Yetki Belgesi Türleri ve MeslekiYeterlilik Belgeleri

Bu bölümde yetki ve mesleki yeterlilik belgeleri konusu ele alınmıştır. Sektörde taşımacılık faaliyetlerinin güvenli ve belirli bir düzende yapılması için gerekli olan yetki belgelerinin ve mesleki yeterlilik belgelerinin neler olduğuna değinilmiştir.

Uluslararası rekabet gücü kazanma çabası içindeki ulaştırma sektörü için nitelikli insan gücü ihtiyacı, çok önem taşıyan bir faktördür. Küresel ekonominin bir parçası olan ulusal ekonomiler, iş gücünün nitelik ve verim düzeyinin sürekli olarak yükseltilmesine ihtiyaç duymaktadırlar. Bu durum da nitelikli insan gücünün hızlı bir şekilde yetiştirilerek sürdürülebilir ekonomik büyümeyi destekleme ve hızlandırma görevinin yerine getirilmesini gerektirmektedir. Diğer yandan, mesleki standartların sağlanması kapsamında da faaliyetlerin belli bir düzenleme ve disiplin altına alınması zorunlu olmaktadır.

Ülkemizde yetki belgeleri ve mesleki yeterlik belgeleri ile ilgili düzenlemeler; 4925 sayılı kara yolları Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde yapılmıştır. Söz konusu mevzuat çerçevesinde; Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini bakanlıktan almaları zorunludur.

İşletmeler tarafından taşımacılık amaçlarına bağlık olarak A (Otomobille yolcu taşımacılığı), B (otobüsle uluslararası ve yurt içi yolcu taşımacılığı), C (uluslararası ve yurt içi eşya taşımacılığı), D (Otobüsle yurt içi yolcu taşımacılığı), F (ticari amaçla yolcu taşımacılığı), G (ticari amaçla eşya ve kargo taşımacılığı), H (ticari amaçla eşya taşımacılığı alanında komisyonculuk), K (Yurt içi eşya taşımacılığı), L (ticari amaçla lojistik işletmeciliği), M (tarifeli olarak ticari amaçla kargo işletmeciliği), N (ticari amaçla nakliyat ambarı işletmeciliği), P (ticari amaçla dağıtım işletmeciliği) ve T (Terminal işletmeciliği) türü yetki belgesi kullanılmaktadır.

Üç tür mesleki yeterlilik belgesi kullanılmaktadır:

• Kara yolu taşıma yönetmeliği kapsamında faaliyet gösteren tüm sürücülerin alması gereken SRC belgesi.
• Üst düzey yöneticilerin alması gereken UDY belgesi.
• Orta düzey yöneticilerin alması gereken ODY belgesi.

SRC belgesi, Kara Yolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında faaliyet gösteren/gösterecek tüm sürücülerin alması gereken mesleki yeterlilik belgesidir.

Üst düzey yönetici, Kara Yolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında faaliyet gösteren bir gerçek veya tüzel kişiliği temsil ve ilzam ederek ve/veya bunların tamamını fiilen sevk ve idare ederek sürekli ve etkin bir şekilde yöneten yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyesi, genel müdür, genel koordinatör, genel sekreter ve benzeri konumdaki veya bu unvanlarla istihdam edilen kişileri ifade eder. Bu kişiler ÜDY belgesi almak zorundadır.

Orta düzey yönetici, Kara Yolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında faaliyet gösteren bir gerçek veya tüzel kişiliğin veya ona ait bağımsız bir birimin taşımacılık faaliyetlerini sürekli ve etkin bir şekilde sevk ve idare eden müdür/idareci, şef, uzman, operasyon yöneticisi, operatör ve benzeri unvanlarla istihdam edilen kişileri tanımlar. Bu kişiler ODY belgesi almak zorundadır.