Tedarik Zinciri Yönetiminde Toplam Kalite Yönetimi
Kalite ile İlgili Kavramlar
Kalite ile ilgili kullanımda pek çok ifade bulunmaktadır. Bunlardan bazıları; kalite, kalite kontrol, kalite güvencesi, istatistiksel kalite kontrol, toplam kalite yönetimidir. Aşağıda bu kavramlar açıklanacaktır.
Kalite
Kalite, bir ürünün, müşteri beklentilerini karşılayabilecek özellikleri toplamıdır. Ürün kalitesinde üç unsurun birleşimi gerekmektedir. Bu unsurlar:
Tasarım Kalitesi: Ürünlerin tasarım aşamasında belirlenen fiziksel özelliklere uygunluğu olarak açıklanmaktadır.
Uygunluk Kalitesi: Üretim aşamasında tasarımdan beklenen fiziksel özelliklere uygunluğu olarak açıklanmaktadır.
Kullanım Kalitesi: Nihai müşterilerin kullanımından kaynaklı olarak ifade edilen kalitedir.
Kalite Kontrol
Kalite kontrol, bir ürünün tasarım aşamasında belirlenen kalite seviyesinde üretilmesi, kalitenin korunması ve hatalı ürün maliyetlerinin önlenmesine yönelik gerçekleştirilen denetimleri ifade etmektedir.
İstatistiksel Kalite Kontrol
İstatistiksel kalite kontrolü, veri toplamak, verileri analiz etmek ve yorumlamak, çıkan sonuca göre çözüm teknikleri geliştirerek olası problemler üzerinde uygulamaktır.
Kalite Çemberleri
Kalite çemberleri, işletmelerde olası problemlerin çözümüne katkı sağlayan, kaliteyi geliştirmeyi hedefleyen, işletme içindeki çalışanlardan oluşan küçük gruplardır.
Kalite Güvencesi
Kalite güvencesi, ürünlerin kalite standartlarına ve spesifikasyonlarına uygun bir şekilde üretilerek müşteri beklentilerini yeterli düzeyde karşılamaya yönelik olarak gerçekleştirilen planlı ve sistematik çalışmaları ifade etmektedir.
Toplam Kalite Yönetimi
Toplam kalite yönetimi, insan odaklı, çağdaş bir yönetim felsefesidir. Bu felsefe, bir işletmede sürekli iyileştirme ve geliştirme anlayışının hakim olduğu, çalışanlarının bu iyileştirme ve geliştirme faaliyetlerine gönülden katıldığı bir iklim oluşturmuştur.
Toplam kalite yönetimi; ürünün tasarım aşamasından başlayarak, ihtiyaçların belirlenmesi, tedarikçilerin seçimi, sözleşmelerin yapılması, tedarikçilerden satın almaların gerçekleştirilmesi, üretim aşaması, paketlenmesi, dağıtımı, nihayetinde müşterilerle buluşmasına kadar bütün süreçlerin hatasız, israftan kaçınarak ve tek seferde gerçekleşmesini sağlamaya yöneliktir. Bu bağlamda işletmeler tedarik zinciri yönetiminde toplam kalite yönetimini kullanmaktadırlar.
Toplam Kalite Yönetiminin İlkeleri
- Müşteri odaklılık
- Sürekli iyileştirme (Kaizen)
- Çalışanların katılımı
- Liderlik
- Süreç yaklaşımı
- Yönetimde sistem yaklaşımı
- Takım çalışması
- Verilere dayalı karar verme
- Tedarikçilerle karşılıklı faydaya dayalı ilişkiler
Tedarik Zinciri Yönetiminde Toplam Kalite Yönetiminin Kullanılması
Toplam kalite yönetimi, ürünlerin ham maddeden başlayarak nihai müşteriye ulaşana kadar zincir üzerindeki her bir sürecin ve işlemin sıfır hata payı ile gerçekleşmesini sağlayan bir yönetim felsefesidir. Toplam kalite yönetiminin tedarik zinciri yönetiminde kullanılması, zincir yönetiminin sürekli iyileştirmelerle mükemmelleşmesine katkı sağlayacaktır. Tedarik zinciri yönetiminde ürünlerin doğru zamanda, doğru kalitede, doğru miktarda, doğru yerde, doğru süreçlerle bulunmasını sağlamak tam zamanında üretimin temelidir. Bu yüzden tedarik zinciri yönetiminin her süreci toplam kalite yönetiminin faaliyet alanına girmektedir.
Tedarikçi ilişkileri beş ana süreci kapsamaktadır. Bu süreçler;
- Kaynak bulma,
- Tasarım iş birliği,
- Görüşme,
- Satın alma ve
- Bilgi değişimişeklinde sıralanmaktadır.
- Kaynak Bulma
- Tedarikçi seçimi
Tedarikçi seçimi bir araştırmadır. Bu araştırmada birtakım kaynaklara başvurmak gerekmektedir. Diğer işletmelerin verdiği referanslar, sektörel raporlar, ödüller, uluslararası belgelendirme kuruluşlarından alınan sertifikalar, pazar analizleri, numuneler, satış temsilcileri, resmi kuruluşlar, yarı resmi kuruluşlar, itibar, saha ziyaretleri ve benzeri kaynaklardan yararlanılmaktadır. Bu kaynaklar;
- Tedarikçi mevcut durum analizi
- Teslimat yeteneği
- Süreçler
- Teknolojik altyapı
- Mali altyapı; tedarikçi kültürü
- Çevresel faktörler
- Etik olarak sıralanmaktadır.
- Tedarikçi kaynaklarının değerlendirilmesi
- Tedarikçi kaynaklarını değerlendirmek için aşağıdaki yöntemler kullanılmaktadır:
Ürün denetimi: Bilimsel yöntemler yardımıyla her ürün değerlendirilir , standarttan sapma varsa hatalar kaydedilir, hatanın kaynağı tespit edilir, reddedilme puanı verilir.
Süreç denetimi: Personelin, makinelerin, teçhizatın, ekipmanların, malzemelerin, yöntemlerin standartları ne derecede karşıladığı ölçülür.
Sistem denetimi: Genel kabul gören bir standart ile tedarikçinin kalite sistemi kıyaslanarak denetlenir.