Kedi ve Köpeklerin Beslenmesi

Kedilerin Beslenmesi

Kediler birkaç beslenme özellikleri açısından hem köpeklerden hem de diğer hayvanlardan farklılık göstermektedir. İlk olarak kediler gerçek karnivordurlar ve köpeklere kıyasla diyetlerinde daha fazla proteine ihtiyaç duyarlar. Kedilerin yeme davranışları da köpeklere kıyasla farklıdır. Kediler diyetlerinde çeşitlilik aramaktadırlar ve gün içerisindeki öğünlerde kırmızı et, kanatlı eti veya balık tüketimleri bu varyasyonu sağlamaktadır.

Kediler günlük yem ya da kuru madde (KM) ihtiyaçlarını küçük porsiyonlar halinde ve sık öğünler halinde tüketme eğilimindedirler, ancak pet olarak beslenen kediler günde iki öğün tüketime alıştırılabilmekte ve böylece açlığa toleransları artırılabilmektedir. Kediler gerçek karnivor ve avcılık davranışlarına sahip olmaları sebebiyle ticari bir mamayı tüketen kedi eğer bir av (böcek, fare, kuş vs) tarafından dikkati çekilirse mama yemeyi bırakarak avı yakalamaya geçmektedirler. Kedilerin sindirim sistemleri hayvansal kökenli yemlerin sindirilmesi ve emilimleri için alışkanlığa sahip olmaları sebebiyle tamamen bitkisel olan yemleri tüketmeleri sonucunda belirli aminoasitlerin, yağ asitlerinin ve vitaminlerin eksikliği ile karşılaşılmaktadır.

Köpeklerin Beslenmesi

Köpekler kedilere nazaran diyetlerinde daha az proteine ihtiyaç duyduklarından gerçek karnivor olarak tanımlanmamaktadırlar. Vejeteryan diyet ile yeterli protein düzeyi ve D vitamini düzeyi uygun olduğu takdirde köpekler yaşamlarını sürdürebilmektedir. Kedilerde olduğu köpekler de protein içerisinde 10 esansiyel (dışarıdan alınması gereken) aminoaside ihtiyaç duymaktadırlar. Köpeklerin besin madde ihtiyaçları gebelik, laktasyon ve çalışma durumuna göre oldukça fazla dalgalanma göstermektedir.

Köpeklerin beslenmesinde üç farklı yöntem uygulanmaktadır. Genelde köpekler serbest seçimli olarak yiyebildikleri kadar yemelerine fırsat verilir (ad libitum). İkinci yöntem olarak tüketilmesi gereken miktarın kısıtlanması söz konusudur ve bir diğer kısıtlama yöntemi ise hayvanın yeme erişim süresinin kısıtlanması olarak uygulanabilir. Pratik uygulamalarda köpeklerin diyetlerinde et / bisküvi oranının 3 / 1 olması gerektiğini belirten çalışmalar mevcuttur. Köpekler kedilerden farklı olarak vahşi hayattaki atalarının hem etobur hem de otobur olması sebebiyle tamamen hayvansal kaynaklı proteinler ile beslenmeleri gerekmez ve bitkisel protein kaynakları ile yaşamlarını sürdürebilirler. Protein kaynağının bitkisel veya hayvansal olmasından bağımsız olarak köpekler günlük kalori ihtiyacının yaklaşık %10’unu proteinden elde ederler.

Eniklerin Beslenmesi

Kediler ve köpekler bir batında çok sayıda yavru doğurduğundan eniklerin beslenmesi önem arz etmektedir. Bazı durumlarda enikler annelerinden erken ayrılmak zorunda kalabilirler. Böyle durumlarda süt annesi bulmak en faydalı çözümdür, ancak bunun mümkün olmadığı durumlarda eniklerin ihtiyaçlarını karşılamak için süt ikame yemleri kullanılabilir veya başka türlerin sütlerinden istifade edilebilir. Böyle durumlarda diğer türlerin sütleri kedi veya köpeklerin sütleri ile aynı bileşimde olmayacağından seyreltilmeleri veya yoğunlaştırılmaları gerekecektir.

Annesi ölmüş ya da ayrılmış eniklerin çevre ısısına adaptasyonu için ilk günden itibaren çevre ısısı 30-32 C’den 2-3 günde bir tedricen azaltılmalıdır. Titreme refleksi 15 gün içerisinde gelişecektir. Annenin gün içerisinde yavrulardan ayrılması fazla emmeye bağlı olarak mastitis oluşumunun önüne geçmesi açısından önemlidir. Enikler günde 4-6 defa emzirildiği takdirde günlük besin madde ihtiyaçlarını karşılayabilirler.

Geriatrik Besleme

Yaşlı kedi ve köpeklerin metabolizma ve beslenme hastalıklarına maruz kalmaları sebebiyle diyetlerinde önem verilmelidir. Özellikle kedilerin alt üriner sistem hastalıklarına hassasiyetleri sebebiyle diyetlerinde tuzların oranları azaltılmalıdır

Beslenme Hastalıkları

Yetersiz Beslenme (Besin Madde Yetersizlikleri)

Enerji, protein, vitaminler, mineraller, yağ, karbonhidrat ve su dahil toplam 50’ye yakın besin maddesi köpek ve kedilerin değişik fizyolojik dönemlerine göre dengeli bir şekilde günlük diyette bulunmalıdır. Günlük alınması gereken yem ve bununla birlikte besinlerin miktar veya zaman kısıtlı olarak yeterli miktarda alınamaması sonucunda yetersiz beslenme olmaktadır ve sonuçta besin madde yetersizliklerine bağlı semptomlar ortaya çıkmaktadır. Besinlerin vücut depolarından desteklenmesine bağlı olarak yetersizlik semptomları akut veya kronik olarak ortaya çıkabilmektedir.

Aşırı Besleme (Besin Madde Fazlalıkları)

Arkadaş hayvanlar sahipleri tarafından aşırı beslenmeye meyillidirler. Bu yöntemler çoğunlukla bir besin maddesinin veya birden fazlasının aşırı tüketimine sebep olmakta ve obeziteden intoksikasyonlara kadar problemler şekillenmektedir. Gıda tüketimi veya kuru madde tüketimi genelde hayvanlar için enerji ihtiyaçları tarafından kontrol edildiği varsayılırken, günümüzde petlerin yaşam tarzlarının ve yaşam ortamlarının doğal ortamdan farklı bir şekilde değiştiğinden ve gıdaların nitelikleri çok değişkenlik göstermesi ile birlikte iştah, doyum ve acıkma fizyolojilerini değiştirmekte ve tüketim kontrol edilememektedir.