Ölüm, İntihar ve Ötenazi

Ölüm en genel ve basit hâliyle, canlılığı belirleyen hareket, büyüme, uyarılma ve organizasyon öğelerinin yok olması, yaşamın sona ermesi anlamına gelmektedir. İnsanların doğal dünyaya uyum sağlayarak, çevresindekilerle anlamlı ilişkiler kurup, tüm bu deneyimlerinin kendileri için ne anlam ifade ettiğine dair kesin bir farkındalığa sahip olmalarıdır. İnsan, ölümün kaçınılmazlığı ile yüzleşmek ve ölümün varolmanın ayrılmaz bir parçası olduğunu kabul ederek daha anlamlı bir varoluş sürmek durumundadır.

İnsanoğlu, yaşamının her aşamasında ölümle iç içedir. Ölümün olumlu anlamları uyku, boyun eğme, kavuşma, yeniden doğuş iken; olumsuz anlamları kayıp, ayrılık, travma ve cezadır. Ölüm, yaşamın farklı dönemlerinde ve kişisel deneyimlere göre farklı şekillerde anlamlandırılmaktadır. Ölümün kişisel anlamları, yaşam deneyimleriyle şekil alır.

Çocukluk yıllarında anne- babadan ayrılma korkusu şeklinde algılanan ölüm, gençlik yıllarında henüz uzaklarda olduğuna inanılan soyut bir kavramdır. Yakın çevresindeki insanların ölümlerine tanık olan yetişkinler ölüm konusunda daha ciddi düşünmeye başlarlar. Yaşamın son evresinde olan yaşlılar ise ölüme en yakın bireyler olarak görülürler.

İntihar, insanın bilerek ve isteyerek yaşamına son vermesidir.Yaşlılar, kronik hastalıklar, depresyon, bedensel fonksiyonlarında meydana gelen gerilemeler, toplumdan soyutlanma, kişilerarası ilişkilerde yaşanan sorunlar ve yalnızlık sebepleriyle intihar oranın sık görüldüğü yaş grubu içerisinde yer alır. Yaşlılık döneminde insanlar, birçok yaşam olayıyla karşı karşıya kalmaktadırlar. Bu dönemde yaşlılar çeşitli hastalıklarla mücadele etmek, fiziksel gücündeki zayıflamalarla baş etmek durumundadırlar. Fiziksel, psikolojik ve sosyal olarak kayıplar yaşanmaktadır. Bilişsel yetenekleri zayıflar, üretkenlikleri azalır ve cinsel yaşamda değişiklikler meydana gelir. Bunların yanı sıra eş kaybı, emeklilikle birlikte gelir düzeyinin, rol- statüsünün ve yakın ilişki kurduğu insanların sayısının azalması, çocuklarının iş, evlilik ya da okul sebebiyle evden ayrılması gibi yaşam olayları yaşlı insanın yalnızlık ve yabancılaşma duyguları yaşamasına neden olmaktadır. Yaşlılar, ergenler gibi üzüntü ve çökkünlüklerini farklı şekillerde ifade ederler. Yaşlı kişi bu dönemde, daha içe dönük olabilir, iştah ve uyku sorunları yaşayabilir. İçinde bulunduğu durum yaşlıyı intihara sürükleyebilir. Diğer yaş gruplarıyla karşılaştırıldığında yaşlıların intihar girişimlerini ölümcül bir sona ulaştırdıkları görülmektedir. Çünkü, yaşlılar, kendilerini ölüme götürecek kesin yöntemler kullanmaktadırlar. Bu yöntemler, iple kendini asmak, ateşli silah kullanmak, suda boğularak ya da yüksek bir yerden atlayarak intihar etme şeklinde olabilmektedir.

Ötenazi, “ölümün kaçınılmaz olduğu ve tıp ilminin verilerine göre iyileştirme olanağı olmayan veya dayanılmaz acılar içinde olan kişinin tıbbi yollarla öldürülmesi veya tıbbi yardımın kesilerek ölüme terk edilmesi”dir. Ötenazinin "dar anlamda- geniş anlamda- en geniş anlamda, aktif- pasif- dolaylı, istemliistemsiz, kazai- medikal olmak üzere türleri vardır. ABD, Belçika ve Hollanda gibi ülkelerde suç sayılmayan ötenazi ülkemizde yasaklanmıştır. Dünayada ötenaziyi savunan ve buna karşı çıkan çok sayıda görüş vardır.