Açık ve Uzaktan Öğretim

Açıköğretim ve uzaktan eğitim: Açıköğretim ve uzaktan eğitim kavramları sıklıkla birbirleri yerine kullanılmakta ve karıştırılmaktadır. İdeal bir uzaktan eğitim “kurumsal bir denetimle, öğretim ve öğreticinin zaman zaman bir araya gelebildiği, güncel teknolojilerin sunduğu imkanlar dahilinde öğrenci ve öğreticilerin karşılıklı ve birbirleri ile sosyal paylaşımı ön planda tutan kitlesel eğitim” olarak tanımlanabilir (Karataş, Karataş ve Kaya, 2014). Yani uzaktan eğitimde dersler merkezi bir disiplin ve yönetimin yanında dersi planlayan ve yürüten bir öğreticinin olduğu, gerektiğinde teknolojinin el verdiği ölçüde öğrencilerle bir araya gelerek etkileşimli bir ortam olarak düşünülebilir.

Açıköğretim ifadesi ise İlk olarak 1969 da İngiltere Açık Üniversitesi kurulduğunda kullanılmaya başlanmıştır. Daha çok “açıklık” yaklaşımı ile kurumların öğrenenlere sunduğu imkanlar, kaynaklar, destek hizmetlerinin varlığı gibi daha özgür, esnek, rahat ve erişilebilirlikle tanımlanabilir. Uzaktan eğitimde tüm eğitim öğretim faaliyetleri, kaynaklar, rehberlik, destek hizmetleri, ölçme değerlendirme için kullanılabilecek ödev, proje vs. etkinlikler bir ya da birkaç öğretici tarafından yürütülürken, açıköğretimde bu etkinlikler daha özgür ve esnek olabilmektedir. Açık ve uzaktan öğretimin avantajları arasında Kitle Eğitimi, Eğitime Erişim ve Fırsat eşitliği, Bireysel Öğrenme, Esneklik, Özgürlük, Ekonomi, Küreselleşme, Güncel konu alanlarına yönelik eğitim sayılabilir. Açık ve Uzaktan Öğretimin Dezavantajları arasında ; Bireysel Yönetim, Her ders için uygun olmaması, Sosyal etkileşim zayıflığı, Anlık geribildirim verilememesi, Teknik sorunlar, Teknik beceri ve deneyim ihtiyacı, Değerlendirme yetersizliği verilebilir.

Açık ve Uzaktan Öğretimde Kullanılan Teknolojiler

Öğretim Yönetim Sistemleri-ÖYS (Learning Management Systems-LMS): Bu sistemler Açık ve uzaktan öğretim faaliyetlerinin yönetildiği büyük yazılımlardır. İnternet üzerinden erişilir ve neredeyse tüm süreçlerin yönetimi bu sistemler üzerinden gerçekleştirilir. Hem öğrenciler hem de öğreticiler bu sistem üzerinden etkileşim ve iletişime geçerler.

Materyaller: Materyaller açık ve uzaktan öğretim için kullanılan öğrenme içerikleri ve ortamlarıdır. Öğrenci bu materyaller ile öğrenme etkinliklerini sürdürür. Açık ve uzaktan öğretimde en çok kullanılan materyal ve ortamlar E-kitaplar, Videolar, Animasyonlar, Sınavlar, Canlı sınıf platformları, Bulut Bilişimdir.

Açık ve Uzaktan Öğretimde Paydaşlar ve Sorumlulukları

Açık ve uzaktan eğitim veren bir kurumun eğitim amaçlarına ulaşabilmesi için tüm paydaşları ile uyumlu etkin ve verimli bir çalışma ortamı oluşturması gerekir. Açık ve uzaktan eğitim veren kurumların misyonu gereği farklı mekanlarda bulunan öğrenci ve öğreticileri etkili ve verimli bir öğretim etkinliği gerçekleştirme için teknolojik araçların işe koşulduğu bir eğitim sistemi yaratmak olduğu düşünüldüğünde birçok paydaşın bu eğitim sürecinde rol aldığı görülür. Başta öğrenci ve öğreten olmak üzere, içerikler, geliştiricileri, teknoloji uzmanları, yönetim, idari personel Açık ve uzaktan öğretimin önemli paydaşları olarak sayılabilir.

