Egzotik Hayvanların Muayenesi

Kaplumbağa

Biyolojileri

Farklı kaplumbağa türlerinin farklı beslenme ve çevresel gereksinimleri vardır. İdeal diyet yaban ortamında yenilenlere benzer yiyeceklerdir. Bitkilerle beslenen kaplumbağaların lif ve kalsiyumu yüksek ve protein ve yağı düşük bitkilere ihtiyacı vardır. Hayvansal kaynaklı besinler çekirge, erişkin insektler, tahta biti, un kurdu, sümüklü böcek, balık, fare ve az miktarda düşük yağlı köpek yemidir. Suda yaşayan kaplumbağaların besinleri yeşillik, meyve, tatlı su bitkileri, insektler, balık, fare ve az miktarda taze ettir. Diyet katkı maddeleri olarak kalsiyum ve D vitamini verilmesi gerekir.

Tutma ve Taşıma Teknikleri

Küçük ve orta büyüklükte olan kaplumbağalar çoğunlukla saldırgan değildir ve tutması kolaydır. Hayvanlar sıkı şekilde tutulur. Yalıtılmış kutularda taşımak uygundur.

Kan Alınabilecek Yerler

Kan alınabilecek damarlar juguler vena, subcarapacial, dorsal venöz sinüs, dorsal servikal sinüs, brachial/ulnar venöz pleksustur.

İlaç Uygulama Yolları ve Yöntemleri

Kas içi, vena içine, topikal ve ağızdan ilaç uygulamaları yapılabilir.

İnspeksiyon ve Palpasyon ile Yapılan Muayene

İnspeksiyon ile ağız, farenks, göz, müköz zarların rengi, ağız boşluğu, burun, karın, deri, kabuk, ekstremiteler, kulak, vücut duruşu, kloaka, yumuşak doku, vücut kondisyonu ve çevreye olan ilgi incelenebilir. Palpasyon ile kabuk, ayaklar, karın boşluğu şişkinlikleri, pre-femoral fossa ve boynun her iki tarafında yağ tabakası ve kitleler muayene edilebilir.

Kertenkele

Kertenkeleler farklı boyutlarda farklı sıcaklıkta yaşarlar. Yumurtlama ve yavru doğurma biçiminde üreyebilirler. Kış uykusuna yatan türleri vardır.

Tutma ve Taşıma Teknikleri

Kertenkelenin her türünün ısırabileceğinin bilinmesi gerekir. Kertenkelelerin derileri hassas olduğu için gerekli olmadıkça fiziksel muayene için ele alınmamaları gerekir. Bu hastalar muayene için plastik saydam kaplarda gözlenebilir.

Kan Alınan Damarlar ve Örneklemeler

Kertenkelelerde kan kaudal kuyruk venasından (kan almak için tercih edilen vendir) ya da daha az sıklıkta ventral abdominal venadan (cerrahi yolla damar açık hale getirilip kataterizasyon için ağır hastalarda kullanılabilir) alınır.

Trakeal yıkama, mide yıkama ve kolon yıkama örnekleri sitoloji ve parazitolojik muayeneler için laboratuvara gönderilir.

İlaç Uygulama Yolları ve Yöntemleri

Vena içi ve kas içi enjeksiyonlar yapılabilir.

İnspeksiyon ve Palpasyon ile Yapılan Muayene

İnspeksiyon ile hayvanın aktivitesi, davranışı ve vücudun tutuluşu, göz, müköz zarların rengi, ağız boşluğu, farenks, burun ve deri muayene edilebilir.

Hayvanın baş, vücut ve kas-iskelet sistemi kitleler yönünden palpe edilebilir.

Karın bölgesi hafif palpe edilebilir.

Hamster

Yaban hayatında 24 tane hamster türü var olup, bunlardan sadece 5 tür pet hayvanı olarak evde beslenebilir. Yavru hamster pet hayvanı olarak alınacağı zaman sütten kesilme yaşında yaklaşık 3-4 haftalık olmalıdır.

Tutma ve Taşıma Teknikleri

İki el birleştirilerek avuç içinde tutulabilir ya da boyun gerisinde gevşek deri parmaklar arasında tutulabilir. Hamster mümkünse kafesleri içinde taşınırlar. Hayvana zarar verebilecek herhangi bir materyal kafes içinde bırakılmaz.

Kan ve Örnek Alma Teknikleri

Hayvandan kan örneği almak için sedasyon ya da anestezi uygulamak gerekir. Hamsterden kan örneği almak için ön bacağa turnike uygulanır ve sefalik venadan kan alınır. Büyük hacimde kan örneği anteriyor vena kava’dan alınır. Lateral safenöz venadan da kan alınabilir.

İlaç Uygulama Yolları ve Yöntemleri

Hamsterlere deri altı, kas içi ya da periton içi enjeksiyonlar uygulanabilir.

İnspeksiyon ve Palpasyon ile Yapılan Muayene

İnspeksiyon ile yapılan muayene hayvanın aktivitesi, davranışı ve vücudun tutuluşu, göz, müköz zarların rengi, ağız boşluğu, yanak keseleri, burun ve deri incelenebilir.

Hayvanın baş, deri ve vücudu kitleler yönünden palpe edilebilir.

Egzotik Hayvan Hastalıklarında Yaygın Olarak Kullanılan Tanı Yöntemleri

Egzotik hayvanların hastalıklarında anamnez, fiziksel muayene, hematoloji, kan biyokimyası, seroloji, dışkı muayenesi, idrar analizi, radyografi, ultrasonografi, EKG, sitoloji, mikrobiyal kültür, endoskopi, histopatoloji gibi tanı yöntemlerinden yararlanılmaktadır.