İnfografikler

Bu ünitede infografiklerin kullanım amaçları ve avantajları ile infografik oluşturma süreci ele alınmıştır.

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte, günlük yaşam alışkanlıklarına kadar pek çok alanda insanların değişimi söz konusu olmuştur. Bu değişimle birlikte 21. yy'de bireylerinden beklenen yeterlilikler de farklılaşmıştır. Bu yeterliliklerden biri olan görsel okur-yazarlık becerisi, çağımızda karşılaştığımız bilgi yoğunluğunun özetlenip görselleştirilmesiyle de önem kazanmıştır. Görsel okur-yazarlık, görseller aracılığıyla verilen mesajları anlayabilme ve yorumlayabilme becerisi olarak tanımlanmaktadır (Heinich, Molenda & Russel, 1989). Görselleri anlayıp yorumlamanın da ötesinde, yazılı bilgiyi görselleştirerek sunmak da önemli bir yeterliliktir. Bilgiyi görselleştirme; karmaşık konular, fikirler ve bilgileri resimlerle ve grafiklerle sunarak özetleme ve anlamlı hâle getirme amacıyla kullanılmaktadır. Son yıllarda “infografikler”, bilgiyi görselleştirmede sıklıkla kullanılmakta ve bu kullanım gittikçe de yaygınlaşmaktadır. İnfografikler, bireylere belirli mesajları iletmek için özel olarak tasarımlanmış grafiklerdir (Smiciklas, 2012). Diğer bir değişle infografikler, bilgiyi hızlı ve açık bir şekilde iletebilmek için sunan görsellerden oluşmaktadır (Kibar & Akkoyunlu, 2014).

İnfografiklerle bilgi görselleştirilirken; kelimeler, resimler ve tasarım unsurları kullanılmaktadır. Esnek bir yapıya sahip oldukları, yazılı bilgileri görsel olarak sunmaya olanak tanımaları ve pek çok farklı formda hazırlanabilmeleri, infografikleri güçlü kılmaktadır (Schroeder, 2004). İnfografik kullanmadaki temel amaç, az sayıda kelime ve grafiklerle karşı tarafa verilmek istenen mesajın iletilmesidir. Bunun için, infografiklerle küçük bir alanda maksimum bilgi iletilmesi önemlidir (Golombisky & Hagen, 2010). Ayrıca infografikler, bir fikri görselleştirerek sunma, bir hikâye ya da süreci gösterme, karmaşık bilgileri açık bir şekilde sunma amacıyla da kullanılabilmektedir. Lamb ve Johnson (2014), infografiklerin kullanımı için beş amaç belirlemişlerdir. Bunlar;

• Fikirleri etkili bir yolla sunma,
• Karmaşık ilişkileri görsel bir şekilde gösterme,
• Bilgiyi etkili bir şekilde karşılaştırma,
• Veriyi, örneklerle ve benzetimlerle görselleştirerek anlamlı hâle getirme,
• Fikirleri yalnızca sözcüklerle anlatmaktan ziyade, görseller ve sözcüklerle birlikte iletmedir.

İnfografikler, yalnızca yazılı bilginin sunulduğu durumlara göre pek çok açıdan avantaj sağlayabilmektedir (Ghode, 2012; Islamoglu vd., 2015; Krauss, 2012; Smiciklas, 2012). Bunlar:

• Problemleri çoklu bakış açısıyla görebilme
• Tek seferde hem yazı hem de görseli zihinde işleyebilme
• Merakı artırma
• Motivasyonu artırma
• İçeriğin anlaşılmasını kolaylaştırma
• Zihne yüklenen fazla ve gereksiz bilginin azaltılmasını sağlama
• İçeriğe bütüncül bir bakış açısıyla bakabilme

İnfografikler sahip oldukları bu avantajları ve çeşitli görsel öğeleri bünyesinde barındırması sayesinde öğrenme ortamlarında ön plana çıkmaya başlamıştır (Williams, 2002).

Son yıllarda gelişen teknolojiyle birlikte infografik oluştururken, yalnızca grafik unsurları değil, video ve ses gibi çoklu ortam öğeleri de kullanılabilmektedir. İnfografikler, resim işleme programlarıyla hazırlanabildiği gibi (Adobe Photoshop, Adobe Illustrator vb.), özel olarak infografik oluşturmak için geliştirilmiş programlarla da oluşturulabilmektedir. Ancak bunlar teknik bilgi becerisi gerektirdiğinden herkesin kullanabileceği düzeyde programlar değillerdir. Bu nedenle teknik becerisi olmayan kişilerin de infografikler hazırlayabilmeleri için kullanımı kolay çevrimiçi programlar da geliştirilmiştir (Örneğin; rhino 3D, Inkscape, visual.ly, piktochart vb.). Bu çevrimiçi yazılımlar sayesinde kullanıcılar, çok daha kısa bir sürede etkili infografikler hazırlayabilmektedirler.

Yıldırım vd. (2014), etkili bir infografik hazırlarken dikkat edilmesi gereken noktaları şöyle özetlemişlerdir:

• Bilgi dikkatli bir şekilde organize edilmelidir.
• İnfografik içerisindeki akış organize edilmelidir.
• Gerekli ve önemli bilgilere yer verilmelidir.
• Sunulan bilgiyle tutarlı görseller kullanılmalıdır.
• Bilgi açık ve anlaşılır bir şekilde sunulmalıdır.

Davis ve Quinn (2013) de etkili bir infografiğin bünyesinde barındırması gereken dört bileşenden söz etmiştir. Bu bileşenler; (1) amaç, (2) stil, (3) kanıt ve (4) formattır.

Amaç: Okuyucular, infografiği hazırlayan kişinin amacını, çıkardığı sonucu ve ana fikri anlayabilmelidir.

Stil: Grafiklerin tasarımı, yazı tipleri, semboller ve renkler birbiriyle uyumlu olmalı ve infografiği hazırlayan kişinin tarzını yansıtabilmelidir.

Kanıt: Bilgiler uygun bir şekilde infografiklere entegre edilmeli ve okuyucuların anlayabileceği şekilde dizayn edilmelidir.

Format: İnfografikler statik bir formatta sunulmalı, baskı için uygun tasarlanmalı ve etkileşimi sağlayabilmelidir.