Yerel Yönetimlerde Sosyal Hizmetler II

Genellik İlkesi

Belediye Kanunu, belediyelerin yerel toplumun ihtiyacı olan hizmetlerin ya belediye tarafından yapılmasını ya da yapılmasının sağlanmasını düzenlemektedir. Hizmetlerin yerine getirilmesinde önceliğin “belediyenin mali durumu ve hizmetin ivediliği” dikkate alınarak belirleneceği yasada vurgulanmaktadır. Bu düzenleme ile belediyelerin görevlerinin belirlenmesinde “genellik ilkesi”nden yararlanılmaktadır.

Büyükşehir, ilçe ve ilk kademe belediyelerince hizmet sunulacak ve yardım yapılacak birey ve gruplar genel olarak çocuklar, gençler, yetişkinler, yaşlılar, engelliler ve kadınlar olmak üzere sınıflandırılmakla birlikte:

Özelde bakıma veya korunmaya ihtiyacı olan 18 yaş altı çocuğu bulunan ailelere (aile içi şiddet, ihmal ve istismara maruz bırakılan her yaştan çocuk), engellilere, kadınlara, işsiz yetişkinlere, koruma ve bakıma muhtaç çocuklara, bağımsız olarak yaşamakta güçlük çeken 65 yaş ve üstü kişilere, günlük toplum hayatına ve toplumsal ilişkilere bağımsız olarak katılamayan veya ihtiyaçlarını gideremeyen kronik ve ileri düzeyde ruh sağlığı bozukluğu olanlara, duygusal açıdan istismar edilen çocuk, genç, yetişkin ve yaşlılara, başta sokak çocukları olmak üzere, her türden madde bağımlılığı bulunan veya alkol ve uyuşturucu alması nedeniyle kendisini ve çevresindekileri zarar görme riskine maruz bırakan kişilere, göç ederek büyük şehir sınırları içerisine yerleşen ve kent hayatına uyum sağlamakta güçlük çeken birey ve gruplara ve suç işleme eğilimi bulunan veya suç işlemiş çocuk ve yetişkinlere, olanaklar dâhilinde, sosyal hizmet ve yardımda bulunulması gerektiği vurgulanmaktadır.

Sorunlar

Veri yetersizliği
Eş güdüm sorunları
Mali kaynak yetersizliği
Çok başlılık
Uzman personel eksikliği
Standartların eksikliği
Uygulama birliğinin olmaması

Yerel yönetimlerin sosyal hizmetlere ilişkin çalışmalarında bazı sorunlar sıklıkla yaşanmaktadır. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz: Sosyal hizmet uygulamalarına yönelik veri yetersizliği, aynı kentte bulunan belediyeler gibi yerel yönetim birimleri arasındaki eş güdüm sorunları, yerel yönetim birimlerinin mali kaynak yetersizlikleri, sosyal hizmet alanı ile ilgili olarak merkezî yönetim tarafından yürütülen hizmetlerle birlikte çok başlı bir hizmet yapısının varlığı, yerel yönetim birimlerinde yeteri kadar sosyal hizmet uzmanı personel bulunmaması, sosyal hizmetlere yönelik standartların belirlenememiş olması ve yerinden yönetim kuruluşlarında sosyal hizmetler ve yardımlar konusunda uygulama birliğinin ve standartların bulunmaması.

Londra-Bournemouth Belediyesinin Yürüttüğü Sosyal Hizmetler

İngiltere, Bournemouth Belediyesi sosyal risklere karşı korunması gereken birçok nüfus grubuna çeşitli hizmetler sunmaktadır. Bununla birlikte, belediyenin hedef grubunda özellikle şu kişiler yer almaktadır:

Fiziksel engeli olanlar
Kronik hastalığı olanlar
Ciddi görme veya duyma zorluğu çekenler
HIV/AIDS hastası olanlar

Belediyenin profesyonel bakım desteğine ihtiyaç duyanlara sağladığı sosyal hizmetler şöyle ifade edilebilir:

Evde bakım hizmetleri,
Yataktan kalkma ve yatağa yatırma ile ilgili uygulamalı yardım,
Yıkanma, giyinme ve tuvalet konusunda yardım,
Yemek pişirme ve yemek yeme konusunda yardım,
Evde gece bakım hizmeti,
Geceleri evde bakım hizmeti verilmektedir.
Sosyal Yardım Danışmanlığı
Sosyal yardım konusunda bilgilendirme ile ilgili her türlü danışmanlık hizmeti sağlanmaktadır.
Günlük Yaşam Destek Hizmetleri

Londra-Barnet Belediyesinin Yürüttüğü Sosyal Hizmetler

Belediyenin çocuklara yönelik sosyal hizmetlerini; günlük bakım, çocuk merkezleri, ücretsiz kreş ve çocuk kulübü hizmetleridir.

Yaşlıların sorunları ve gereksinimleri, yalnızlıkla, ekonomik yoksunlukla, istihdamla, ulaşımla, barınmayla ve sağlıkla ilgilidir. Bu çerçevede belediyenin yaşlılara yönelik sosyal hizmetlerini; evde bakım, barınma, tele-bakım, günlük bakım, soğuğa karşı koruma, ilgili gönüllü sektörü destekleme, ücretsiz toplu taşıma, doğrudan yardım ve eve yemek servisidir.

Risk gruplarına hizmet sağlayan gönüllü kuruluşlar ayrıca belediye tarafından mali fonlar sağlanarak desteklenmekte ve güçlendirilmektedir.

Barnet Belediyesi’nde çocuklar, yaşlılar ve engelliler risk grupları olarak görülmekte, hemen hemen tamamı ücretsiz olan sosyal hizmetlerle bu grupların güçlendirilmesine çalışılmaktadır.

Eskişehir Büyükşehir Belediyesinin Yürüttüğü Sosyal Hizmetler

Belediyenin sosyal hizmetlerini ve yardımlarını, engelliler servis aracı, giysi destek mağazası, gıda yardımları, kömür yardımları, meslek edindirme ve eğitim merkezi, kadın eğitim merkezi, ücretsiz ekmek dağıtımı ve alzheimer ve diyaliz hastaları servisi olarak sıralamak olanaklıdır

İstanbul Büyükşehir Belediyesinin Yürüttüğü Sosyal Hizmetler

İstanbul Büyükşehir Belediyesinin sosyal hizmetleri kurumsallaşmış birimler yoluyla toplumun oldukça geniş kesimlerine hizmet sunacak biçimde yapılandırılmıştır.

Ankara Büyükşehir Belediyesinin Yürüttüğü Sosyal Hizmetler

Çocuk, genç, engelli, kadın ve yaşlılara yönelik hizmetler planlayan Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen sosyal hizmetler arasında yaşlı hizmet merkezi, psikolojik destek hizmetleri, sağlık hizmetleri, ücretsiz sağlık kontrolü, acil sağlık hizmetleri, sağlık taraması, rehberlik, refakat ve danışmanlık hizmetleri, yaşlılara yönelik sosyal ve kültürel etkinlikler, temizlik ve bakım hizmetleri, ekonomik destek hizmetleri, yaşlı serbest kartı, şefkat evi, engelliler danışma merkezi ve öğrenci yardımları yer almaktadır.