Toplumla Sosyal Hizmet Müdahalesi Becerileri

Toplum, bir nüfusa sahip, ortak kurumları ve değerleri olan, bireyleri ve kurumları arasında anlamlı toplumsal etkileşimler olan bir sosyal sistem olarak tanımlanabilir. Toplumlar, farklılaşan özellikleri nedeniyle farklı seçimler yaparlar ve bu nedenle neyin önemli olduğu toplumlara göre değişir. Toplumlar için neyin önemli olduğunu belirlemek ise olumlu bir bağlantı kurabilmek için büyük önem taşır.

Beceri, bilgi ve değer ile birlikte sosyal hizmet uygulamalarının üçlü sacayağını oluşturur. Toplumla sosyal hizmet müdahalesi aşamalar hâlinde ilerleyen planlı bir müdahale sürecidir. Bu ünitede her bir aşama, o aşamanın gereklilikleri bağlamında anlatılmıştır ve her bir gereklilik sosyal hizmet uzmanının sahip olması gereken beceriyi ifade etmektedir.

Toplumu anlama yolunda ilk adım, bir toplumdaki unsurları bir diğeriyle karşılaştırmaya yardımcı olacak bir çerçeve oluşturmaktır. Ön değerlendirme yapabilmek için hedef toplumu saptama, toplumun özelliklerini ortaya koyma, farklılıkları tanıma ve yapıyı belirleme olmak üzere dört odaktan oluşan bir çerçeve gereklidir. Bu çerçeve aynı zamanda sosyal hizmet uzmanlarının yerine getirmesi gereken görevlere işaret eder.

Hedef toplum üyelerinin özelliklerini anlamak, değerlendirme sürecinde sosyal hizmet uzmanlarının yerine getirmesi gereken görevlerden birisidir. Sosyal hizmet uzmanlarının sosyal hizmet müdahalesinin odağı olan toplumu ve üyelerini tanıması ve anlaması gerekmektedir. Bunun için hedef toplumun tarihi, nüfusu ve toplumu oluşturan insanların özellikleri belirlenmelidir. Toplumun özellikleri ise yapı, tarih ve nüfus, ekonomik sistem, siyasal sistem, sosyal-kültürel sistem, insani hizmet sistemi ve genel konular olmak üzere beş başlık altında ortaya konulabilir. Her toplumun farklı özellikleri vardır. Bir sosyal sistem olarak herhangi bir toplumun incelenmesi, müracaatçıların kültürünü, ulaşılabilir kaynaklarını, toplumun ne zaman değişim odağı olacağını ve hangi stratejinin işe yarayacağını belirlemeye yardımcı olur. Sosyal hizmet uzmanları toplumlardaki farklılık etmenlerini de göz önünde bulundurur. Sosyal hizmet uzmanlarının yapıyı belirleme odağı ile ilgili olarak güç unsurlarının yerlerini tanıma görevi bulunmaktadır.

Değerlendirme sürecinin tamamlanmasından sonra, değerlendirme ve uygulama arasında önemli bir köprü olan planlama basamağına geçilmelidir.

Politikaları, programları ve örgütleri değiştirmenin çeşitli yolları vardır ve bu değişim için planlama yapmak gereklidir. Planlama basamağında izlemesi gereken alt aşamaları, müracaatçıyla çalışma, problemleri gereksinimler şeklinde ifade etme, müdahale düzeylerini belirleme, amaçları ve hedefleri belirleme ve sözleşme yapmadır.

Makro uygulamada son değerlendirme programların tamamının amaçlarına ulaşıp ulaşmadığı üzerinde odaklanır. Sosyal hizmet uzmanları gereksinim değerlendirmesi, değerlendirmenin değerlendirmesi, süreç analizi, program çıktı (ürün) analizi ve bir programın amaç doğrultusunda işleyip işlemediğini belirlemek ve program izleme amacıyla değerlendirme yapabilirler.

Sonlandırma, makro uygulama sürecinin sona ermesidir. Bir müdahale değerlendirildikten sonra iki şeyden biri gerçekleşir; makro bağlamda planlı değişme süreci tamamlanabilir ya da sosyal hizmet uzmanları planlı değişme sürecini sürdürmeye karar verebilir ve sürece değerlendirme basamağından devam edilir.

İzleme, planlı değişim sürecinin son basamağıdır. Toplumla sosyal hizmet uygulamasının sonlandırılmasından sonra, izleme makro uygulamanın gerçekten başarılı olup olmadığını denetlemeyi ya da eski sorunların benzerinin bir başka biçimde yeniden ortaya çıkıp çıkmadığını belirlemeyi kapsar.