Sigortacılık ve Bireysel Emeklilik Mevzuatı

Finansal piyasaların en önemli kuruluşlarından biri olan sigorta şirketlerini diğer finansal kuruluşlardan ayıran özelliği; sigorta ettiren/ sigortalı ve sigorta şirketi arasında yapılan sigorta sözleşmesi (poliçenin düzenlenmesi) çerçevesinde öncelikle prim tahsilatının yapıldığı ve sigortacı tarafından verilen teminatlar çerçevesinde de riskin gerçekleşmesi hâlinde tazminatın zamanında ve eksiksiz ödemeleridir.

Kanunların altında yer alan yönetmelik, tüzük, genelge, sektör duyurusu vb. düzenlemeler kanunların uygulanma şekillerini belirler.Genel şartlar sigortacılık alanın en temel düzenlemeleridir. Sigortalı/ sigorta ettiren/ lehtar ile sigorta şirketleri arasındaki uyuşmazlıkların çözülmesi sırasında ilk bakılması gereken hukuki metinlerdir. Sigortalı/ sigorta ettiren ve sigortacı poliçeye kanuna ve genel şartlara aykırı olmamak üzere ilave sigortalı/ sigorta ettiren lehine özel şartlar koyabilirler.

Sigortacılık ve Bireysel Emeklilik Sistemi'nin mevzuatının esasını, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, 4632 Sayılı Bireysel

Emeklilik Kanunu ve 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (Altıncı Kitap) genel hükümleri teşkil etmektedir. Sigortalılar/ lehtarlar ile sigorta şirketleri arasındaki uyuşmazlıkların çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir ki Sigorta Tahkim Komisyonu (STK) hakemleri tarafından uyuşmazlık başvuruları 4 ay içerisinde, itiraz başvuruları da + 2 ay içerisinde karara bağlanır. Tahkim uyuşmazlık başvuru/ ıslah tutarı 5.000 TL ‘den az olması hâlinde STK hakem kararı kesindir. Hem sigorta şirketi hem de sigortalı/ lehtar 5.000 TL’den fazla 40.000 TL’den az olan uyuşmazlıklarda Uyuşmazlık Hakemi/ Hakem Heyetinin kararına yine Sigorta Tahkim nezdinde itiraz edilebilir ve itiraz hakeminin/heyetinin kararı bağlayıcı ve kesindir. Diğer taraftan 40.000 TL’nin üzerindeki uyuşmazlıklarda sigortalı/ lehtar ve/veya sigorta şirketi itiraz üzerine verilen kararlar için temyize gidebilir.

Zorunlu sigortayı (hekim sorumluluk hariç) yaptırmayanlar ile çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı ve sigortalının tespit edilememesi hâllerinde, kişiye gelen bedensel zararlar Güvence Hesabınca karşılanmaktadır. Acze düşen sigorta şirketleri adına maddi ve bedeni tazminat ödeme yükümlülüğü de Merkez tarafından sağlanır.

Kamu sosyal güvenlik sisteminin tamamlayıcısı olan BES Kanunu, 07.04.2001 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Diğer taraftan bu BES’ten vefat veya maluliyet nedeniyle ayrılanlar; en az üç yıl sistemde kalmışlar ise % 15, en az altı yıl sistemde kalmışlar ise % 35 ve de en az on yıl sistemde kalmışlar ise % 60 devlet desteği almaya kadar hak kazanırlar. Vefat veya maluliyet hariç sistemden emekli olmadan ayrılan katılımcılar devlet katkısı alamazlar.

BES katkı esaslı bir sistem olup katılımcıların katkıları Emeklilik Şirketleri tarafından para ve sermaye araçları esaslı emeklilik fonlarında işletilmektedir.

Tarım Sigortaları Kanunu ile üreticilerin bu kanunda belirtilen riskler nedeniyle uğrayacağı zararların tazmin edilmesini temin etmek üzere tarım sigortaları uygulamasına ilişkin usul ve esasların belirlenmiştir. Devlet tarafından prim desteği verilerek üreticilere, bitkisel ürünler ve çiftlik hayvanları için doğal afetler ve belirli diğer risklere karşı sigorta teminatı verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) ile poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet verilmiş olan hasarın poliçede belirtilen limitlere kadar sigortacı tarafından teminat altına alındığı zorunlu sigortadır.

Bu ünitede, son olarak yer verilen Zorunlu Deprem Sigortası ise genel anlamıyla, belediye sınırları içinde kalan meskenlere yönelik olarak geliştirilmiş bir sigorta sistemidir.