Sigortacılıkta Denetim

Sigortacılık sistemi tamamen güven esasına dayandığından, güven duygusunun sarsılmaması ve sigortalılarla birlikte üçüncü kişilerin hak ve menfaatlerinin korunması açısından denetim önem arz etmektedir. Bu nedenle sigorta şirketleri, finansal güçlerinin sürekliliği ve yükümlülüklerini zamanında yerine getirebilmelerinin temin ve tesisi açısından devlet tarafından sürekli olarak denetim ve gözetime tabi tutulmaktadırlar. Diğer taraftan, sigortacılık alanında faaliyet gösteren tüm kişi ve kuruluşlar da devlet tarafından denetlenmektedir. Ülkemizde sigortacılık faalitetlerinin denetlenmesi T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Sigorta Denetleme Kurulu tarafından, gözetimi ve izlenmesi ise Bakanlık Sigortacılık Genel Müdürlüğü tarafından yapılmaktadır. Kamu otoritesi, çalışma esaslarını yasal düzenleme ile belirlediği bağımsız denetim kuruluşlarını yetkilendirerek ana amacı finansal tabloların doğruluğunun denetlenmesi ve finansal tabloların onaylanması olan bağımsız bir dış denetimin yapılmasını sağlamaktadır. Bununla birlikte sigorta şirketlerinin, karşılaşabilecekleri risklerin izlenmesi ve kontrol edilebilmesi amacıyla faaliyetlerinin büyüklüğü ve kendi iç yapısına uygun iç denetim birimlerini oluşturmaları yasal bir zorunluluktur. Sigortacılık Kanununa göre, Sigorta şirketleri ile reasürans şirketleri; tüm iş ve işlemlerinin, sigortacılık mevzuatı ve ilgili diğer mevzuata, şirketin iç yönergeleri ile yönetim stratejisi ve politikalarına uygunluğunun sürekli kontrol edilmesi, denetlenmesi ile hata, hile ve usulsüzlüklerin tespiti ve önlenmesi amacıyla iç denetim ve risk yönetimini kapsayacak şekilde etkin bir iç kontrol sistemi kurmaları yasal zoruunluluktur. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen alanlarla sınırlı olmak üzere, iç kontrol sistemlerinin yürütülmesi dışarıdan hizmet alımı yoluyla da yapılabilmektedir. Kanuna göre; iç kontrol sistemlerinin kurulmasına ilişkin usul ve esaslar belirlenmesi yetkisi Bakanlığa verilmiştir. Bakanlıkça verilen bu yetki kapsamında şirketlerin iç sistemlerine yönelik Sigorta ve Reasürans ile Emeklilik Şirketlerinin İç Sistemlerine İlişkin Yönetmelik 21.06.2008 tarih ve 26913 sayılı Resmî Gazete'de yayımlatarak yürürlüğe koyulmuştur. Bakanlık gerek duyulduğunda Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına yönelik zaman zaman genelge, tebliğ ve sektör duyuruları ile de çeşitli düzenlemeleri yürürlüğe koymaktadır. Yönetmelik kapsamında şirketler, maruz kaldıkları risklerin izlenmesi ve kontrolünün sağlanması amacıyla, faaliyetlerinin kapsamı ve yapısıyla uyumlu ve değişen koşullara uygun, tüm bölge müdürlükleri ve birimleri ile yürürlüğe konulan düzenlemelerde öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde yeterli ve etkin iç sistemler kurmak, işletmek ve geliştirmek zorundadırlar. İç sistemlerin şirket organizasyonu içerisinde yapılandırılması , öngörülmüştür. Nihai sorumluluk kendisinde olmak üzere, yönetim kurulu kendisine bağlı icracı ya da operasyonel birimler bulunmayan ve sigortacılık ya da finans alanında en az 7 yıllık tecrübesi bulunan bir veya birden fazla üyesini iç sistemlerden sorumlu üye olarak görevlendirebilir. Ancak iç sistemler fonksiyonunun idame ettirilmesinden sorumlu olarak atanacak yönetim kurulu üyesinin, şirket genel müdürü dışında bir üye olması şartı konulmuştur. Şirketlerin kendi örgüt yapıları içerisinde ayrı bir iç denetim birimine, iç kontrol sistemine ve risk yönetimi sistemine yer vermeleri ve iç denetim biriminin doğrudan yönetim kuruluna bağlı ve idari açıdan bağımsız olarak örgütlenmesi zorunluluğu vardır.