Tapu Siciline İlişkin Temel İlkeler

Bu ünitede Türk Medeni Kanunu ve Tapu Sicil Tüzüğü'nce düzenlenmesi hükme bağlanmış tapu siciline ilişkin temel ilkeler, tapu sicilinde kaydedilecek ve kaydedilmeyecek taşınmazlar, tapu sicilinin tutulması ile bu işleri gerçekleştiren tapu idareleri ele alınmıştır.

Tapu Siciline Kaydedilecek Taşınmazlar

Tapu siciline taşınmaz olarak arazi, taşınmazlar üzerindeki bağımsız ve sürekli haklar ile kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümler kaydedilir.

Arazi

Tapu Sicil Tüzüğü'ne göre arazi, sınırları hukuki ve geometrik yöntemlerle belirlenmiş yeryüzü parçasıdır.

Taşınmazlar Üzerindeki Bağımsız ve Sürekli Haklar

Tapu Sicil Tüzüğü'ne göre bağımsız ve sürekli haklar; aşağıdaki gibi düzenlenmiştir:

Süresiz veya en az otuz yıl süreli olan ve tasarrufları kısıtlanmayan ve izne tabi kılınmayan bağımsız ve sürekli irtifak hakları, hak sahibinin yazılı istemi üzerine tapu kütüğünün ayrı bir sayfasına taşınmaz olarak tescil edilir.

Tapu kütüğüne taşınmaz olarak tescil edilen bağımsız ve sürekli haklar, üçüncü kişilere devredilebilir, mirasçılara geçebilir ve üzerinde her türlü ayni veya kişisel hak kurulabilir.

Kat Mülkiyetine Konu Olan Bağımsız Bölüm

Tapu Sicil Tüzüğü'ne göre ana taşınmazın bağımsız mülkiyete konu olan bölümleri, kat mülkiyeti kütüğünün ayrı sayfalarına kaydedilir.

Tapu Siciline Kaydedilmeyecek Taşınmazlar

Özel mülkiyete tabi olmayan ve kamunun yararlanmasına ayrılan taşınmazlar, bunlara ilişkin tescili gerekli bir ayni hakkın kurulması söz konusu olmadıkça kütüğe kaydolunmaz.

Tapu Sicilinin Tutulması

Türk Medeni Kanunu'na göre, taşınmaz yalnız bir bölgede kalıyor ise, bulunduğu bölgenin tapu siciline kaydedilir. Taşınmaz birden çok bölgede bulunuyorsa, diğer bölge sicillerine kayıtlı olduğu belirtilmek suretiyle her bölgedeki sicile ayrı ayrı kaydedilir.

Her ilçenin idari sınırları bir tapu sicili bölgesidir. Taşınmazlar, bulundukları bölgenin tapu siciline kaydedilir.

Tapu İdareleri

Türk Medeni Kanunu'na göre, tapu idarelerinin kuruluş, işleyiş ve hizmetlerinin yürütülmesi, özel kanun hükümlerine tabidir.

Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder. Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür.

Tapu Sicilinin Temel İlkeleri

Tapu sicilinin temel ilkeleri Türk Medeni Kanunu'nun çeşitli maddelerinde şekillenmiştir. Bu ilkeler aşağıdaki gibi gruplandırılabilir:

• Tescil ilkesi,
• Açıklık ilkesi,
• Devletin sorumluluğu ilkesi,
• Nedensellik ilkesi,
• Güven ilkesi.

Tescil İlkesi

Ayni haklar, kütüğe tescil ile doğar; sıralarını ve tarihlerini tescile göre alır. Bir hakkın içeriği, tescilin sınırları içinde, dayandığı belgelere göre veya diğer herhangi bir yolla belirlenir.

Açıklık İlkesi

Tapu sicili herkese açıktır. İlgisini inanılır kılan herkes, tapu kütüğündeki ilgili sayfanın ve belgelerin tapu memuru önünde kendisine gösterilmesini veya bunların örneklerinin verilmesini isteyebilir. Kimse tapu sicilindeki bir kaydı bilmediğini ileri süremez.

Devletin Sorumluluğu İlkesi

Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder.

Nedensellik İlkesi

Tescil, bağlayıcı bir hukuki işleme dayanmalı veya hukuki bir nedeni olmalıdır. Bağlayıcı olmayan bir hukuki işleme dayanan veya hukuki sebepten yoksun bulunan tescil yolsuzdur.

Güven İlkesi

Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka ayni hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur.