Adölesanlarda Fiziksel Gelişim
Adölesan dönem birçok değişimin olduğu bir dönemdir. Bu dönemde meydana gelen fiziksel değişimlerin zamanlaması ne olursa olsun, bu dönem genellikle fiziksel görünümün büyük önem kazandığı bir dönemdir.
Hem kızların hem de erkeklerin, özellikle kendilerini en çok tanımladıkları grubun normlarına "uyum sağlamak" için görünüşleriyle ilgili endişelerle saatler harcadıkları bir dönemdir.
Değişimler içinde yer alan hızlı fiziksel büyüme bu değişimlerin en önemlilerinden bir tanesidir .Adölesan dönemde meydana gelen fiziksel değişikliklerin bir kısmı içsel olup gözle görülmese de bu değişiklikler başkaları tarafından kolayca görülebilmektedir.
Büyüme ve Gelişmeyi Etkileyen Birçok Faktörler: Bu faktörler içinde; genetik faktörler, cinsiyet, kültür, beslenme, hormonlar, kronik hastalıklar ve psikolojik faktörler yer almaktadır.
Boy ve Kilonun Artması
Adölesan dönemde çocuklar yetişkinliğe ulaşana kadar hızla büyümektedirler. Adölesanlarda oluşan büyüme hızlanması büyüme atağı olarak adlandırılmaktadır. Büyüme atağının zamanı kişiden kişiye ve cinsiyete göre farklılıklar göstermektedir. Adölesanların büyüme atağı sırasında iskelet büyümesi zirve yapar ve yetişkin boyunun %20’sini oluşturur. Kızlar büyüme hızına erkeklerde daha önce başlar.
Erkekler ilkokulda, genellikle kızlardan daha uzun ve ağırdır. Kızlar erkelerden önce adölesan döneme girmektedir. Adölesan dönemde erkeklere göre daha uzun ve daha ağırdırlar. Bu dönemde çocukların vücudunda yağ birikimi artmakta ve bu durum ağırlık artışına yol açmaktadır.
Boyca uzama atağı üç dönemde gerçekleşmektedir.
- Linear büyüme hızı giderek artar
- Büyüme hızı doruğa ulaşır (Peak Height Velocity -PHV)
- Büyüme hızı giderek minimal düzeye düşer ve büyüme tamamlanır.
Erkeklerde boyda uzama 10.5 -16 yaşlar arasında başlar, ortalama 14 yaşında doruğa ulaşır. Kızlarda boyda uzama 9.5 -14 yaşlar arasında başlar ve ortalama 12 yaşında doruğa ulaşır.
Kemik Büyümesi
Adölesan dönemi kemikte yeniden biçimlenmenin ve büyümenin olduğu en kritik dönemdir. Toplam vücut kemik mineral içeriği ve dansitesi, ergenlik sırasında hızla artar ve ergenlik döneminden sonra zirveye ulaşır. Kemik mineral kitlesinde “hızlı ve sürekli” bir artış söz konusudur. Büyüme ile erişilebilen en yüksek kemik kitlesi “doruk kemik kitlesi” olarak tanımlanmaktadır. Fizyolojik gelişimde kemik yaşı önemlidir. Kemik yaşı iskelet yaşının kısaltmasıdır ve normal olgunlaşmanın bir göstergesidir. Vücutta önce eller ve ayaklar, daha sonra önkol ve bacaklar büyür
Kaslarda Gelişme
Adölesan dönemden önce erkekler ve kızlar kas gücü açısından değerlendirildiğinde aralarında anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Androjen hormonunun etkisiyle erkeklerde kas kütlesi ve kuvveti artışı kızlara göre daha fazladır.
Organlarda Büyüme
Adölesan dönemde hızlı büyüme kalp, akciğerler, böbrekler ve dalak gibi organları etkiler .Gözlerin aksiller çapları büyür. Bu büyüme nedeniyle miyop oluşabilir. Ayrıca adölesan dönemde beyin gelişimi devam etmektedir. Adölesan dönem boyunca ve yetişkinliğe kadar devam eden beyin gelişiminin önemli bir bölümünü beyin kabuğunda (cerebral kortex) meydana gelen değişimler oluşturmaktadır.