Nekropsi ve Nekropsi Teknikleri

Nekropsinin Tanımı: Patolojinin en temel yardımcı teşhis yöntemlerinden biri olan nekropsi (Necropsie, necroscopie) terimi ölümden sonra bir hayvanın ölüm nedenini belirlemek için yapılan muayene (Necro-ölü, leş + Optos-görmek) olarak bilinir.

Nekropsinin yeri ve zamanı: Nekropsi yapılırken yer ve zaman dikkate alınmalıdır. Nekropsi yeri için kolaylıkla temizlenebilir, havalandırması uygun ve rahat hareket edilebilecek alanların olması gerekir. Ölümden sonra vücuttaki hücreler kendi enzimleri vasıtasıyla kendilerini sindirmelerinden (otoliz) dolayı nekropsi olabildiğince hızlı yapılmalıdır. Eğer nekropsi ertelenecekse kadavra soğuk bir ortamda bekletilmelidir.

Nekropside kullanılan alet-ekipmanlar: Nekropsi yaparken keskin bir bıçak, kemik kesmek ve beyni çıkarmak için kemik kesim forsepsleri, kostatom ve testere, nekropsiyi görüntülemek için dijital bir kamera, örneklerin alınması için plastik sızdırmaz numune kapları, plastik doku kasetleri, şırınga ve iğneler, bakteriyel örnekler için sıvap ve tüpler gereklidir.

Nekropsi yapılırken alınması gereken önlemler: Veteriner hekimliği uygulamaları risk taşır ve nekropsi işlemi de bu risklerden biridir. Nekropsi yapılırken hem travmatik yaralanmalara karşı önlem alınırken hemde meydana gelebilecek zoonoz hastalık risklerine karşı önlemler alınmalıdır. Bu amaçla gözlük, eldiven, bone, maske, çizme ve önlük gibi ekipmanlar kullanılır.

Ötenazi

Ötenazi, tedavi edilemez veya acı verici bir hastalıktan dolayı canlının kolay ve acısız bir ölümü olarak ifade edilir.

Postmortal Değişiklikler

Hayvanın ölümünden sonra vücutta meydana gelen değişikliklerdir. Bu değişikliklerin en önemlileri hemoglobinle dokuların boyanması, psödomelanozis, ölüm lekeleri, ölüm soğukluğu, ölüm sertliği, postmotral kan pıhtılaşması ve hipostatik konjesyondur.

Nekropsi Yöntemi

Dış Bakı: Kadavranın dıştan incelenmesidir. Kadavranın gözleri, kulakları, diğer vücut açıklıkları ve derisi incelenir.

Derinin yüzülmesi, ön ve arka bacakların ayrılması: Kadavranın derisinin yüzülmesine sığırlarda ve atlarda çene altından, küçük hayvanlarda ise sırt üstü yatırıldıktan sonra sağ koltuk altından başlanır. Sığır ve atlarda ensizyon orta hat boyunca devam eder ve dişilerde meme, erkek hayvanlarda ise prepisyumun çevresinden geçilerek sonlandırılır. Ön bacaklar göğüs kaslarından ayırt edilir, arka bacaklar ise koksofemoral eklemden ayrılır ve yana yatırılır.

Karın Boşluğunun Açılması: Karın boşluğu sternumun arka kısmından kesit yapıldıktan sonra elle rehber eşliğinde iç organları zedelemeden orta hat boyunca symphisis pelvis'e kadar bıçak ya da makasla açılır.

Karın boşuluğu organlarının çıkarılması: Karın boşluğu organlarından ilk önce gastrointestinal sistem organları çıkarılır. Daha sonra karaciğer ve böbrek bağlantılarından kesilerek çıkarılır. En son pelvis boşluğu organları yine bağlantılarından ayırt edilerek dışarı alınır.

Göğüs boşluğunun açılması: Göğüs boşluğu açılırken, kaburgalar ile sternum arasında yer alan eklemden küçük hayvanlarda kostatom, büyük hayvanlarda ise testere yardımıyla kesilerek açılır.

Akciğerler ve kalbin çıkarılması: Trachea’ya kesit atılır ve elle tutularak akciğerler ve kalp bağlantılarından kesilerek birlikte çıkarılır.

Kafatasının açılması ve beyinin çıkarılması: Beyni çıkarmak için ilk kesit gözlerin arkasından, dış göz açılarından geçecek şekilde enine olarak yapılır. Bu enine kesit her iki yandan, kondylus occipitalisler aşağıda kalacak şekilde foramen occipitale magnuma kadar gerçekleştirilir. Daha sonra kafatası kemiği kaldırılır ve beyin hasar görmeden çıkarılır.

Nekropsi Raporu

Nekropsi raporu nekropsi yapıldıktan sonra gözlenen değişiklikler eşliğinde hayvanın bilgileri ve olgu geçmişi sorgulanarak yazılır.

Kanatlı Hayvanlarda Nekropsi

Kanatlılardaki nekropsi işlemi diğer hayvanlarda yapılan nekropsi işlemine benzerlik gösterir. Kanatlılarda da memelilerde olduğu gibi, ilk olarak baştan başlayarak deri yüzeyi, gaga, ağız, burun, gözler, ibik, sakal, kulaklar, tüyler, kanat, bacak ve ayaklar incelenir. Gagadan ağıza bir orta hat ensizyon yapılır ve deri kısmı arkaya doğru soyularak açılır. Koksofemoral eklem dezartiküle edilir. Daha sonra karın boşluğu ve göğüs boşluğu açılarak incelenir.