Yerel Yönetimlerde Sosyal Hizmetler I

Genel Çerçeve

Sosyal hizmet: Meslek ve disiplin
Sosyal hizmetler: Uygulama alanı

Yerel yönetimlerde sosyal hizmetler, insanların sağlık ve iyilik hâllerinin geliştirilmesinde; insanların kendilerine daha yeterli duruma gelmelerinde ve başkalarına bağımlılıklarının önlenmesinde; aile bağlarının güçlendirilmesinde; bireylerin, ailelerin, grupların veya toplulukların sosyal işlevlerini başarıyla yerine getirmelerinde yardımcı olmak amacıyla sosyal hizmet uzmanları ve diğer meslek mensupları tarafından gerçekleştirilen etkinlik ve programlar bütünüdür.

Kurumsallaşma

Sosyal devlet
Sosyal hizmetlere duyulan ihtiyaç
Bireyin sosyal refahı
Halk katılımı

Belediyelerin mahallî alanlarda “yoksun gruplar” olarak ifade edebileceğimiz gruplara sosyal hizmetler sunması, hem anayasal bir sorumluluk hem de sosyal devlet olmanın bir gereğidir. Sosyal yardım ve hizmet açılımında bir taraftan yoksun durumdaki gruplara destek sağlamak yer alırken, diğer taraftan sosyal hizmet yönüyle de mahallî alanlarda herkes tarafından ihtiyaç duyulan sosyal içerikli hizmetler yer almaktadır.

İnsanlar, psikososyal ve ekonomik sorunlarla baş etme güçlüğü, aile dışı destek yoksunlukları, eğitim düzeyinin düşüklüğü vb. nedenlerle içinde yer aldıkları yerel topluma yabancılaşabilmekte, kültürel farklılıkları nedeniyle de sosyal yalnızlık sorunu yaşayabilmektedirler. Bu sorunları yaşayan bireylerin ve ailelerin içinde bulundukları durumun farkında olan kamusal ve sivil toplum temelli yapıların desteğine yoğun gereksinim duyulmaktadır. Yerel yönetimler, ilgili toplumdaki bireylere ve ailelere en yakın olan, sorunlarını ve çözüm yöntemlerini yaşanan kültürel yapının içinde yetişen yöneticileri ve çalışanları ile daha ayrıntılı bilen idari yapılardır.

Yerel Sosyal Hizmetler

Hem sosyal adaleti gerçekleştirmeyi amaçlayan hem de refahı yaygınlaştırmaya çalışan sosyal devletin merkezî yönetim yapısıyla, ülkenin tamamına sosyal hizmetleri etkin ve verimli götürebilmesinin çeşitli güçlükler doğurduğu zaman içinde görülmüştür. Bu bağlamda sosyal hizmetlerin yerel niteliğinin genel niteliğinden fazla olması nedeniyle, belediyelerce yerine getirilmesi daha etkili olmaktadır.

Sosyal Belediyecilik

Sosyalleştirme
Sosyal kontrol
Rehabilitasyon
Danışmanlık
Sosyal koruma
Ekonomik yoksunlukları giderme

Sosyal belediyecilik modeli, yerel yönetimlere toplumun çeşitli kesimleri arasında zayıflayan sosyal güvenlik ve sosyal adalet işlevini güçlendirmeye yönelik olarak sosyalleştirme ve sosyal kontrol işlevleri yükleyen bir modeldir.

Avrupa Birliği'ne üye ülkelerde sosyal hizmetler; eğitim, kültür, sağlık, konut, çevre ve hatta kalkınma ve istihdamın korunması alanlarında yerel yönetimler yetki ve sorumluluk sahibidir.

Yerel yönetimlerce (belediyeler) yürütülen sosyal hizmetlerin alanlarını çocuklar, gençler, kadınlar, yaşlılar, engelliler, risk grupları, kriz dönemi hizmetleri, yaygın eğitim organizasyonları ve sosyal yardım hizmetleri olmak üzere dokuz grupta ele alabiliriz.

Yasal Dayanaklar

Sosyal hizmetlerin yerel yönetimler tarafından sunulmasını sağlayan iki temel yasal düzenlemeyi şu şekilde sıralayabiliriz:

5393 sayılı Belediye Kanunu
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu