zamanı: Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununa göre; toplantı ve yürüyüşlere ve bu amaçla toplanmalara güneş doğmadan başlanması mümkün değildir . Açık yerlerdeki toplantılar ile yürüyüşler güneş batmadan önce dağılacak şekilde, kapalı yerlerdeki toplantılar ise saat 24.00’e kadar yapılabilecektir (TGYK m.7).

Ceza Hükümleri: Kanunda belirtilen şartlara aykırı olarak toplantı veya gösteri yürüyüşleri yapanlarla veya yönetenler ve bu kimselerin eylemlerine iştirak edenler , eylemleri daha ağır bir cezayı içeren başka bir suça mahal vermediği takdirde bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Toplantı veya yürüyüş hakkının kullanılmasında, huzur ve sükünu bozmak amacıyla kişileri tehdit edenler veya hakarette bulunanlar veya saldıranlar veya mukavemat edenler veya başka bir suretle huzur ve sükünun bozulmasına neden olanlar, eylemler daha ağır bir cezayı gerektiren ayrı bir suça mahal vermediği takdirde, bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına tabi tutulacaktır.