The Doctor Said That I Should Rest

Reported Speech (Dolaylı Anlatım)

Dolaylı anlatım, bize veya bir başkasına/başkalarına söylenen herhangi bir sözün (ki bu söz olumlu cümle, olumsuz cümle, soru cümlesi, rica ifadesi, tavsie, emir, uyarı ifadesi oalbilir) bir başkasına veya başkalarına aktarılmasıdır. Aktarılan bu ifadeyi oluştururken, özgün ifadedeki bazı kelimelerin değiştirilmesi gerekmektedir. Değiştirilmesi gereken ifadelerin başında zaman zarfları veya zaman ifadeleri gelmektedir. Bunun yanı sıra, bağlama göre özgün cümlede kullanılan zamirlerin değiştirilmesi gerekebilir. Yine aynı şekilde, özün cümlenin zaman yapısının (tense'inin) değişimi gerekmektedir.

Dolaysız anlatım ifadeleri, herhangi bir ifade olabilir. Bu ifdadelerden bazıları şunlardır: soru cümlesi, ünlem ifadesi, verilen bir emir, yerine getirilmesi istenen bir rica, v.b.. Bu bağlamda, dolaysız her tür cümle dolaylı anlatım ifadelerine dönüştürülebilir.

Dolaylı anlatım konusunu daha iyi anlayabilmemiz için öncelikle dolaysız anlatım ifadeleriinin neler olduğunu bilmemiz ve bu ifadelerin dolaylı anlatım ifadelerine nasıl dönüştürüldüğünü örneklerle incelememiz gerekir.

Örn.;

Dolaysız Anlatım: Messi said, ‘I’m a football player.’ (Messi, 'Ben bir futbol oyuncusuyum,' dedi.).

Yukarıdaki dolaysız anlatım ifadesinin bir başka yazılış veya söyleniş şekli şöyledir:

‘I am a football player,’ said Messi. (Messi, 'Ben bir futbol oyuncusuyum,' dedi.).

Her ne kadar Türkçeye aynı şekilde çevrilmiş olsa da bu her iki cümlenin kurulumu birbirinden farklıdır ancak bu her iki dolaysız anlatım ifadesi aynı anlama gelmektdir. Bu her iki ifadenin İngilizce'de farklı cümle dizilişine sahip olmasının tek nedeni, farklı uslup ve vurgu ifadeleri üretmektir.

Örnekte görüldüğü üzere, doğrudan anlatımda, konuşmacının söylediği söz iki tırnak işareti arasında özgün şekliyle verilir. İki tırnak işareti arasındaki cümle daima büyük harfle başlar ve virgül, ünlem işareti ve soru işareti gibi bir noktalama işareti ile sonlandırılır.

Reported Speech veya Indirect Speech olarak adlandırılan dolaylı anlatım ise, bize söylenen herhangi bir ifadenin (soru, rica, emir, v.b.) 3bir başkasına veya başkalarına, özgün ifadenin zamanının bir geçmiş zamanı baz alınarak ve gerekli zamir, zaman/yer zarfı ve zaman/yer ifadesi değişiklikleri gerçekleştirilerek oluşturulur. Bu önemli noktayı örneklendirebilmek adına öncelikle bir doğrudan anlatım örneği sunalım:

Ronaldo said, ‘I played well.’ (Ronaldo, 'Ben iyi oynadım,' dedi.)

Bu örnekte görüldüğü üzere, iki tırnak işareti arasında verilen ifade özgün bir ifade olup, üzerinde herhangi bir değişiklik yapılmamıştır ve tipik bir cümle gibi büyük harfle başlayıp bir noktalama işareti ile sonlandırılmıştır. Aynı cümlenin dolaylı anlatım şeklinde ise, gerek tense, gerek zaman zarfları ve ifadeleri, gerekse zamirler bağlamında değişikliğe gidilmesi gerekmektedir. Burada en çok dikkat edilmesi gereken nokta, özgün ifadenin zamanının bir geçmiş zaman ile değiştirilmesi gerektiğidir. Bir önceki örneğin dolaylı anlatım şekli şöyledir:

Ronaldo said he had played well. (Ronaldo, kendisinin iyi oynadığını söyledi.)

Dolaylı anlatım örnek cümlemizdeki that bağlacının kullanımı tercihe bağlıdır. Dolaylı anlatım örneğinde gerçekleştirilen değişiklikler, a) tırnak işaretlerinin kaldırılıp yan cümlenin küçük harfle yazılması, b) yan cümlenin zamanı olan ‘the Past Simple Tense’in (Geçmiş Zaman), ‘the Past Perfect Tense’ (Geçmiş Zamanın Geçmiş Hali) ile değiştirilmesi (‘I played well.’ = he had played well) şeklinde gerçekleşmiştir ve bu tür değişiklikler tüm Reported Speech cümlelerinde yerine getirilmesi gereken değişikliklerdir.