Hayvanlarda Beslenme Hastalıkları

Hayvanlarda görülen hastalıkların muhtemel nedenleri; mikrobiyal etkenler, yetiştirme şartları, iklim koşulları ve beslenme hatalarıdır. Bu hastalık faktörleri içerisinde beslenme hatalarına bağlı oluşan hastalıklar ise önemli yer tutmaktadır. Beslenmeye bağlı hastalıkların oluşmasında birçok faktör rol almaktadır. Bunlar; hayvana ait faktörler, yeme ait faktörler ve diğer etkenlere bağlı faktörler şeklinde sınıflandırılabilmektedir. Hayvana ait faktörlerin başında; tür, ırk, cinsiyet, yaş ve verim özellikleri gelmektedir. Yeme ait faktörleri ise rasyonun bileşimi, rasyonun yapısında bulunması gereken besinlerin yetersiz veya dengesiz olması ve kaba/konsantre yem oranının dengesizliği oluşturmaktadır. Hayvanlardan istenen performansı almak için yaşama ve verim payı besin ihtiyacının tam olarak karşılanması gerekir. Hayvanlar yedikleri yemlerde bulunan besin maddelerini sağlıklı yaşamaları, büyümeleri, et, süt vb. ürünler için harcamaktadırlar. Ancak bazen hayvanlara verilen yemlerin yapısında bulunan besinlerin yetersiz ve/veya dengesiz olmaları veya yeterli besin maddeleri alsalar bile değişik nedenlerden olayı bu besinlerden yararlanamazlar ve beslenme bozuklukları oluşur.

Günümüzde büyüme oranı yüksek, gelişme kabiliyeti hızlı, et ve süt verimi yüksek ırklar elde edilmiştir. Ruminatların verim fonksiyonlarının yükselmesi ile beslenme hassasiyetleri de artmıştır. Bu nedenle hayvanların besin madde ihtiyaçlarının tam olarak karşılanması gerekir. Hayvanların besin ihtiyaçları karşılanamadığında ise beslenme hastalıkları görülmekte ve bu durum çeşitli kayıplara neden olmaktadır. Ruminantlarda görülen beslenmeye bağlı hastalıkların en önemlileri; ketozis, asidoz, timpani, buzağı ishalleri, hipokalsemi, çayır tetanisi, beyaz kas hastalığı, enzootik ataksi, üre zehirlenmesi, nitrat zehirlenmesi, abomasum deplasmanı ve idrar taşları olarak sayılabilir.

Kanatlılarda Beslenme Hastalıkları

Kanatlı sektörü hızla gelişmekte ve büyümektedir. Hayvanların verim özellikleri arttıkça çevre şartları, besleme ve yetiştirme gibi birçok etkene karşı hassasiyetleri artmakta ve daha kolay etkilenebilmektedirler. Yüksek verim özelliğine sahip yumurtacı ve etçi hibrit ırkların geliştirilmesi beslenmeye bağlı bozuklukların daha çok görülmesine neden olmaktadır. Bu hastalıkların oluşumunda genel olarak hayvanların gelişimlerinin hızlı olması ve hayvanlardan kısa sürelerde yüksek performansın beklenmesi etkilidir. Hayvanlara verilen yoğun yemler veya yemde bazı besinlerin eksik olması bu hastalıkların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Kanatlılarda beslenmeye bağlı olarak görülen hastalıkların başında ani ölüm sendromu, asites, gut, kanibalismus, ayak hastalıkları ve karaciğer yağlanması gelmektedir.

Atlarda Beslenme Hastalıkları

Atların besin madde ihtiyaçları yetiştirme şekilleri ve aktivitelerine bağlı olarak değişmektedir. Atların performansına göre ihtiyaç duyduğu besin maddelerinin verilmesi gerekir. Yarış atları dinlenme, antrenman ve yarış esnasında yem, su veya besin madde ihtiyaçları çok değişkendir. Atlarda görülen beslenme hastalıkları genel olarak ihtiyaçlarından fazla enerji ve protein içeren yemleri tüketmelerinden ileri geldiği belirtilebilir. Atlarda en fazla görülen beslenme hastalıkları kolik, laminitis, azotüri ve hiperlipidemi olarak belirtilebilir.

Kolik, birçok sebebe bağlı olarak gözlenebilen atların sancı sendromudur. Laminitis, tırnak laminasının (yumuşak dokusunun) metabolik ve yangısal bozukluğudur. Azotüri, 1-2 gün dinlendirildikten sonra ağır egzersiz yaptırılan veya yoğun çalıştırılan hayvanlarda görülen metabolik bir hastalıktır. Hiperlipidemi, lipit metabolizmasının bozulması ile kanda yağ oranının yükselmesine verilen addır.