Türk Turizm Sektöründe Vergi Teşvik Düzenlemeleri
Devletin en temel gelir kaynağı olan vergi, kamu hizmetlerinin finanse edilebilmesi için kişilerden karşılıksız olarak ve hukuki zor altında alınan iktisadi değerlerdir.
Genel olarak vergi türleri; gelir vergisi ve kurumlar vergisi, veraset ve intikal vergisi, emlak vergisi ve motorlu taşıtlar vergisi, katma değer vergisi, özel tüketim vergisi, özel iletişim vergisi, şans oyunları vergisi, banka ve sigorta muameleleri vergisi, damga vergisi ve bu vergilere ilave olarak gümrük vergisi, harçlar ve resimler olarak sıralanabilir.
Vergi gerçek kişilerin elde ettikleri kazançlar üzerinden alındığı için gelir vergisi adı ile anılmaktadır. Gelir ise bir gerçek kişinin bir takvim yılı içerisinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır.
Kurumlar vergisi; sermaye şirketlerinin, kooperatiflerin, iktisadi kamu kuruluşlarının, dernek veya vakıflara ait iktisadî işletmelerin ve iş ortaklıklarının kazançları kurumlar vergisine tabidir.
Veraset ve intikal vergisi ise ivazsız (karşılıksız kazanım) olarak el değiştiren servet üzerinden alınan bir vergidir.
Motorlu taşıtlar vergisi’nin konusunu karada, havada, denizde, göl ve nehirlerde insan, hayvan ve eşya taşımaya yarayan ve makine gücüyle hareket eden taşıtlar oluşturur.
Katma değer vergisi (KDV), yapılan mal ve hizmet teslimlerinde, mal veya hizmeti teslim alanın, teslim edene ödediği vergi türüdür. KDV, ödeme güçlerinden harcamaları esas alan bir vergidir. KDV tüketiciyi vergilendirmeyi esas aldığından, tüketici üzerinde kalan bir vergidir.
Turizmin millî ekonomi açısından taşıdığı önem nedeniyle turizm sektörünün geliştirilmesi turizm politikalarının temelindeki hedeflerden biri olmuştur. Vergi gelirlerini arttıracak olması turizmi teşvik nedenlerinden biridir.
İktisadi büyüme yüksek bir yatırım oranının varlığını gerektirmektedir. Bu nedenle birçok ülke yatırımları teşvik etmek için özel vergi teşvikleri uygulamaktadırlar.
Turizm sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin yaralanabileceği teşvik tedbirleri öncelikle 2634 Sayılı Turizm Teşvik Kanunu'na göre belirlenmektedir.
Turizm vergi teşvikleri konusunda en güncel düzenlemeler 2016 yılına kadar bazı değişiklikler ve eklemeler yapılmış olan 19.06.2012 tarihli Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Bakanlar Kurulu Kararı’dır.
Bu karar göre Türk teşvik sistemi; genel, bölgesel, büyük ölçekli ve stratejik yatırımların teşviki uygulamalarından oluşur.
Her bir teşvik sistemi içinbelirli şart ve sınırlamalarla uygulanacak vergi teşvikleri genel itibarıyla, yatırım indirimi, vergi, resim ve harç istisnası, gümrük vergisi ve toplu konut fonu istisnası ve katma değer vergisi istisnası olarak karşımıza çıkar.
Ayrıca Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında yer alan desteklerin uygulanması açısından iller sosyoekonomik gelişmişlik seviyeleri dikkate alınarak 6 bölgeleye ayırılmıştır.
Turizm şirketlerine birtakım KDV avantajları ve KDV istisnaları sağlandığı gibi yurt dışına çıkışta gümrüklerde turistlere KDV iadesi yapılması ile taşıma araçlarının KDV’den istisna edilmesi de mümkündür.