Örgütsel Çatışma Yönetimi

İnsanları bir araya getiren zorunluluk beraberinde bazen anlaşmazlık, uyuşmazlık yani çatışmaları da getirebilmektedir. Her çeşit örgütsel yapıda ve sosyal yaşam faaliyetleri içerisinde çatışma kaçınılmazdır. Kişiler iş paylaşımı içinde oldukları bireylerle ve gruplarla çalışırken amaç, duygu, düşünce ve inançlarını kabul ettirmek ve işin kendi istekleri doğrultusunda yürümesi için direnişte bulunurlar. Bu da kurum içinde uyuşmazlıkların veya zıtlıkların doğmasına zemin hazırlar.Bu durum, kurumsal ve örgütsel yapılarda genel olarak karşılaşılan ve karşımıza çıkabilen evrensel bir olgudur.Oluşabilecek her uyuşmazlık, zıtlık veya çatışma çoğu kez çatışmaya neden olduğu için taraf olan bireyler üzerinde baskı unsuru oluşturacaktır. Bu çelişmeler ve baskılar kurum içinde taraf olan kişilerde davranış bozukluklarına yol açmakla kalmayıp iş verimini, ürün kalitesini ve üretimi olumsuz yönde etkileyecektir.Çoğunlukla kurumsal işletmelerde ortaya çıkan ve farklılıklar içeren çatışmalar, kurumun hedeflerine ulaşmasının önündeki engellerdendir.

Çatışmanın Doğası

Toplumu oluşturan bireyler açısından değerler, inançlar, kültürel farklılıklar mevcut olup, bireyler iletişim ve etkileşimde bulundukları sürece bu farklılıklar nedeniyle de çatışma kaçınılmaz olmaktadır. Çatışma kavramı, çalışma ortamında bireyler arasında performansı arttırıcı rekabet yaratması, bilgi ve beceride gelişmeye yol açması açısından yapıcı sonuçlar da getirebilmektedir.

Çatışmanın Tanımı

Çatışma, “iki veya daha fazla kişi veya grup arasındaki çeşitli kaynaklardan doğan anlaşmazlık” olarak tanımlamıştır. Literatürde konu hakkında yapılmış tanımlar incelendiğinde “anlaşmazlık, zıtlaşma, uyumsuzluk, birbirine ters düşme” çatışmanın temel unsurlarını oluşturmaktadır.

Çatışma Türleri

Fonksiyonelliğe göre çatışmalar: Örgüt içerisindeki fonksiyonel olan çatışma; örgütün hedef ve çalışmalarına işlevsel olarak olumlu etkide bulunduğu gibi, yenilikçi, çözüm odaklı ve gelişimi açık bir yapı oluşmasına yardımcı olur.

Ortaya çıkış şekline göre çatışmalar: Potansiyel çatışma, çatışmayı ortaya çıkarabilecek nedenleri ifade etmektedir. Bu nedenler; iletişim güçlükleri, yapısal değişkenler ve kişilik değişkenleri şeklinde olabilmektedir.Algılanan çatışma, hissedilen çatışma ve açık çatışma da ortaya çıkış şekline göre çatışmalardan diğerleridir.

Taraflarına göre çatışma: Kişilik (personelin) kendi içlerindeki çatışma, kişilerarası çatışma, kişiler ve gruplar arası çatışma, grupların kendi içinde ve gruplar arası çatışmalar olarak dört başlık altında toplanır.

Organizasyon içindeki yerlerine göre çatışmalar: Bu çatışmalar; dikey çatışma, yatay çatışma, emir- komuta ile kurmay çatışması olarak üçe ayrılmaktadır.

Çatışma Nedenleri

Örgütlerde farklı seviye ve farklı tarafların arasında meydana gelen çatışmaların sebeplerini bilmek, ortaya koyulacak çözümler açısından önem arz etmektedir.

Çatışma Yönetimi

Çatışma yönetimi, örgüt içerisindeki eylemlerden muhtemel olabilecek çatışmaları anlaşmazlıkları ortadan kaldırabilmek için yönetici konumundakilerin çözüm odaklı olarak uyguladıkları bir dizi eylemlerdir. Eylemler çatışmanın hem ortadan kaldırılmasına hem de çatışma sürecinin etkiye uğramasına yönelik olabilir. Çatışma yönetimindeki amaç, barışçıl ve uzlaşmacı bir tavırla çatışmayı sona erdirebileceği gibi, karşı tarafa üstünlük kurmaya yönelik de olabilir.

Çatışma Yönetiminde Liderlik Stilleri

Liderlik davranışı, liderin izleyicilerle veya yönettiği grupla olan ilişkilerindeki tutumu ile ilgilidir. Bir başka ifade ile, liderin üyeleri ile olan ilişkilerinde ve münasebetlerinde sergilemiş olduğu tutuma liderlik davranışı denir.

Göreve Önem Veren Lider: Göreve yönelik liderlikte, grup içerisinde liderin davranış ve tutumlarının yapılan işe odaklanması ön plana çıkan özelliktir. Göreve yönelik lider, grup üyelerinin çalışmalarının önceden belirlenmiş usul ve esaslara uygun olup olmadığını kontrol ederek, çoğunlukla cezalandırma ve mevkiye dayandırarak resmî otoritesini kullanan bir davranış gösterip kararları kendi verir.

İnsana Önem Veren Lider: İlişkiye yönelik lider, yetki devrini esas alarak grup üyelerinin tatminini arttıracak çalışma koşullarının geliştirilmesiyle uğraşan ve astlarının kişisel gelişme ve ilerlemeleri ile yakından ilgilenen bir davranış sergiler.