Turizmin Ekonomik Etkileri ve Ölçülmesi

Bugün bir milyarı aşkın insan eğlenmek, dinlenmek, dünyayı tanımak ve gezmek için bir trilyon dolardan daha fazla para harcamaktadır.

Turizmin sahip olduğu bu dinamizm, ülkelerin ekonomik sorunların çözülmesinde ve dar boğazların aşılmasında önemli bir yere sahiptir. Turistlerin yaptıkları harcamalar, dalga dalga yayılarak ülke ekonomilerini canlandırmaktadır.

Turizm, uçak şirketleri, deniz yolları, tren, kiralık araba şirketleri, seyahat pazarlamacıları ile sorunlara çare bulan kişiler, oteller, pansiyonlar, restoranlar ve toplantı merkezleri gibi kimi büyük kimi de küçük iş kollarından oluşan ve bünyesinde yüzlerce yan kuruluşu barındıran bir şemsiye niteliğindedir.

Turizmin yarattığı ekonomik etkiler parasal ve reel etkiler olmak üzere ikiye ayrılır.

Uluslararası turizm hareketleri turist gönderen ülkenin döviz talebini, turist kabul eden ülkenin ise döviz arzını artırmaktadır. Bu açıdan turizm ülkelerin dış ödemeler dengesini iki yönlü etkilemektedir.

Ödemeler bilançosu (ya da dengesi) genellikle, bir ülkede yerleşik kişilerin, belirli bir dönem boyunca, yabancı ülkelerde yerleşik kişilerle yaptıkları tüm ekonomik işlemlerin sonucunu gösteren sistematik bir kayıt biçimidir. Turizmin ödemeler dengesi üzerindeki etkileri birincil ve ikincil etkiler olarak ayrılmaktadır. Birincil etkiler doğrudan turizm harcamalarıdır. İkincil etkiler ise turizmin gelir, istihdam, katma değer, devlet gelir ve harcamalarıdır. Turizmin ödemeler dengesi üzerindeki ikincil etkilerinin saptanması oldukça zordur.

Turizmden elde edilen gelirden bahsedilirken çoğu zaman döviz gelirlerinden bahsedilmektedir. Gerçekte ülke vatandaşlarının turistik harcamaları da turistik mal ve hizmet üretenler için gelirdir.

Turizmden elde edilen gelirlerin çabuk ve etkili bir şekilde ekonomik dolaşımda yer alması doğrudan, dolaylı ve uyarılmış etkilere yol açmaktadır.

Ekonomistler turistik gelişmenin ek maliyeti olarak enflasyonist baskıların ortaya çıkacağından bahsetmektedirler.

Bir ülkede turizmin gelişmesine paralel olarak hem devlet gelirleri hem de kamu harcamaları artar.

Turistik işletmeler emek-yoğun işletmeler olduğundan istihdam etkisi yüksektir.

Turizm diğer sektörlerde bir canlanma ve harekete neden olmaktadır.

Bir ülkede ya da bölgede turizmin gelişmesi ile birlikte, altyapı olanaklarında da düzelmeler görülür. Turistik üstyapı, birincil ve ikincil üstyapı şeklinde incelenmektedir.

Turizm bölgesel gelişmişlik farklarının giderilmesinde oldukça etkin bir rol oynamaya başlamıştır.

Turizmin ekonomik etkisini ölçmeye yönelik çalışmalar, çarpan analizi, girdiçıktı ve turizm uydu hesapları etrafında yoğunlaşmaktadır.

Çarpan, bize toplam talepte bir kayma olduğu zaman çıktının ne kadar değiştiğini anlatır. Ekonomik çarpanlar, bir bölge ekonomisine turistik harcamaların ikincil etkisini yakalamada kullanılabilir.

Girdi-çıktı analizi, bir ekonomideki mevcut sektörler arasında karşılıklı ilişkinin deneysel bir incelemesidir. Bir sektörün çıktısının diğer bir sektör tarafından girdi olarak kullanılmasını ifade ederek söz konusu ekonomik faaliyetler arasındaki ilişkileri bir matris hâlinde özetler.

Turizm Uydu Hesapları, turizmin ekonomik etkilerini arz ve talep yaklaşımıyla ölçmeye çalışan bütünleşik bir yöntem olarak tanımlanabilir.