Poliçe

Poliçe Kavramı ve Hukuki Niteliği

Poliçe, belirli bir bedelin ödenmesi hususunda kayıtsız ve şartsız havaleyi içeren bir kambiyo senedidir. Poliçede düzenleyen, muhatap ve lehdar arasında üçlü bir havale ilişkisi mevcuttur. Düzenleyen, poliçeyi oluşturan kişi iken; muhatap, düzenleyen ile arasındaki karşılık (provizyon) ilişkisi gereği senedi ödeyecek olan kişidir. Lehdar ise, senetteki bedelin ödeneceği kişidir.

Poliçenin Şekil Şartları (Unsurları)

Bir poliçede bulunması gereken unsurlar, TTK md. 671 hükmünde düzenlenmiştir. Bu hükme göre, poliçenin unsurları şunlardır: Senet metninde “poliçe” kelimesi, senet Türkçe’den başka bir dille yazılmışsa, o dilde poliçe karşılığı olarak kullanılan kelime, belirli bir bedelin ödenmesi hususunda kayıtsız ve şartsız havale, muhatabın adı, vade, ödeme yeri, kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adı, düzenlenme tarihi ve yeri, düzenleyenin imzası.

Açık (Beyaz) Poliçe

Çeşitli nedenlerle düzenlenebilen açık poliçe, tedavüle (dolaşıma) çıkarılırken unsurları tam olmayan, taraflar arasındaki anlaşmaya uygun olarak lehdar tarafından doldurulması gereken ve doldurulduğu takdirde şekil şartları tam bir poliçe vasfına sahip olacak poliçedir.

İmzaların Bağımsızlığı İlkesi

Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez. Böylece poliçede yer alan her imza, sahibini bağlar.

Poliçenin Cirosu

Ciro, çifte yetki veren soyut bir hukuki işlemdir. Ciro işlemi ile senedi devralana senedi tahsil, senet borçlusuna ise senet bedelini devralana ödeme yetkisi verilmektedir.

İlk ciro, poliçenin lehdarı tarafından yapılır. Poliçeyi devredene ciranta denir. Senedi, yani poliçeyi elinde bulunduran kişiye de hamil denir.

Yazılı bir beyan olan ciro, poliçeye, eğer poliçenin arkasında yer kalmamışsa, poliçeye bağlı olan alonj denilen bir kâğıda yazılır ve ciranta tarafından imzalanır.

Poliçe, lehdarın eline geçtiği andan itibaren vadeye kadar ciro edilebilir. Aksi sabit oluncaya kadar tarihsiz bir ciro, protestonun düzenlenmesi için öngörülen sürenin geçmesinden önce yapılmış sayılır.

Cironun teşhis, teminat ve temlik işlevleri vardır.

Poliçede Kabul

Kabul sadece poliçede söz konusu olup, diğer kambiyo senetleri bono ve çekte mümkün değildir. Kabul bir sözleşme olmayıp, muhatabın tek taraflı irade beyanını içeren soyut bir taahhüttür.

Kabule arz, poliçenin düzenlenme tarihinden itibaren vadeye kadar yapılabilir. Poliçenin kabule arz yeri, muhatabın yerleşim yeridir. Muhatap poliçeyi kabul ederse, poliçenin

Poliçede Aval

Aval, poliçe borçluları lehine poliçe bedelini tamamen ya da kısmen güvence altına alan özel bir kefalettir. Böylece poliçe hamiline poliçe bedelinin ödeneceği hususunda ek bir güvence vermektedir.

Poliçenin Ödenmesi

Poliçenin ödenmesinin talep edilebilmesi için, öncelikle muhataba ibrazı gereklidir. Poliçeyi ödeme için ibraza yetkili olan kişi, poliçenin zilyedi olan meşru hamildir.

Poliçenin borçluya ibrazında, vadesinde ve ödeme yerinde ödenmesi gerekir.Muhatap, poliçe bedelinin tamamını veya dilerse bir kısmını ödeyebilir.

Poliçede Başvuru Hakkı

Poliçenin hamili, poliçenin kabul edilmemesi veya ödenmemesi veya ödemenin tehlikeye düşmesi nedeniyle, kanunen sahip olduğu başvuru hakkını kullanabilecektir. Hamil, bu sebeplerle ciro zincirinde kendisinden önce gelenlere sıra gözetmeksizin başvurabilecektir.