Coğrafi Bilgi Sistemleri Analizleri ve Uygulama Alanları
CBS, mekânsal verilerin belirli bir amaca yönelik olarak toplaması, güncelleştirilmesi, analiz edilmesi gibi işlemleri yapabilen bir bilgi sistemidir.
CBS’nin en güçlü özelliği coğrafi veriler ile (vektör ve raster) kendine özgü mekânsal analizler yapabilmesidir.
Grafiksel olan veya olmayan, konuma dayalı her türlü bilgi, CBS uygulamalarında sorgulanabilmektedir.
Herhangi bir konuma ait olan grafik bilgilerden grafik olmayan (konuma bağlı olmayan-sözel) bilgileri elde etmektir.
Grafik olmayan yani sözel bilgilerin kullanılması ile elde edilen sonuçlar yine grafik olmayan-sözel bilgiler olarak elde edilmektedir.
CBS yazılımında asgari olarak bulunması gereken konuma bağlı analiz türleri; coğrafi sorgulama, coğrafi analiz, ağ analizi, sayısal arazi analizi, ölçme ve geometrik hesaplamalar, istatistik analiz, grid analizidir.
Birleştirme işlemleri CBS içerisinde en çok kullanılan coğrafi analiz türlerinin başında gelmektedir.
Bunlar arasında en sık kullanılanlar, vektör veriler üzerinde tampon bölge ve yakınlık analizi; raster veriler üzerinde ise grid analizidir.
Belirlenen uzaklıkta tampon bölgeler (buffer) oluşturularak elde edilen alanın içerisine düşen bütün coğrafi varlıkları belirlemek ve onlar üzerinde analizler yapmak mümkün olmaktadır.
Alan ölçme, mesafe ölçme, konumu veya koordinatı bulma, açı ölçme, geriden kestirme hesabı, kapalı ve açık poligon hesabı, teğet nokta hesabı, dik inme ve dik çıkma hesabı ve parsel ayırma ve birleştirme hesaplarını CBS kolay bir şekilde yapabilmektedir.
Toplam belirleme, ortalama bulma, maksimum ve minimum değer bulma ve yüzde değerini belirleme gibi istatistik analiz işlemleri CBS içerisinde yapılarak bunların sonucunu metin veya grafik olarak görüntüleme imkânı mümkündür.
CBS uygulama alanları, mekânsal verinin bulunduğu her sektörde kullanılmaktadır.
Sayısal arazi modelleri kullanılarak yapılan analizler, topoğrafya ve benzer yüzeyleri analiz etmeye ve görüntülemeye yardımcı olmaktadır.
CBS, pazarlama stratejilerinin belirlenmesinde, emlak ofisi ve askerî uygulama alanlarında da kullanılmaktadır.
Özellikle vektör ve raster verileri kullanarak konumsal analizler için geniş çaplı problemleri çözmede etkin araç konumundadır
Örneğin planlama, kent bilgi sistemleri, sigortacılık ve sosyoekonomik uygulamalar bunlar arasında yer almaktadır.
Demografik değişimlere ve nüfus artışlarına göre yapılacak modelleme sonucunda açılacak yeni bir mağaza için en uygun yerin seçimi de CBS'nin uygulama alanına gşrmektedir.
CBS coğrafi veri toplama, saklama, sorgulama ve analiz yanında elde edilen sonuçları haritalar üzerinde görüntüleme ve baskı alma yeteneklerini de taşımaktadır.
Bu bölümde son olarak CBS'nin geleceği tartışılmıştır.
Son yıllarda internetin gelişmesiyle beraber web tabanlı CBS ön plana çıkarak bir çok ortamda kullanılmaya başlanmıştır.
Kişisel bilgisayaraların yanında web tabanlı CBS uygulamaları hızlı bir şekilde kullanıcının hizmetine sunulacaktır.
Web mimarilerde olan istemci-sunucu yapısı CBS için de geçerli olacaktır.
Bulut bilişimin yaygınlaşması ile de bulut CBS hizmetleri ile masaüstü yazılımlarının yeteneklerine sahip GIS Cloud gibi bulut CBS servisleri yaygınlık kazanmıştır. Bilgisayar teknolojilerinin hızlı bir şekilde gelişmesi, büyük miktardaki bilgiyi hızlı ve kolay bir şekilde yönetme ve yayma imkânı sunmaktadır.