Kan ve Deri Muayenesi

Giriş

Evcil hayvanlardan alınan kan örneklerinde çeşitli helmint ve protozoonların erginlerini ya da gelişim dönemlerini tespit edebiliriz.

Parazitlerin ya da gelişim dönemlerinin dolaşım sisteminde çok sayıda bulunduğu durumlarda basit muayene ve az miktarda kan ile hastalıkları teşhis etmek mümkünken, parazitlerin az olduğu durumlarda özel zenginleştirme yöntemleri ya da serolojik, moleküler teknikleri kullanarak teşhise gidilmektedir.

Kanın Muayenesi

Kan muayenesi için laboratuvara ulaştırılan kan örnekleri aseptik bir şekilde alınmış olmalıdır.

Direk Bakı: Direk bakı ya da direk mikroskobik muayene en basit ve en hızlı kandan parazit bakma yöntemidir. Yöntemde kan hücreleri dışında yaşayan ve hareketleri ile kolaylıkla fark edebileceğimiz parazitleri tespit etmek amaçlanmaktadır.

İnce Yayma Froti: Kan hücreleri içerisinde birçok kan protozoonu bulunabilmekte ve bu parazitler kan tablosunda değişikliklere yol açmaktadır. İnce yayma frotiler hem kan hücrelerinin anomalilerinin tespit edilmesinde hem de parazit varlığının ortaya konmasında sıklıkla kullanılmaktadır.

Kalın Damla Tekniği: Kalın damla tekniği ince yayma frotiye göre daha fazla miktarda kana bakmamıza izin verir. Bu teknikle de mikrofiler, kan protozoonlarını ve riketsiyaları görebiliriz.

Buffy Coat Tekniği: Buffy coat tekniği kan örneklerindeki mikrofilerleri tespit etmek için kullanılan bir zenginleştirme yöntemidir. Hematokrit tüpüne emdirilmiş bir tam kan santrifüj edilirse alyuvarlar ile plazma arasında beliren ve beyaz kan hücrelerini içeren katmana buffy coat denmektedir. Mikrofilerlerin özgül ağırlığı onları santrifüjle buffy coat tabakasının üst kısmına çekmektedir.

Modifiye Knott Tekniği: Modifiye Knott kanda bulunan mikrofilerleri tespit etmemizi sağlayan bir tekniktir. Bu teknik ile Dirofilaria immitis ve Dipetalonema reconditum mikrofilerlerini ayırt etmek de mümkün olmaktadır. Teknik 1 ml kandaki mikrofilerleri konsantre hale getirip toplar ve eritrositleri de hemolize ettiği için çok temiz bir görüntü sağlar.

Filtre Tekniği: Filtre tekniği modifiye Knott tekniğinde olduğu gibi kanda mikrofiler aranmasında kullanılan bir tekniktir. Bu amaçla hazırlanmış ticari filtre testleri bulunmakta ve yöntemde kullanılacak solüsyonlar ve filtreler kutu içeriğinden temin edilebilmektedir

Derinin Muayenesi

Deri üzerinde ya da içerisinde yaşayan çeşitli parazitler makroskobik ve mikroskobik muayenelerle teşhis edilebilmektedir.

Makroskobik Muayene: Derinin makroskobik muayenesi ile deri üzerinde, kıllar arasında bulunan ektoparazitler görülebilmektedir. Gözle görülebilen pire, bit, kene, sinekler ya da miyasis larvaları derinin üzerinden toplanabilmektedir.

Mikroskobik muayene: Gözle görülemeyecek kadar küçük olan uyuz etkenleri ya da çeşitli akarlar için derinin mikroskobik muayenesinin yapılması gereklidir. Bu amaçla lezyonlu bölgelerden deri kazıntıları alınabilir ya da selefon bant tekniği uygulanabilir.

Deri Kazıntısı: Deri kazıntısı uyuz etkenlerinin tanısında en çok kullanılan yöntemdir. Laboratuvara ulaştırılan deri kazıntısı direk stereo mikroskop altında incelenebilir ya da sindirim teknikleri uygulanabilir.

Selefon Bant Tekniği: Deri yüzeyinde yaşayan bit ya da akarların varlığını göstermek için kullanılan yöntemlerden birisi de selefon bant tekniğidir. Yöntemde temiz bir selefon bantın yapışkan yüzeyi, örnek almak istediğimiz, özellikle de epidermal döküntülerin olduğu kısma yapıştırılıp çekilir.