Müdahale Stratejisi Geliştirme: Proje Yönetimi I

Proje Yönetimi

• Öngörülen süre içinde planlı
• Yalnızca bir kez uygulanan
• Faaliyet alanı sınırlı
• Belirli bir hedef grubu olan
• Genelde yerel düzeyde

Proje, belirli bir zaman ve bütçe çerçevesinde, belirli bir amaca ulaşmayı sağlayacak sonuçları üretmek üzere insani ve fiziksel kaynakların bir araya getirildiği planlanmış faaliyetlerin bütünüdür.

Proje yönetimi ise bir projenin planlama, başlama, yürütme, izleme, kontrol etme ve projenin sona erdirilmesi gibi, proje yönetim süreçlerinin uygulanması ve harmanlanmasından oluşmaktadır.

Proje Döngüsü Yönetimi

Proje ile proje fikrini birbirinden ayırmak gerekir. Çevremizde, gönüllü sosyal hizmet kuruluşlarında çalışanlardan sıkça duyduğumuz “bir projemiz var” ifadesi, genellikle bir proje fikridir. Bir projeden söz edilebilmesi için proje fikrinin geliştirilmesi ve yaklaşımı, amacı, içeriği, yöntemi sorumlusu/yürütücüsü, süresi, planı, faaliyetleri, sonuçları, ürünleri, etkileri, kaynakları, bütçesi, bitişi ve değerlendirilmesi olan işlerin “sistematik çalışmalar” hâline getirilmiş olması gerekmektedir.

Sorun Analizi

Toplumda var olan bir sorunu temel sorun olarak ele alır ve bu sorun çevresinde yer alan tüm güçlükleri ve engelleri ortaya çıkartmaya çalışır. Temel sorunun çevresindeki olumsuzlukların kimileri, bu temel soruna neden olan, kimileri ise bu temel sorunun sonucu olarak gelişen sorunlardır. Sorun analizi, incelenmeye çalışılan temel sorunun çevresindeki tüm sorunlar arasında “neden-sonuç” ilişkisi kurmaya yarar.

Hedef Analizi

Proje döngüsü yönetiminde durum analizi olan ilk kısmın ikinci aşaması, sorun analizinden sonra, hedef analizidir. Hedef analizinde sorun ağacındaki “olumsuz durumlar”, “olumlu durumlar” olarak ifade edilen çözümlere dönüştürülür. Örneğin, “çocuklar sağlıklı beslenmiyor” ifadesi, “çocuklar sağlıklı besleniyor” ifadesine dönüştürülerek hedef analizine başlanır. Hedef ağacı, elde edilen bu kazanımların gelecekte istenen durumun açık görüntüsünü sağlama amacıyla kullanılan bir yöntemdir.

Strateji Analizi

Sorun analizi ve hedef analizinin yapılması süresince temel ve alt sorunlar ve bu sorunlar çözülürse ortaya çıkacak durum resmedilmeye çalışıldı. Bir temel sorunun çözülmesine katkıda bulunulmasında ya da aynı hedefe ulaşılmasında birkaç değişik yol olduğu görülmektedir. Hedef ağacındaki her alt hedefler kümesi, temel sorunun çözülmesine katkıda bulunacak yol ya da yöntemleri göstermiştir.

Paydaş Analizi

Proje döngüsü yönetiminin durum analizi kısmında, sorun, hedef ve strateji analizinden sonra paydaş analizi yapılır. Paydaş analizi, durum analizi aşamasında projenin sonuçlarından doğrudan ya da dolaylı olarak, olumlu ve olumsuz etkilenecek olan, kişi, grup ve kuruluşların belirlenmesine yarar. Belirlenen paydaşların, özellikle projeyle ilişkilerini de analiz etmemizi sağlar; farklı paydaşlar arasında oluşabilecek çatışmaları da öngörmemize yarar. Ayrıca, bu sorunun çözümünden zarar görebilecek, yani kaybedecek, dolayısıyla da projeye karşı çıkabilecek olanları belirlememize, bunun yanı sıra sorunun çözümünden faydalanabilecek ve çözüme katkıda bulunabilecek olan paydaşları da belirlememize katkısı olur. Paydaşların proje sürecinin farklı aşamalarına, farklı düzeylerde katılımlarını görmemize yardımcı olur.

Projenin Genel Hedef ve Amacının Belirlenmesi

Genel hedef, projenin çözümlenmesine yardımcı olacağı, katkıda bulunacağı büyük sorunu tanımlar. Projenin neden “önemli” olduğunu açıklar. Bu hedefler grubun vizyonunu da yansıtır. Genel hedefler ideal durumu tanımlar, bir projeyle ulaşılması beklenmez ve uzun erimlidir.