Pansuman, Bandaj ve Dren Uygulamaları

Pansuman

Operasyon ya da travmalardan sonra oluşan yaraları veya hastalıklı bir bölgeyi dış etkenlerden, enfeksiyon etkeni olan mikroorganizmalardan koruyan ya da kanama bölgesine basınç uygulayan, ilaçların uygulanmasını kolaylaştıran, yaralı bölgenin anatomik pozisyonunu koruyan aseptik malzemeler ile yapılan işleme pansuman denir.

Pansuman ve Bandaj Materyalleri

Pansuman sadece yara üzerinin örtülmesi, bandaj ise yaranın bulunduğu bölgenin tamamen sarılmasıdır. Pansuman amacıyla kullanılan araç ve materyaller; pansuman arabası, pamuk, gazlı bez, kapama-spanç-pet, sargı bezi, stokinet (triko çorap), elastik bandaj (sargı) ve flaster (lökoplast) olarak sıralanabilir.

Pansuman Teknikleri

Kuru-Kuru Pansuman Tekniği

Nekrotik, doku kayıplı yaralar, yabancı cisimlerle kontamine ve kirli yaralarda yaranın cerrahi debridmanı ve irrigasyonunu takiben ya da düşük yoğunluktaki sızıntıya sahip yaralarda adherent ve kuru özellikteki ilk tabakayı gazlı bez oluşturur.

Yaş-Kuru Pansuman Tekniği

Yara sızıntısının daha yoğun olduğu olgularda, yara üzerine birkaç katman olacak şekilde gazlı bez örtülür ve bez serum fizyolojik, %0.1’lik rivanol veya % 0.05 klorheksidin diasetat ile ıslatılır. Dıştan ıslatıldığı için yaraya temas eden yüzey kuru kalır. Islatılmış bu katmanın üzeri emici bir sargı materyali ile sarılır.

Yaş-Yaş Pansuman Tekniği

Yarada az miktarda nekrotik doku ve debris bulunduğunda tüm katları ıslak pansuman kullanılır.

Ameliyat Sonrası Yara Bakımı

Pansuman yaranın ya da lezyonun durumuna göre her gün ya da 2-4 günde bir değiştirilir. Akıntılı yaralarda günde iki kez de değişim yapılabilir.

Yara Bakımı Atıklarının Dekontaminasyonu ve İmhası

Kirlenmiş, kontamine olmuş yeniden kullanılabilir malzemelere enfeksiyon riski açısından mümkün olduğunca az dokunulmalı ve sterilizasyon ünitelerine en kısa sürede taşınması sağlanmalıdır.

Bandaj

Bandaj kırık ve çıkıkların anatomik yerlerine yerleştirilmesi ve bölgeye destek materyali uygulanmasını takiben, hareketsizliği sağlayacak biçimde bölgeye sargı uygulanması işlemidir. Bandaj uygulanan bölgenin tamamında eşit basınç sağlanması gerekmektedir. Ekstremite bandajlarında kesin kural, bandaj uygulanan bölgenin alt ve üstündeki eklemlerin de hareketsizliğinin sağlanmasıdır.

Bandaj uygulamalarında gazlı bez, pamuk, stokinet, sargı bezi, alçılı sargı, sentetik-plastik alçı, alçıyı kurutmak amacıyla sıcak hava kaynağı, elastik bandaj ve flasterden yararlanılır. Destekli bandajlarda kontraplak, mukavva, yassı, yarı silindirik alüminyum ya da sert plastik, PVC, fiberglas, poliüretan ve polyester gibi materyaller kullanılır.

Bandaj Çeşitleri ve Teknikleri

Bandajlar destekli (basit-cebireli) bandaj, alçılı (sabit) bandaj ve pencereli bandaj olmak üzere 3 çeşittir.

Destekli Bandaj Tekniği

Basit bandaj ya da cebireli bandaj olarak da bilinir. Kırık kemikte karşı karşıya getirme sağlandıktan sonra, ayakucundan başlamak üzere yukarı doğru sargı bezi tekniğine uygun olarak sarılır.

Alçılı Bandaj Tekniği

Sabit bandaj olarak da bilinir. Tam sirküler ve tek parça olarak uygulanır.

Plastik Alçı Tekniği

Plastik alçılar doğrudan ortopedik yün veya pamuk üzerine ambalajından çıkarılarak ya da suda 2-3 saniye bekletildikten sonra sarılabilir.

Bandaj Süresi

Alçılı bandaj uygulanan özellikle kırık olgularında, ilk günlerde bölgenin yangı ve ödem nedeniyle şişmiş olması, birkaç gün sonra bu şişkinliğin azalması sonucunda bandaj gevşemelerine ve kırık kaynamamasına yol açmaktadır. Bu nedenle alçılı bandaj uygulamalarından 5-7 gün sonra hasta kontrol edilmeli ve gerekiyorsa bandaj yenilenmelidir.

Fıtık Sargısı

Fıtık sargıları fıtıklı bölgenin boyutlarına göre önceden hazırlanmış bezlerle yapılır. Fıtık red edildikten sonra fıtık kesesi üzerine pet ile basınç yapılır, bezden yapılan sargı erkek hayvanlarda prepusyum, dişi hayvanlarda meme dikkate alınarak sarılır.

Drenaj

Organlarda, anatomik veya operasyonla oluşan doku ve boşluklarda toplanmış doğal ya da patolojik sıvıların mekaniksel yöntemlerle boşaltılması için yapılan cerrahi işleme drenaj denir.

Sınıflandırma

Drenler, drene edilen akıntının atmosferle temasına, kullanılan malzeme yapısına-şekline ve çalışma prensibine göre sınıflandırılırlar.

Pasif Drenler

Pasif drenlerde sıvının yoğunluğu ve akıcılığına bağlı olarak, basınç farkı ve yer çekimi nedeniyle sıvı kendiliğinden boşalır.

Aktif Drenler

Aktif drenler drenaj tüpünün dışta kalan ucuna eksternal olarak vakum uygulanan drenlerdir.

Drenaj Süresi ve Dren Komplikasyonları

Drenlerin her gün ya da en çok 2-3 gün içinde değiştirilmeleri gerekmektedir. Dren, steril ve emici bir örtü ile örtülmelidir ve bandaj altında tutulmalıdır. Drenaj sıvısının miktarı ve niteliği drenin kaldırılmasında iki önemli etkendir. Bu etkenler dikkate alınarak drenler mümkün olan en kısa sürede kaldırılmalıdır.