Tedarik Zinciri Yönetiminde Envanter Planlama ve Yönetme - II
Tedarik zincirinde envanter planlama ve yönetimindeki en önemli konulardan bir tanesi stok konusudur. Özellikle çevrim stoğu ve güvenlik stoğunun rolü iyi anlaşılabilirse envanter planlamanın da önemi anlaşılmış olur.
Tedarik Zincirinde Çevrim Stoğunun Rolü
Tedarik zincirlerinde çevrim stoklarının bulunmasının nedeni, zincirin ölçek ekonomisinden faydalanmak istemesidir. Sipariş maliyetleri veya ulaşım maliyetleri gibi sabit maliyetler, ürün fiyatlandırmadaki miktar indirimleri veya promosyonlar, tedarik zincirini oluşturan farklı bileşenlerin büyük miktarlarda üretim ile hareket ederek ölçek ekonomisinden faydalanılmasını teşvik edici faktörlerdir.
Bir tedarik zincirinin herhangi bir aşaması aşağıdaki 3 durumda ölçek ekonomisinden yararlanmak amacını taşır:
- Sipariş verilen ya da üretim yapılan her seferde sabit bir maliyete katlanılıyor ise,
- Tedarikçi, kendisine gelen siparişlerde parti büyüklüğüne bağlı olarak fiyat indirimi uyguluyor ise,
- Tedarikçi kısa süreli indirimler ve promosyonlar uyguluyor ise.
Tedarik Zincirinde Güvenlik Stoğunun Rolü
Güvenlik stoku, tedarik süresi ve tüketim hızında olabilecek beklenmeyen durumlar oluşması halinde talebi karşılayabilmek için elde tutulan stoktur. Günümüz dünyasında belirsizlikler hâkimdir. Özellikle talepte yaşanan belirsizlikler işletmeleri ürün yokluğu ile karşılaşmamak için ister istemez stok tutmaya zorlar.
Uygun Güvenlik Stok Düzeyinin Belirlenmesi
Uygun güvenlik stok miktarı, talepteki ve tedarikteki belirsizlikler ile hedeflenen ürün varlığı seviyesine bağlıdır.
Talebin hem rassal hem de sistematik bileşeni bulunmaktadır. Talep tahminindeki amaç, sistematik bileşeni tahmin etmek ve rassal bileşeni ise hesaplamaktır. Rassal bileşen genellikle talebin standart sapmasıyla hesaplanır.
Tedarik Zincirinde Parti Büyüklüğü
Tek Bir Ürün için Parti Büyüklüğünün Belirlenmesi
Tek bir ürün için parti büyüklüğünün belirlenmesi, toplam maliyeti minimize edecek ekonomik sipariş miktarını bulmaktır. Ekonomik sipariş miktarının hesaplanması ile ilgili formül ünitede örnekler üzerinde uygulamalı ve detaylı olarak anlatılmıştır.
Birden Fazla Ürün için Parti Büyüklüğünün Belirlenmesi
Genel olarak, bir siparişe ait sipariş, taşıma ve alınma maliyetleri siparişte yer alan ürün çeşitliliği ile doğru orantılı olarak artar. Bu maliyetler genel olarak sabit sipariş maliyetini oluşturur.
Birden fazla ürün için sipariş vermek zorunda olan bir yönetici, parti büyüklüğünü aşağıdaki 3 farklı şekilde belirleyebilir:
- Her bir ürüne ait birbirinden bağımsız zamanlarda ve bağımsız modellerle parti büyüklüğünü belirler.
- Her ürün birlikte sipariş verilebilir, verilecek siparişin içerisinde her ürün bulunur ve buna uygun parti büyüklüğü belirler.
- Her ürün birlikte sipariş verilebilir ancak verilecek siparişin içerisinde her ürün bulunmayabilir ve buna uygun parti büyüklüğü belirler.