Olumsuz Hava Koşullarında Ramp Organizasyonu

Giriş

Havada ve yerde uçaklar için oldukça önem arz eden meteorolojik şartlar bütün uçuş operasyonlarına doğrudan etki eder. Havadayken rüzgârın şiddeti, yönü, pist görüş mesafesi, yağışın şekli, bulut alt tabanı, türbülans, sis, CB denen yoğun bulut kümeleri, iniş hattında windshear (rüzgâr değişimi) gibi koşullardan etkilenir. Yerde ise uçağa verilen hizmetleri sekteye uğratabilecek meteorolojik şartlar şiddetli rüzgâr, yıldırım, düşük görüş, buzlanma gibi olumsuz koşullardır.

Kötü hava şartlarında yer hizmetleri operasyonları ulusal ve uluslararası dokümanlarda yer almış, işleyişin nasıl olacağı ve emniyet tedbirlerinin uygulanması adına neler yapılması gerektiği sıralanmıştır. Örneğin IATA’nın AHM 630, Birleşik Krallık Sivil Havacılık Otoritesi’nin CAP 642 yayınında ve Avusturalya Havacılığı Yer Emniyet Konseyi’nin (AAGSC) RIP 04 ve RIP 05 yayınında olumsuz hava şartları ve uygulamalar anlatılmıştır.

Havacılıkta Olumsuz Hava Koşulları

Uçma eylemi en basit tabiriyle havada gerçekleştiğinden dolayı meteorolojik etkenlere doğrudan bağlıdır. Uçak uygun fiziksel yapısı sayesinde gökyüzüne yükselir ve ilerler fakat bunun gerçekleşebilmesindeki ana unsur havanın ta kendisidir.

Şiddetli Rüzgâr

Uçak ve helikopterlerin kalkış ve inişlerinde etkileyen rüzgârın yönü ve şiddeti de oldukça önemlidir. İniş ve kalkışlarda –bilhassa sıcaklık değişimlerinin fazlaca yaşandığı gecelerde- dağlık alanlar ve vadilerde görülen türbülans ile birlikte değişik yüksekliklerdeki rüzgârın yön ve şiddetindeki değişiklikler kazalara neden olabilmektedir.

Buzlanma

Havadaki buhar veya sıvı hâldeki nemin herhangi bir nedenle soğuyarak hava aracı üzerinde katılaşmasına buzlanma denir. Bu hadise 0 ile –4 °C arasında gerçekleşir.

Yıldırım

Yıldırım, bulut ile yer arasında oluşan yüksek gerilimli bir elektrik boşalmasıdır. Yıldırımın meydana gelebilmesi için bulut ve yerin farklı elektrik yüklerine sahip olması ve belirli bir potansiyel farka ulaşılması şarttır.

Türbülans

Bilimsel bir tanımlamayla da yoğunluk, basınç, nem, sıcaklık ve hareket yönüne bağlı olarak hava kütleleri arasında oluşan dikine ya da karışık hava hareketlerine türbülans denir.

Sis

Hava sıcaklığının çiğ noktası sıcaklığına (işba) kadar düşmesi sonucu oluşur. Dünya Meteoroloji Organizasyonu (WMO) kriterlerine göre görüş mesafesinin 1000 metreden az olması hâlidir.

Jet Stream

Orta enlemlerde yüksek seviyede esen batı rüzgârları batıdan doğuya doğru paralellere uygun uzanışlı belirgin ve güçlü bir hava akımı oluşturur.

Ramp Organizasyonunda Olumsuz Hava Şartları

Havada, inişte veya kalkış sırasında uçağa etki eden olumsuz hava koşullarından farklı olarak yerde hizmet alan uçağın kendisine, hizmet veren personel ve ekipmanlara ciddi sorunlar yaratacak hava koşulları söz konusudur. Bu koşullar düşük görüş, buzlanma, yıldırım, şiddetli rüzgâr ve aşırı sıcak ya da soğuk havalar olarak sıralanır.

Kötü Hava Şartlarına Ön Hazırlık

Ramp operasyonları sırasında kötü hava şartlarından kaynaklı yaşanan kaza, hasar ve yaralanmaları daha az hissettirecek ön hazırlıklar yapılır.

Kötü Hava Koşullarının Duyurulması

Teknolojik ilerlemeler sayesinde geliştirilen erken uyarı sistemleri sayesinde şiddetli rüzgârlar için tüm ramp personeli, uçuş ekibi ve yolculara duyuru yapılır.

Kötü Hava Koşulları İçin Alınacak Önlemler

Düşük Görüşte Alınacak Tedbirler

Görüş uzaklığı düşük olduğunda araç kullananlar, aracın ön camının temiz olmasına dikkat etmelidirler.

Buzlanma Durumunda Alınacak Tedbirler

Personel, faaliyetler için ek zaman ayırmalı, araç kullanıcılar araçlarını daha yavaş sürmeli ve ekipmanı durdurmak için mesafe ayarlamalarını daha özenle yapmalıdır.

Yıldırım Durumunda Alınacak Tedbirler

Yıldırım düşme ihtimali uyarısı veya gözlemi edinildikten sonra sonuçlarından korunmaya yönelik tedbirler alınmalıdır.

Şiddetli Rüzgârda Alınacak Tedbirler

Ekipman içeri istiflenmeli, dışarıda bırakılan tüm ekipmanın frenleri çekilerek emniyete alınmalı, yük arabaları veya çekme arabalarının bağlarını, her arabanın kendi freniyle tutulması için çözülmeli veya onları yerinde tutmaya yardımcı olması için bir araca tutturulmalı.

Uç Sıcaklık Şartlarında Alınacak Tedbirler

Hava akışını artıran havalandırmalı dinlenme alanları oluşturulmalı, Sentetik ve doğal fiber içeren ısı kaybını önleyici kıyafetler tercih edilmeli. Bir yetişkinin normal vücut ısısı yaklaşık olarak 37°C'dir. Bu ısı 35°C'nin altına düştüğünde Hipotermi ortaya çıkar. Hipotermi, vücudun uzun bir süre boyunca üretebileceğinden daha daha fazla miktarda ısı kaybetmesi sonucunda oluşur.