Öğrenciler: Açık ve uzaktan öğretimin en önemli paydaşıdır. Tüm eğitim öğretim programının başarısı öğrenci başarısı ile ölçülür. Sistemin tüketicisi konumundadır. Yapılan tüm etkinlikler öğrencinin daha iyi öğrenmesi üzerinedir. Dolayısıyla, materyallerin tasarlanması, uygun öğrenme yöntem ve tekniklerinin seçilmesi, etkili ölçme ve değerlendirmelerin yapılmasında söz sahibidirler.

Tüm bu uygulamalar dahilinde açık ve uzaktan eğitimde başarının sağlanabilmesi için de öğrencinin bazı sorumlukları yerine getirmesi gerekir. Bu sorumluklardan bazıları şunlardır; Kendi öğrenmesini

Öğretici: Açık ve uzaktan öğretimde öğretici ders yürütücülüğü sorumluluğu alan kişidir. Ders ya da içerikle ilgili bilgileri organize eder ve yapılandırır. Varsa canlı ders oturumları yaparak öğrenmeyi destekler, öğrencileri yönlendirir ve rehberlik eder. Öğrenme etkinlikleri içerisinde öğrencinin bilgiyi bulmasına, sorgulamasına teşvik eder.

Yöneticiler ve İdari Personeller: Açık ve uzaktan öğretimde yönetim şekilleri fakültelerde dekanlık, uzaktan eğitim merkezlerinde müdürlük olarak yapılandırılmıştır. Örneğin Açık ve Uzaktan Öğretim Fakültesinin yönetimi Dekan ve Dekan yardımcılarından oluşmaktadır. Yönetimler tüm eğitim öğretim faaliyetlerin planlı ve etkin şekilde yürütülmesinden sorumludurlar. Karar alıcı konumundadırlar. Açık ve uzaktan öğretim kurumları çok sayıda öğrenciye hizmet ettiklerinden ve verdikleri eğitimin kalitesinden sorumlu olduklarından çok dinamik bir hizmet anlayışı ile yönetilmeleri gerekmektedir.

Ölçme değerlendirme Uzmanları: Açık ve uzaktan öğretimde öğrenci başarısının ve performansının ölçülmesinde görevli uzmanlardır. Bu uzmanalar ölçme ve değerlendirme için kullanılacak soruların niteliği ve uygunluğunu kontrol ederler. Soru hazırlayan kişilere rehberlik sağlarlar. Öğrencilerin başarı ve performanslarının izlenmesi, raporlanması gibi işlemler yaparak öğrencileri takip ederler.

İçerik geliştiriciler: Açık ve uzaktan öğretimin en önemli unsurlarından biride içerik ve materyallerdir. Öğrencilerin en fazla etkileşim içerisinde bulunduğu içerik ve materyaller öğreticiler tarafından hazırlanabildiği gibi içerik geliştirici özel ekipler tarafından da geliştirilebilir. Açık ve uzaktan öğretimde kullanılan materyaller arasında e-kitaplar, animasyonlar, videolar, sesli okumalar sayılabilir. Bu materyallerin hazırlanmasında öğretim tasarımcısı, grafikerler, ses ve video uzmanları, kameramanlar, senaryo geliştiriciler gibi alanında uzman kişiler görev alır.

Bilgi İşlem Uzmanları: Açık ve uzaktan öğretim sistemlerinin yönetilmesinde görev alan paydaşlardır. Yapısı gereği güçlü makineler ve büyük veri tabanları üzerinde çalışırlar. Sürekli yenilik ve güncellemeler ile kurum içi işleyişlere yardımcı olurlar. Örneğin açık ve uzaktan öğretim için kullanılan öğretim yönetim sistemi her an her yerden erişilebilir olmalıdır, ders içerikleri anında güncellenmelidir.

Destek Sağlayıcılar: Destek sağlayıcılar açık ve uzaktan öğretim paydaşlarının yaşadıkları sorunlara çözüm üretmek, yardıma ihtiyaç duyduklarında yardım ve rehberlik etmek gibi sorumlulukları vardır. Öğrenci işleri personeli, halkala ilişkiler uzmanı, çağrı merkezi çalışanı destek sağlayıcılar arasında sayılır. Destek almak isteyenler telefon, e-posta, sosyal medya gibi araçlarla kuruma ulaşır ve yardım talep edebilir. Gelen yardım taleplerinin hızlı çözüme kavuşturulması açık ve uzaktan öğretimin başarısı üzerinde önemli bir role sahiptir