Toplumsal Yapının ve Kültürün Görünümlerinden Eğitim

Bu bölümde eğitim ile toplumsal değişme arasındaki karşılıklı etkileşim üzerinde durularak, Türkiye'deki eğitimin toplumsal değişme sürecindeki rol ve etkileri üzerinde durulmuştur. Eğitim bir yandan toplumsal yapıyı koruyup sürdüren önemli bir kültürel öğe konumundayken, diğer yandan da toplumsal değişmeyi gerçekleştiren önemli kurumlar arasında yer almaktadır.

Eğitim toplumsal yapının sürekliliğini sağlamak için bireyin toplumsal kültürü içselleştirmesi anlamında "kültürleme" ve bireyin kendisini içinde yaşadığı topluma aidiyet duyması anlamında "toplumsallaşma" işlevlerini karşılamaktadır.

Eğitim ile toplumsal değişme arasındaki etkileşim üzerinde duran kuramsal yaklaşımlar irdelendiği zaman, eğitimin toplumsal değişme üzerinde etkisi olduğu gibi, bizzat toplumsal değişmeler de eğitimin çerçevesini belirlemektedir.

Türk eğitim sistemi, Eski Türklerden başlamak üzere, günümüze kadar genel olarak dayanışma duygularına sahip, yardımsever, vatan-millet duyarlılıkları konusunda hassas, bireyci olmaktan ziyade toplulukçu eğilimlere sahip bir değerler alanına yaslanmaktadır.

Selçuklu/Osmanlı Döneminde eğitimde "dinsel" unsurlar daha belirgin konumdayken, Cumhuriyet Döneminde eğitim, genel olarak seküler/laik ulus devlet anlayışına göre biçimlenmiştir.

Türk eğitim sistemi bir dizi "kronik" hâle gelmiş olan temel sorunsal alanları içinde barındıran bir "yapı" olmak özelliğini gösermektedir.