Yazişmalarda Dil Bilgisi Kuralları

Dil bir anlaşma aracıdır ve kişiler arası iletişimin sağlam temeller üzerine oturması dilin etkili kullanımına bağlıdır. Dilin etkili kullanımı, temel dil becerileri olarak kabul edilen dinleme, okuma, konuşma ve yazma alanlarında elde edilen kazanımlara bağlıdır (Calp vd., 2005). Özellikle yazı dilinde sağlıklı bir iletişimin gerçekleşmesi o dilin yazım kurallarının herkes tarafından çok iyi bilinip uygulanmasına bağlıdır.

Yazıda birlik ve beraberliği gerçekleştirip yazmayı ve okumayı kolaylaştırmak için genel bazı kurallara uymak ve işaretleri kullanmak gerekir. Bunların hepsine birden “yazım kuraları” denir. “Yazım”, bir dilin kendi işleyişinden çıkmış kurallara göre yazıya geçirilmesi işine verilen isimdir.

Yazıma gösterilen özen ve dikkat bir kişilik meselesi olduğu kadar dile gösterilen sevginin, saygının da bir işaretidir. Dilimizin yazımına göstereceğimiz saygı, kültürümüze ve kendimize saygıyı ifade eder (Uludağ, 2002). Yazıda dil bilgisi, imla ve noktalama kuralları; yoldaki trafik işaretleri, levhalar, yol çizgileri, yol bariyerleri gibidir. Dil bilgisi ve noktalama kurallarına dikkat etmeden, bozuk bir imla ile yazılmış yazıyı okumak; karanlık, patika bir yolda ilerlemek gibidir. Dil bilgisi ve imla kuralları, yazıyı okurken önümüzü aydınlatır, bize yol gösterir. Nerede duracağımızı, nerede ilerleyeceğimizi, hangi kelimeyi nasıl okuyacağımızı, cümleleri nasıl anlamlandıracağımızı bize haber vererek, yazıda iletilen mesajı doğru algılamamıza yardımcı olur.

Muhatabımızı karanlık ve bozuk bir yolda bırakmak istemiyorsak, yazarken dil bilgisi ve imla kurallarına uymak zorundayız. Aksi takdirde kendimizi doğru ifade edemeyebiliriz. Bu ünitede; yazışmalar, yazışma ilkeleri, yazışmalarda dil bilgisi kuralları, kelime ve eklerin yazılışı, düzeltme işareti, sayıların yazılışı, büyük harflerin kullanıldığı yerler, birleşik kelimelerin yazılışı, deyimlerin yazılışı, ikilemelerin yazılışı, alıntı kelimelerin yazılışı, kısaltmalar, simgelerin yazılışı, Türkçede hece yapısı ve satır sonunda kelimelerin bölünmesi, ses olaylarına bağlı yazım kuralları vb. konular işlenerek doğru yazmanın yolları belirlenmeye çalışılmıştır. Dolayısıyla, bu ünite çalışıldıktan sonra yazışma ilkeleri ve yazışmalardaki dil bilgisi kuralları öğrenilip, Türkçeyi doğru yazabilmek için gerekli kazanımlar elde edilecek; yazım kurallarının önemi kavranıp, bu kuralların doğru ve yerinde kullanımı öğrenilmiş olacaktır. Herhangi bir yazının doğruluğu ve etkinliği, dil bilgisi kurallarının doğru kullanımına bağlıdır. Mesleki yazışmalarda, dil bilgisi, imla ve noktalama kurallarının, edebî değerin dışında, biçimsel bir önemi vardır. Yazışma tekniklerine uymayan herhangi bir evrak, ait olduğu kuruma ve yazan bireye karşı güvensizlik hissi oluşturur. Bu nedenle, yazının mekaniği ve imla kuralları bakımından doğruluğuna dikkat edilmelidir. Etkili bir metin, iyi bir anlatımın yanı sıra yazım kurallarına uyulmasını da gerektirir (Ceylan, 2015). Bu amaçla hazırladığımız ünitemiz yazım kuralları, Türk Dil Kurumu Yazım Kılavuzu’nun son baskısı (27. Baskı, Ankara, 2012) ışığında açıklanmıştır. Açıklamalar ve örnekler ağırlıklı olarak söz konusu kılavuzdan alıntılanmış ve ünitemizin formatına göre yeniden düzenlenmiştir.