Tedarik Zinciri Yönetimine Giriş
Tedarik Zinciri Kavramı
Tedarik zinciri, ürün veya hizmetlerin üretilmesinden müşteriye teslim edilmesine kadar yer alan birbirinden bağımsız organizasyondan ve bu organizasyonların tesisleri, fonksiyonları ve faaliyetlerinden oluşan bir bütündür. Zincir boyunca her aşamada farklı ölçek ve nitelikte değer katıldığından dolayı değer zinciri adı da verilir.
Tedarik zincirinin gelişim aşamaları
- Geçmişten günümüze tedarik zinciri yönetimi beş aşamadan geçerek bugün ki durumuna gelmiştir. Bu aşamalar:
- Depolama ve Nakliye
- Toplam Maliyet Yönetimi
- Bütünleşik Lojistik Yönetimi
- Tedarik Zinciri Yönetimi
- E-ticaret Zinciri Yönetimi
Tedarik Zinciri Performans Bileşenleri
Tedarik zinciri yönetiminde performans bileşeni olarak tanımlayabileceğimiz bileşenler; üretim, envanter, yer, taşıma ve bilgidir.
Üretim
Üretim, nihai ürünlerin kullanılabilir hale getirilmesi ve depolanmasını ifade eder. Talebi verimli bir şekilde karşılayabilme amacına uygun kapasitenin oluşturulması, ürün talebindeki dalgalanmaları karşılayabilecek esnek bir yapının oluşturulması üretimin ana konularıdır.
Envanter
Envanter, tedarik zinciri boyunca yer alan hammaddeden nihai ürünlere kadar tüm aşamalarda bulunmaktadır. Fazla envanter bulundurma bir tedarik zincirine müşteri talebindeki dalgalanmaları karşılayabilme olanağı sağlasa da envanter maliyetlerinin yüksek olmasına sebep olur
Yer
Yer, tedarik zincirinde yer alan bütün tesislerin coğrafi olarak konumunu ifade etmektedir. Hangi tesisin nerede yerleşiminin olduğu önemli bir tedarik zinciri kararıdır. Ayrıca hangi faaliyetin hangi tesiste gerçekleştirileceği de konum başlığı altında değerlendirilmektedir.
Taşımacılık
Taşımacılık, tedarik zinciri içerisindeki malzeme akışlarının tamamı olarak tanımlanmaktadır. Hız ve verimlilik taşıma şeklinin belirlenmesindeki önemli faktörlerdir.
Bilgi
Bilgi, diğer performans bileşenleri ile beraber karar vermede tabanı oluşturmaktadır. Tedarik zinciri içerisindeki tüm faaliyet ve operasyonlar arasında ilişki kurabilmeyi bilgi sağlar.
Tedarik Zinciri Katılımcıları
Tedarik zinciri katılımcıları, zincir içerisinde yer alan kişi ve örgütleri belirtmektedir. Bunlardan bazıları; üreticiler, distribütörler, perakendeciler, müşteriler ve hizmet sağlayıcılardır.
Tedarik Zinciri Yönetimi
Tedarik zinciri yönetiminin iki amacı bulunmaktadır:
- Maliyetlerin minimize edilmesini sağlayarak rekabet avantajı elde edilmesi,
- Müşterilerin istekleri olan hizmet düzeyinin yüksek tutulması.
Bu iki amacı gerçekleştirirken de tedarik zinciri yönetiminin karşısına iki temel zorluk çıkmaktadır:
- Global optimizasyon,
- Belirsizliğin yönetilmesi.
Tedarik Zinciri Yönetiminde Yeni Yaklaşımlar
Tedarik zinciri yönetimindeki yeni yaklaşımlardan bazıları şunlardır:
- Yeşil tedarik zinciri yönetimi
- Kapalı döngü tedarik zinciri yönetimi
- Yalın tedarik zinciri yönetimi