Organizasyonu Anlamak II

Weber'in Bürokrasisi

• Yasalarla Düzenlenmiş Yetki Alanı
• Görev ve Otorite Hiyerarşisi
• Yazılı Belgeler
• Uzmanlaşma
• Gayrişahsilik
• Kurallar Sistemi
• Kariyer
• Kamu ve Özel Yaşamın Ayrışması

Weber'e göre bürokrasi rasyonel kriterlere dayalı bir organizasyon modelinin ifadesidir. Kendi döneminin endüstri toplumlarının genel kabulü olan örgütsel yapılara mekanik yaklaşımın bir yansımasıdır. Bürokrasi modelinde insan unsuru arka plana itilmiş ve kültürel öğeler görmezden gelinmiş bile olsa, bu anlayış, o dönemin ve devamındaki gerek kamusal gerekse özel alandaki uygulamaları ile bugünün çağdaş demokrasilerinin oluşumuna katkı sağladığı gibi, bugünün bilgi çağı anlayışlarına yol açan temellerin de oluşması için gerekli önkoşulu yerine getirmiştir.

Sosyal hizmet uygulaması bürokrasinin kendine has özellikleriyle tutarlı bir şekilde işlev görür. Sosyal hizmet, mesleki eğitim ve uygulama yeterliği odağında yüksek düzeyde uzmanlaşmayı destekler. Bireyleri belirli görevlere yetkinliklerini temel alarak yönetsel kadrolara atamaya önem gösterilir. Son tahlilde, insanların sahip olduğu profesyonel bilgi ve beceri birikimi kişisel değerlerinin ötesindedir ve uygulamada tarafsızlık örgütsel etkinliğin temel koşulları arasında yer almaktadır.

Fayol’un Yönetim Süreci

• Teknik işlevler (üretim, imalat ve transformasyon),
• Ticarî işlevler (alım, satım, değişim),
• Malî işlevler (sermaye üretimi ve yönetimi),
• Güvenlik işlevleri (malların ve kişilerin korunması),
• Muhasebe işlevleri (envanter, bilanço, istatistik) ve
• Yönetim işlevleri (öngörü, organizasyon, kumanda, koordinasyon ve kontrol).

Mayo’nun İnsan İlişkileri Okulu

İnsan İlişkileri Okulu, çatısı altında organizasyon üzerindeki çeşitli görüşleri toplayan dağınık ve değişen bir düşünce akımıdır. Elton Mayo yönetiminde Hawthorne fabrikasında yapılan ünlü araştırmalara, insani ilişkiler alanında daha sonra yapılan tüm araştırmaların başlangıç noktası ve ilham kaynağı olarak bakılabilir.

Sistem Yaklaşımı

Yönetim ve organizasyon disiplininin bugün kullanmakta olduğu sistem olgusu, bir biyolog olan Ludwig von Bertalanffy‟nin 1920‟li yıllarda çalıştığı “Genel Sistem Kuramı”na dayalıdır. Bertalanffy, sistemlerin hiyerarşik basamaklarını ortaya koymuştur.

Sosyal hizmet uygulamalarının birçok aşaması temelde sistem kuramına dayalı olarak yapılmaktadır.

Durumsallık Yaklaşımı

Yönetim üzerine olan klasik, neoklasik ve modern yaklaşımlar, örgütsel sorunlara çözüm getirecek tek bir model üzerine çalışmışlardır. Bu yaklaşımlar çoğunlukla, sundukları bu modellerin genel, evrensel ve her örgüt için geçerli olduğu iddiasındadırlar. Ancak değişik düşünürler tarafından farklı örgütsel koşullarda yapılan araştırmalar, her organizasyona uygulanabilecek evrensel modellerin olabileceği varsayımını reddeder niteliktedir. Evrensellik ilkesine bir karşı duruş gösteren durumsallık yaklaşımında temel fikir, organizasyonlarda yönetici davranışlarını belirleyen tek bir modelin olmadığıdır.

Toplam Kalite Yönetimi

Güncel organizasyon yaklaşımlarının en önemlilerinden birisi “Toplam Kalite Yönetimi”dir. Özellikle 1970"lerdeki petrol kriziyle birlikte Batı dünyasının ilgisini çeken bu anlayış, Japon yönetim felsefesinin bir alt sistemi olarak görülmektedir. Günümüzün sıkça vurgulanan “sürekli değişen rekabet ortamı”nda toplam kalite yönetimi, oldukça popüler bir kavram haline gelmiş ve toplam kalite yönetimine yönelim hızlanmıştır. Toplam kalite yönetiminde “müşteri odaklılığı”, “müşteri tatmini”, “müşteri memnuniyeti” kavramlarının ön plana çıktığı görülmektedir.

Toplam kalite yönetimi, hizmet alanların gereksinimlerini karşılayabilmek için kullanılan insan, iş, ürün ve/veya hizmet kalitelerinin sistematik bir yaklaşım ile tüm çalışanların katkıları ile sağlanmasıdır. Bu yönetim şeklinde, uygulanan her süreçte tüm çalışanların fikir ve hedefleri kullanılmakta ve tüm çalışanlar kaliteye dâhil edilmektedir.

Toplam kalite yönetimi, hizmet alanların isteklerini en ekonomik düzeyde karşılamak amacıyla, organizasyon içindeki pazarlama, mühendislik, imalat ve müşteri hizmetleri gibi çeşitli ünitelerin kalitelerinin oluşturulması, yaşatılması ve geliştirilmesi yolundaki çabaları birleştirip düzenleyen etkin bir sistemdir.