Çocuk Sağlığı
GİRİŞ Çocukluk dönemi doğumla başlayıp ergenliğin sonuna kadar devam eder.
Çocuk Sağlığının Tanımı ve Önemi
Çocukların bağışıklık sistemlerinde fizyolojik bir yetersizlik vardır. Birçok hastalığın erken tanısı için çocukluk çağı en elverişli zamandır.
Çocuk Sağlığı Düzeyini Gösteren Ölçütler
Çocuk sağlığı düzeyini belirlemek için bebek ölüm hızı 5 yaş altı ölüm hızı kullanılır.
Çocukluk Dönemleri
Çocukluk dönemleri doğum öncesi ve doğum sonrası dönem olmak üzere 2 ye ayrılır. Doğum öncesi dönem embriyonik dönem ve fetal dönemden oluşur. Doğum sonrası dönem yenidoğan, bebeklik dönemi, oyun çocukluğu dönemi, okul öncesi çocukluk dönemi, okul çocukluk dönemi, adölesan döneminden oluşur.
Türkiyede Bebek ve Çocuk Sağlığına İlişkin Sorunlar
Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırma (TNSA) 2013 verilerine göre Türkiye’de bebek ölüm hızı binde 13, çocuk ölüm hızı binde 2, beş yaş altı ölüm hızı binde 15’tir.
Çocuk Sağlığında Risk Faktörleri
Gebelikten önce var olan riskler anne yaşının 18’ den küçük ve 35’ten büyük olması, iki gebelik arasındaki sürenin 2 yıldan az olması, eğitim düzeyinin yetersizliği, ailenin sosyoekonomik düzeyi, anne babanın akrabalığıdır.
Çocuk Hakları Sözleşmesi
Uluslararası bir yasa niteliğinde olan ve 54 maddeden oluşan bu sözleşme çocukların refahı ve korunmasına yönelik bir dizi uluslararası kural getirmektedir.
Yenidoğan Bebeğin Bakımı
Bebeğin Banyosu
Yenidoğanın banyosu bebek odasında ya da banyo küvetinde yaptırılabilir. Öncelikle gözler, yüz, gövde kol ve bacaklar son olarak da perine bölgesi yıkanmalıdır.
Göbek Bakımı
Doğumdan sonraki ilk hafta içinde göbek kordonu çevresinde enfeksiyon gelişebilir. Enfeksiyon genellikle kirli alt bezi ya da bakım veren kişinin kirli elleri ile temas sonucu gelişir.
Bez Pişiği
Bebeğin alt bezlerinin deterjan yerine sabunla yıkanması, her idrar ve gaita yapışında bebeğin altının sabunlu su ve duru su ile yıkanması gerekir.
Bebeğin Beslenmesi
Bebeklere ilk 6 ay sadece anne sütü verilmelidir Anne sütü alan çocuklarda pişik, grip, ishal, orta kulak iltihabı, kabızlık vb. sorunlara az rastlanır.
Çocuklarda Sık Görülen Şikâyetler, Sebepleri Bakım ve Korunma Yolları
Ateş
Çocuklarda genel olarak koltuk altı ısısının 37-37.2 °C, oral ısının 37.5-37.8 °C ve rektal ısının 38-38.8 °C’ nin üzerinde olması ateş olarak kabul edilir.
Kusma
Mide içeriğinin bulantı ile ya da bulantı olmaksızın dışarı atılmasıdır. Nedeninin bulunup tedavi edilmesi, emzirme sonrası gazın çıkarılması, gıdaların hazırlanmasında temizliğe, normal ısıda olmasına ve bozulmuş olmamasına dikkat edilmelidir.
İshal
İshal kaka miktarında ve sıklığında artma ve kıvamında azalma olarak tanımlanmaktadır. Tedavide altı aydan büyük ve ek besinlere başlamış olan bebeklere yoğurt, patates püresi, pirinç lapası gibi besinler verilmelidir.
Kabızlık
Gastrointestinal sistemden pasajın yavaşlaması veya dışkılama sürecine ilişkin bir bozukluğa bağlı olarak seyrek ve katı dışkılar.
Solunum Sıkıntısı
Burnu tıkalı olan çocukların burnuna serum fizyolojik damlatılmalıdır. Açılan serum fizyolojik 24 saatten fazla ve bir başka çocuğa kullanılmamalıdır.
Kulak Ağrısı
Çocukların yatarak değil dik olarak beslenmesi korunma açısından önemlidir. Ağrılı dönemde çocuğa yumuşak ve sıvı yiyecekler verilmelidir.
Gaz Sancısı
Her beslenmeden sonra bebeğin gazını çıkartmak bebeğin gaz sancısını gidermeye yardımcı olur.
Bağışıklama
Ulusal aşı programının temel amacı hepatit B, tüberküloz, difteri, boğmaca, tetanoz, çocuk felci kızamık, kabakulak ve haemophilus influenza tip B’ye bağlı hastalıklar ile pnömokok (zatüre) hastalıkları kontrol altına almak ve hastalık oranlarını ve ölüm hızlarını azaltmaktır
Oyun Çocukluğu Dönemi ve Sorunları
Oyun çocukluğu döneminde malnütrisyon, akut solunum yolu enfeksiyonları, ishalli hastalıklar, cilt enfeksiyonları ve idrar yolu enfeksiyonları önemli sağlık sorunlarıdır.
Okul Öncesi Çocukluk Dönemi ve Sorunları
Bu dönemde akut hastalıkların yaygın olmasının nedeni, muhtemelen anaokuluna başlama ve çoğunlukla kalabalık ortamlarda bulunma, birlikte oynama ve hastalıklara daha çok maruz kalmadır.
Okul Çocukluğu Dönemi ve Sorunları
Bu dönemde çocuklar okullardaki kalabalık ortamın yol açtığı solunum yolu hastalıkları, ishal, bulaşıcı hastalıklar, beslenme bozuklukları, öğrenmeyi engelleyen görme ve işitme bozukluklarıgibi sağlık sorunları ile sık karşılaşırlar.
Adölesan Dönemi ve Sorunları
Adölesanın başlıca sağlık sorunları beslenme alışkanlıklarına bağlı olan sorunlar, cinsel davranış ve üreme sağlığı sorunları, şiddete ilişkin sorunlar, sigara, alkol, madde kullanımına bağlı sorunlar şekline sıralanabilir.