Çocuk Vücut Özellikleri ve Malzeme İlişkisi
Çocuk Vücut Özellikleri
Bebeklik Dönemi olarak da bilinen 0-2 Yaş; doğumdan itibaren iki yaşına kadar olan süreçtir. Yeni doğmuş bir bebeğin beden oranı ile yetişkin bir bireyin beden oranı karşılaştırıldığında farklılıklar olduğu görülür. Yeni doğmuş bir bebeğin beden uzunluğu, baş ölçüsünün yaklaşık dört katıdır. Bu orantısızlık bebek büyüdükçe normale dönecektir (Ceyhan, 2000). Gelişimin en hızlı olduğu bu dönemde bebeğin psiko motor becerilerinin artmasıyla çevresindeki kişi ve olaylara olan ilgi ve merakı da artmaktadır. Bir yaşına kadar bu keşif artmaya devam edecek yürümeye başlayınca bir ivme kazanacaktır (Özer, 2005).
(2-6 yaş) İki yaş itibariyle bu hareketlilik arttıkça psiko motor becerileri artacak ve artık her şeyi kendisi yapmak isteyecektir. Ses çıkartan, hareketli dikkat çekici oyuncaklara ve oyun arkadaşına ihtiyaç duyduğu bir döneme girmiş olacaktır (Meriç, 1989).
İkinci çocukluk dönemi olarak adlandırılan (7-12 yaş) dönemde; İlkokul çağına doğru, boy uzaması dikkat çekici bir hızda değildir. Bu yaş grubundaki çocukların vücut ağırlıklarındaki değişim de başlangıçta yavaş iken, ilköğretimin son sınıflarında kızlar daha hızlı gelişim göstermektedirler. Kızların, erkek çocuklardan yaklaşık iki yıl önce ergenlik dönemine giriyor olması bu farklılığın sebebi olarak gösterilmektedir (Türküm, 2000).
Çocuk Giyimi
Çocuk giyimi; tasarımı, kumaşı, yardımcı malzeme ve kullanılan aksesuarlarıyla yetişkin giysilerinden kolayca fark edilebilen giysi çeşitleridir. Çocuk giysi tasarımlarında, daha renkli kumaşlar, hareket kolaylığı sağlayan model ve süslemeler tercih edilmektedir.
Çocuk Giyimi Özellikleri
Bebeklik dönemi ve çocukluk dönemi giysi tasarımlarında dikkat edilmesi gereken ve bulunması gereken bazı özellikler şöyle sıralanabilir.
- Bebek ya da çocuğun cinsiyeti bilinmelidir.
- Bebek ya da çocuğun yaşı ve yaşının özellikleri bilinmelidir.
- Giysinin nerede, ne zaman ve hangi sıklıkla kullanılacağı bilinmelidir.
- Mevsim koşulları göz önünde bulundurulmalıdır.
- Hareketli olmaları göz önünde bulundurulmalı ve hareketlerini kısıtlamayan ergonomik tasarımlar yapılmalı ya da tercih edilmelidir.
- Bebeklik çağında kendine güven duygusu verecek kıyafetlerin tercih edilmesi önemlidir
- Tercih edilen tasarımlar sık yıkamaya uygun olmalıdır.Cilt hassasiyetine uygun tasarımlar yapılmalı ya da tercih edilmelidir.
Model
Çocuk giyimleri tasarlanırken dikkat edilmesi gereken bazı özellikleri vardır. Bunlardan ilki çocuğun cinsiyetidir. Bebeklikten itibaren bazı renklerle yapılan cinsiyet ayrımı artık yapılmaktadır. Her rengin her bebek ve çocukta kullanıldığı bir çağda cinsiyet ayrımı sadece bazı modeller ile yapılabilmektedir. Kız çocuğu için tasarlanacak giysi modelleri ile erkek çocuğu modelleri farklılık gösterebilmektedir. Çocuğun yaşı, ayrıca tasarlanan çocuk giysisinin hangi mevsimde kullanılacağı (ilkbahar/yaz, sonbahar/ kış), giyim çeşidi (iç giyim, üst giyim, alt giyim ya da dış giyim), giysilerin çeşitliliği (spor, özel, günlük) ve hangi ortamda kullanılacağı, (okul, oyun, özel gün yatak) tasarım yapılırken modellerin belirlenmesinde dikkat edilmesi gereken özelliklerdendir (Kuru ve Çeğindir, 2001).
Kumaş
Çocuk giysilerinde kullanılacak ana malzeme olan kumaşın tercihi çok önemlidir. Kullanılacak kumaş; Bebek ve çocuk giyiminde cildi tahriş etmemelidir, nefes alabilen, sağlığa zararı olmayan kumaşlar tercih edilmelidir, kumaş doğal malzemelerden olmalıdır (pamuk, yünlü, bambu, modal, örme, gibi).
Yardımcı Malzeme ve Aksesuar
Bebek ve çocuk giyiminde kullanılacak olan yardımcı malzeme ve aksesuarlar giysiye fonksiyonellik ve süslemek amacıyla tercih edilmelidir. Bebek ve çocuk giyimlerinde dikiş iplikleri, etiketler (beden etiketi, firma etiketi, yıkama talimatı), fermuar, düğme ve tela, pamuk astar başlıca yardımcı malzemelerdir. Bu malzemelerin kullanılırken dikkat edilmesi gereken hususlar bulunmaktadır.
Son yıllarda bebek/çocuk giysi kumaşlarında ve aksesuarlarında güvenlik açısından gerekli standartlara uygun, sağlık koşullarına uygun olan kimyasal işlemlerden geçmiş olmasına dikkat edilmektedir. Bu nedenle giysiler sağlıklı üretildiklerine dair belgelendirilmektedir. Avrupa Birliği ülkelerinde ve birkaç ülkede ulusal düzeyde geliştirilmiş kabul görmüş pek çok ekolojik ürün etiketi bulunmaktadır. Türk firmaları tarafından ekolojik tekstil konusunda en çok bilinen etiket ise OEKO-TEX Enstitüleri tarafından verilen “OEKO-TEX® Standart 100” etiketidir (Biltekin, 2019, Gürarda 2018).