Genel Radyoloji Bilgisi

Bir kaynaktan gönderilen X ışınları ve çeşitli görüntüleme yöntemlerinin birlikte tanı ve tedavi amacıyla kullanılmasına radyoloji denir.

Tanı Yöntemleri

Radyolojik yöntemler teknolojinin gelişmesiyle birlikte hızlı bir gelişim göstermektedir. Bu yöntemler temel olarak, tanı ve tedavi yöntemleri olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Direkt Radyografi

Röntgen çekilmesi terimi, bir cihazdan gönderilen X ışınlarının organizmayı geçtikten sonra kaset üzerine düşmesi neticesinde oluşturulan görüntüleme yöntemidir.

Film Kasetleri

İçerisinde, X ışınları tarafından oluşturulan iyonizasyon neticesinde görüntü oluşabilen fotoğrafik materyalin bulunduğu kutulardır.

Röntgen Tüpünün Bölümleri

X ışını tüpü ya da kısaca tüp olarak isimlendirilmektedir. Röntgen tüpü içerisinde haube, anot, katot, hedef ve filament bulunur.

Röntgen Tüpünde X Işının Oluşması

Termoiyonik salınım ile serbest kalan elektronlar yüksek voltajın şiddetiyle anot üzerindeki tungsten foküs çarpar. Bu şiddetli çarpışma neticesinde X ışınları oluşur ve tüpün penceresinden çıkarak serbest kalır.

X Işınlarının Oluşma Prensibi

Sürekli ve Karakteristik ışınlar olmak üzere iki farklı X ışını mevcuttur. X ışınları elektromanyetik dalga özelliği gösteren ışık hızındaki taneciklerdir. X ışınlarını diğer ışınlardan ayıran en önemli özellik uzayda ışık, madde üzerinde tanecik gibi davranmasıdır.

X Işınlarının Özellikleri

Elektromanyetik spektrum diyagramında gama ışınları ile ultraviyole ışınlar arasında yer alırlar. X ışınlarının; dalga boyu kısa olanlar sert X ışını, dalga boyu uzun olanlar yumuşak X ışını olarak isimlendirilir.

Radyoopasite

Film üzerine gönderilen ışın miktarının filmden geçen ışın miktarına oranına radyoopasite denir.

Röntgen Kullanılarak Görüntü Elde Edilmesi

Röntgen çekimi yetkilendirilmiş personeller tarafından yapılır. Hasta röntgenin çekiminin yapılacağı masaya yatırıldıktan sonra aygıt üzerinde kV ve mAs ayarı yapılır. Hastaya uygun pozisyon verildikten sonra ışınlama düğmesine basılarak röntgen çekimi gerçekleştirilir.

X ışınları kullanılarak yapılan radyografik görüntüleme yöntemleri birkaç farklı yöntem ve cihazla gerçekleştirilmektedir. Doğrudan röntgen tüpü ve kaset kullanılarak yapılan direkt radyografi, floroskopi, BT ve radyonüklid görüntüleme, doğrudan X ışınları kullanılarak yapılan görüntüleme yöntemleridir.

İndirekt Radyografi

Yoğunluğu birbirine yakın iki dokunun, grafi üzerinde birbirinden ayırt edilebilmesi için çeşitli maddeler kullanılarak yapılan görüntüleme yöntemine indirekt radyografi denir. Manyetik rezonans görüntüleme, ultrasonografi, endoskopi ve termografi ise X ışınlarının kullanılmadığı fakat radyolojinin konusu olan diğer görüntüleme yöntemleridir.

Tedavi Yöntemleri

Radyonüklid tedavi, medikal lazer ve terapötik ultrason radyolojinin konusu olan tedavi yöntemleridir.

Radyobiyoloji ve Radyoproteksiyon

İyonize radyasyonun organizma üzerindeki biyolojik etkilerini inceleyen bilim kolu radyolobiyolojidir.

Radyasyondan korunma radyoproteksiyon olarak isimlendirilir.