Evcil Kanatlıların Anatomisi

Uçabilmelerini sağlayan faktörler genellikle şunlardır:

Ön ekstremiteler kanat şeklini almıştır.

Vücutlarında ağırlığı azaltan hava keseleri şekillenmiştir.

Vücut ağırlığını arttıran yapılardan idrar torbası, dişler, papilla renalis, pelvis renalis, calix renalis, urethra, kulak kepçesi, dudak, yanak, spermatik kordon ve eklenik genital bezler kanatlılarda yoktur.

Göğüs kısmında havayı yaran bir çıkıntı bulunur.

Yavrularını vücut dışında geliştirirler. Bu nedenle vücut ağırlığı arttırılmaz.

Vücutlarının dış yüzeyinde tüyler mevcuttur. Böylelikle vücut hafifler.

Testisler vücut içine yerleştiğinden uçma kolaylaşır.

Bazı kemiklerinde hava bulunur.

Hareket Sistemi (Systema Locomotorium)

Pasif elemanlar kemikler, kıkırdaklar ve eklemlerden, aktif elemanlar ise kaslardan ibarettir.

Kemik Bilim (Osteologia)

Kemiklerin tamamının hareketli yada hareketsiz olarak eklemler aracılığı ile bir araya gelerek oluşturmuş oldukları kemik çatıya sceleton (iskelet) denir. İskelet şu şekilde bölümlere ayrılır:

• Merkezi iskelet
• Eklentisel iskelet

Kanatlı hayvanlar ile memeli hayvanlar arasında temel osteolojik farklılıklar şu şekilde sıralanabilir:

• Orbita iyi gelişmiştir.
• Mandibula 11 kemikten oluşur.
• Maxilla az da olsa hareketlidir.
• Boyun omurlarının sayısı 12-17 arasındadır.
• Tavukta 2-5. thoracal omurlar kaynaşmıştır.
• Clavicula, scapula ve os coracoides tam olarak teşekkül etmiştir.
• Kafayı omurgaya bağlayan eklem çıkıntısı tektir.
• Bel ve sağrı omurları birleşmiştir.
• Alt sıra el bilek kemikleri el tarak kemikleri ile kaynaşmıştır.
• Ayak bilek kemikleri kaval ve ayak tarak kemikleri ile birleşmiştir.

Eklem (Articulatio)

İskeleti meydana getiren kemikler arasındaki birleşme noktalarına articulatio (eklem) denir.

Kas (Musculus)

Hareket sisteminin aktif unsurları kaslardır.

Sindirim Sistemi (Systema Digestorium)

Ağız (Oris)

Ağız alt ve üst çenenin şekillendirdiği gaga ile çevrelenir.

Yutak (Pharynx)

Kanatlı hayvanlarda sınırları belirgin bir yutak yoktur.

Yemek Borusu (Esophagus)

Göğüs boşluğuna girmeden hemen önce üzerinde kursak şekillenir.

Mide (Gaster, Ventriculus)

İki farklı mide vardır. Birincisi pars glandularis (bezsel mide), ikincisi ise pars muscularis (taşlık, kassel mide)’tir.

Bağırsaklar (Intestinum)

İnce bağırsaklar duodenum (oniki parmak bağırsağı), jejenum (boş bağırsak) ve ileum (kıvrık bağırsak)’tan, kalın bağırsaklar cecum (kör bağırsak) ve rectum (colon, düz bağırsak)’dan oluşur.

Cloaca sindirim, boşaltım ve üreme organlarının son bölümlerinin açıldığı bir yerdir.

Tükürük Bezleri (Glandulae Salivariae)

Ağız boşluğunun çevresinde, tavanında ve tabanında bulunur.

Karaciğer (Hepar)

Salgılamış olduğu safra ile sindirime yardım eder. İki lobu vardır.

Karıniçi Bezi (Pancreas)

Oniki parmak bağırsağının iki kolu arasında görülen bir organdır.

Dalak (Lien)

Küre şeklinde olan dalak sindirim sistemine ait olan bir organ değildir. Ancak, yerleşim yeri itibariyle bu sistem içinde bahsedilir.

Solunum Sistemi (Systema Respiratorium)

Burun (Nasus)

Nares (burun delikleri) ve cavum nasi (burun boşluğu)’den oluşur. Burun delikleri gaganın üzerinde iki delik halinde görülür.

Yutak (Pharynx)

Ağız boşluğunun gerisinde yer alan kas ve zar yapısında bir organdır.

Ön Gırtlak (Larynx Cranialis)

Kıkırdaklar ile desteklenmiştir.

Soluk Borusu (Trachea)

Tamamen kapalı kıkırdak halkalardan oluşmuştur. Akciğerlerde dallanan iki bronchus’a ayrılarak sonlanır.

Arka Gırtlak (Larynx Caudalis, Syrinx)

Ses organı olarak görev yapar.

Akciğerler (Pulmones)

Pulmo dexter (sağ akciğer) ve pulmo sinister (sol akciğer) olmak üzere çift olarak bulunurlar.

Hava Keseleri (Sacci Pneumatici)

Bu keselerin ikisi tek, üçü çift olarak bulunur. Tek olarak bulunanlar; saccus cervicalis, saccus clavicularis, çift olarak bulunanlar ise; saccus thoracicus cranialis, saccus thoracicus caudalis ve saccus abdominalis’tir.

Boşaltım ve Üreme Sistemi (Systema Urogenitalis)

Organa Urinaria (İdrarı Yapan ve İleten Organlar)

Ren (böbrek) ve üreter (idrar yolu)’den oluşur.

Böbrek (Ren)

Altıncı kaburga hizasından lumbosakral kemiğin altına kadar uzanırlar.

İdrar Yolu (Ureter)

Böbreklerin ön loplarından başlangıç alır. Cloaca’ya açılarak sonlanır. Buraya taşınan idrar, dışkı ve üreme hürelerinin geçtiği yoldan dışarı gönderilir.